1990-იანი (ათას ცხრაას ოთხმოცდაათიანი) წლები, ასევე ცნობილი, როგორც 1990-იანები ან უბრალოდ ოთხმოცდაათიანებიგრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 1990 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1999 წლის 31 დეკემბერს.

ათასწლეული: II
საუკუნე: XIXXXXXI
ათწლეული: 1960-იანები 1970-იანები 1980-იანები

1990-იანები

2000-იანები 2010-იანები 2020-იანები

წლები: 1990 · 1991 · 1992 · 1993 · 1994
1995 · 1996 · 1997 · 1998 · 1999

1990-იანები აღინიშნებოდა გლობალიზაციის პროცესის დაჩქარებით, რაც საბჭოთა კავშირის ნგრევას და ცივი ომის დასასრულს მოჰყვა. ათწლეულის ფორმირებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა 80-იანების რეცესიამ და პერსონალური კომპიუტერების გაჩენამ საშუალო კლასის ოჯახებში, რამაც თავის მხრივ, ინტერნეტი საყოველთაოდ ცნობილი გახადა. ინტერნეტმა თანამედროვე კულტურის რევოლუციურ განვითარებას შეუწყო ხელი და ინტეგრაციისა და მთელ მსოფლიოში პოპულარული კულტურის გავრცელების საქმეში მთავარ საშუალებად იქცა.

პერსონალური კომპიუტერების და ინტერნეტის გავრცელებამ ეკონომიკური წარმადობა გაზარდა, ხოლო თანაბარ ბაზარზე კერძო ინვესტიციების მაღალი მაჩვენებელი ამერიკელთა, სამხრეთ კორეელთა, ავსტრალიელთა და ევროპელთა პირადი კეთილდღეობის წინაპირობად იქცა.

მოვლენები


სარჩევი: 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999

1990

იანვარი რედაქტირება

თებერვალი რედაქტირება

მარტი რედაქტირება

1991

მარტი რედაქტირება

აპრილი რედაქტირება

მაისი რედაქტირება

ივნისი რედაქტირება

აგვისტო რედაქტირება

სექტემბერი რედაქტირება

დეკემბერი რედაქტირება

1992

იანვარი რედაქტირება

  • 1 იანვარი : ხავიერ პერეს დე კუელიარის პენსიაზე გასვლის შემდეგ გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალური მდივანი გახდა ბუტროს ბუტროს-გალი.
  • 1 იანვარი : სერბეთი და ხორვატია კონფლიქტის ზონაში გაეროს გეგმის თანახმად სამშვიდობო ძალების განლაგებას თანხმდებიან.
  • 2 იანვარი : ზვიად გამსახურდიას ოპოზიციამ საქართველოს ხელისუფლება დამხობილად გამოაცხადა. იმავე დღეს შეიქმნა საქართველოს რესპუბლიკის სამხედრო საბჭო.
  • 6 იანვარი : თბილისში მთავრობის სახლზე შეიარაღებულ დაჯგუფებათა ორკვირიანი შეტევების შემდეგ საქართველოს პირველი პრეზიდენტი ზვიად გამსახურდია სომხეთში გაიქცა. ხელისუფლება კი სამხედრო საბჭოს ხელში გადავიდა.
  • 6 იანვარი : მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებულმა რესპუბლიკამ გამოსცა დეკლარაცია დამოუკიდებლობის გამოცხადების შესახებ. შემდგომში ეს ყოველივე გახდა ყარაბაღის ომის მიზეზი.

თებერვალი რედაქტირება

მარტი რედაქტირება

ივნისი რედაქტირება

  • 24 ივნისი : რუსეთის ფედერაცია და საქართველოს რესპუბლიკა სოჭში ხელს აწერენ „შეთანხმებას ქართულ-ოსური კონფლიქტის მოწესრიგების პრინციპების შესახებ“.
  • 24 ივნისი : სამხედრო გადატრიალების გზით დამხობილი ზვიად გამსახურდიას მომხრეებმა აიღეს თბილისის სახელმწიფო ტელევიზიის ცენტრი, თუმცა დამარცხდნენ.

ივლისი რედაქტირება

აგვისტო რედაქტირება

ნოემბერი რედაქტირება

1993

1994

1995

1996

1997

1998

1999

კულტურა რედაქტირება

მუსიკა რედაქტირება

პიროვნებები რედაქტირება

მსახიობები და სხვები რედაქტირება

აქ წარმოდგენილია 1990-იან წლებში პოპულარულ მსახიობთა და გასართობი ინდუსტრიის სხვა წარმომადგენელთა სახელები.

მუსიკოსები რედაქტირება

ჯგუფები რედაქტირება

რეკომენდებული ლიტერატურა რედაქტირება

  • Ash, Timothy Garton. History of the Present: Essays, Sketches, and Dispatches from Europe in the 1990s (2009) excerpts
  • Bender, Thomas. "'Venturesome and Cautious': American History in the 1990s." Journal of American History (1994): 992-1003. in JSTOR
  • Bentley, Nick, ed. British Fiction of the 1990s (Routledge, 2007)
  • Cornia, Giovanni Andrea, Ralph van der Hoeven, and Thandika Mkandawire. Africa's recovery in the 1990s: from stagnation and adjustment to human development (St. Martin's Press, 1992)
  • Harrison, Thomas. Music of the 1990s (2011) excerpt
  • O'Neill, William. A Bubble in Time: America During the Interwar Years, 1989-2001 (2009) Excerpt
  • Parratt, Catriona M. "About Turns: Reflecting on Sport History in the 1990s." Sport History Review (1998) 29#1 pp: 4-17.
  • Sierz, Aleks. Modern British Playwriting: The 1990s: Voices, Documents, New Interpretations (A&C Black, 2012)
  • Stiglitz, Joseph E. The roaring nineties: A new history of the world's most prosperous decade (Norton, 2004), economic history
  • Turner, Alwyn. A Classless Society: Britain in the 1990s Aurum Press (2013)
  • van der Hoeven, Arno. "Remembering the popular music of the 1990s: dance music and the cultural meanings of decade-based nostalgia." International journal of heritage studies (2014) 20#3 pp: 316-330.
  • Yoda, Tomiko, and Harry Harootunian, eds. Japan After Japan: Social and Cultural Life from the Recessionary 1990s to the Present (2006).