საბა (ლიტერატურული პრემია)

ლიტერატურული პრემია
Disambig-dark.svg სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ საბა.

საბა — ლიტერატურული პრემია საქართველოში, რომელიც 2003 წელს დაარსდა. პრემია ყოველწლიურად გაიცემა და მისი მიზანია გასული წლის საუკეთესო ნაწარმოებების გამოვლენა 9 ნომინაციის მიხედვით.

ისტორიარედაქტირება

საბას დამაარსებლები არიან თიბისი ბანკი, გაზეთი „24 საათი“ და ქართული პენ-კლუბი. პირველი დაჯილდოება 2003 წელს ჩატარდა.

კრიტიკარედაქტირება

„საბას“ დაარსების დღიდან აკრიტიკებდნენ სხვადასხვა მიზეზის გამო. კრიტიკა შეეხება იმას, რომ კანდიდატების დასახლებასა და პრემიის გადაცემას შორის მცირე დროა. [1] „საბა“ გააკრიტიკეს „წლის საუკეთესო დებიუტისა“ [2] და „წლის საუკეთესო პიესის“ ნომინაციებთან დაკავშირებით. [3]

ლაურეატებირედაქტირება

საბა 2003რედაქტირება

  • წლის საუკეთესო რომანი: შენი თავგადასავალი, აკა მორჩილაძე
  • წლის საუკეთესო პოეტური კრებული: გაგა ნახუცრიშვილი
  • წლის საუკეთესო პროზაული კრებული:
  • წლის საუკეთესო დებიუტი:
  • წლის საუკეთესო ლიტერატურული კრიტიკა, ესსეისტიკა და დოკუმენტური პროზა: ლევან ბრეგაძე
  • წლის საუკეთესო თარგმანი:
  • წლის საუკეთესო პიესა:
  • პრემია ქართული ლიტერატურის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისათვის:

საბა 2004რედაქტირება

  • წლის საუკეთესო რომანი: ოთარ ჭილაძე, „გოდორი“ (გამომცემლობა „რუსთავი 2 პრინტი“)
  • წლის საუკეთესო პოეტური კრებული: ბესიკ ხარანაული, „წიგნი ამბა ბესარიონისა“
  • წლის საუკეთესო პროზაული კრებული:
  • წლის საუკეთესო დებიუტი: თამრი ფხაკაძე, „სანამ დაგვიძახებენ“ (გამომცემლობა „დიოგენე“)
  • წლის საუკეთესო ლიტერატურული კრიტიკა, ესსეისტიკა და დოკუმენტური პროზა: თეიმურაზ დოიაშვილი
  • წლის საუკეთესო თარგმანი: ზეზვა მედულაშვილი, „ქოროღლი“
  • წლის საუკეთესო პიესა: ლაშა ბუღაძე, „ნუგზარი და მეფისტოფელი“
  • პრემია ქართული ლიტერატურის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისათვის: ბაჩანა ბრეგვაძე

საბა 2005[4]რედაქტირება

საბა 2006[5]რედაქტირება

საბა 2007[6]რედაქტირება

საბა 2008[7]რედაქტირება

საბა 2009[8]რედაქტირება

  • წლის საუკეთესო დებიუტი: გიორგი კეკელიძე, „ოდები“; დიანა ამფიმიადი, „შოკოლადი“ (გამომცემლობა „სიესტა“)
  • წლის საუკეთესო კრიტიკა, ესეისტიკა და დოკუმენტური პროზა: ლევან ბრეგაძე, „მოთხრობები ლიტერატურაზე“ (გამომცემლობა „ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა“)
  • წლის საუკეთესო თარგმანი: გიორგი ეკიზაშვილი, დანიელ პენაკის „ძაღლი, ძაღლი“ (გამომცემლობა „აგორა“)
  • წლის საუკეთესო პიესა: ლაშა ბუღაძე, „ნაფტალინი“ (წიგნის სახელოსნო)
  • წლის საუკეთესო პროზაული კრებული: გიგი სულაკაური, „თამაში რევოლვერით“ (გამომცემლობა „ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა“)
  • წლის საუკეთესო პოეტური კრებული: ბათუ დანელია, „MIRABILIS VITA“ (საგამომცემლო სახლი „ინოვაცია“)
  • წლის საუკეთესო წლის საუკეთესო რომანი: თეონა დოლენჯაშვილი, „მემფისი“ (გამომცემლობა „სიესტა“)
  • პრემია ლიტერატურის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის: ჭაბუა ამირეჯიბი

საბა 2010რედაქტირება

საბა 2011რედაქტირება

საბა 2012[9]რედაქტირება

  • წლის საუკეთესო დებიუტი: ეკატერინე ტოგონიძე, „ანესთეზია“ (გამომცემლობა „საუნჯე“); სალომე ბენიძე, „მოხსენებითი ბარათი“ (გამომცემლობა „ინტელექტი“)
  • წლის საუკეთესო კრიტიკა: ლევან ბრეგაძე, „ლიტერატურული (გამო)ძიებანი“ (გამომცემლობა „არტანუჯი“)
  • წლის საუკეთესო ესეისტიკა და დოკუმენტური პროზა: გიორგი მაისურაძე, „ჩაკეტილი საზოგადოება და მისი დარაჯები“ (გამომცემლობა „ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა“)
  • წლის საუკეთესო თარგმანი: დავით წერედიანი, გოეთეს „ფაუსტის“ თარგმანი (გამომცემლობა „ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა“)
  • წლის საუკეთესო პროზაული კრებული: ბესო ხვედელიძე, „წითელი“ (გამომცემლობა „საუნჯე“)
  • წლის საუკეთესო პიესა: ლაშა ბუღაძე, „ნავიგატორი“ (გამომცემლობა „ბაკურ საულაკაურის გამომცემლობა“)
  • წლის საუკეთესო პოეტური კრებული: პაატა შამუგია, „დაუჯდომელი“ (გამომცემლობა „სიესტა“)
  • წლის საუკეთესო რომანი: აკა მორჩილაძე, „obOle“ (გამომცემლობა „ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა“)
  • პრემია ლიტერატურის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის: რეზო ჭეიშვილი

საბა 2013[10]რედაქტირება

  • წლის საუკეთესო დებიუტი: მარინა ელბაქიძე, „გაცვლა“
  • წლის საუკეთესო კრიტიკა: ელგუჯა თავბერიძე, „კოლიმგრაფი“
  • წლის საუკეთესო ესეისტიკა და დოკუმენტური პროზა: გიორგი მაისურაძე, „დაკარგული კონტექსტები“
  • წლის საუკეთესო თარგმანი უცხოური ენიდან ქათულად: ზაზა ჭილაძე, უილიამ ფოლკნერის „დროშები მტვერში“-ს თარგმანი (გამომცემლობა „დიოგენე“)
  • წლის საუკეთესო თარგმანი ქართულიდან უცხოურ ენაზე: ნათია მიქელაძე-ბახსოლიანი, თამთა მელაშვილის „გათვლას“ თარგმანი (გერმანულად)
  • წლის საუკეთესო პროზაული კრებული: ირაკლი სამსონაძე, „შემკრთალი ქუჩა“
  • წლის საუკეთესო პიესა: ალექს ჩიღვინაძე, „ქალაქის მერის ცოლის საყვარელი“
  • წლის საუკეთესო პოეტური კრებული: ლია სტურუა, „დავიწყების დღე“
  • წლის საუკეთესო რომანი: ნაირა გელაშვილი, „მე ის ვარ“
  • პრემია ლიტერატურის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის: ზურაბ კიკნაძე

საბა 2014[11]რედაქტირება

საბა 2015[12]რედაქტირება

  • წლის საუკეთესო დებიუტი: გიორგი წიკლაური, პიტერ აკროიდის „ლონდონის“ თარგმანი
  • წლის საუკეთესო კრიტიკა: მალხაზ ხარბედია, „ტექსტი და სიმართლე“
  • წლის საუკეთესო ესეისტიკა და დოკუმენტური პროზა: ირაკლი მახარაძე, „დიადი მუნჯი“
  • წლის საუკეთესო თარგმანი უცხოური ენიდან ქათულად: ლელა დუმბაძე, ვირჯინია ვულფის „გზა შუქურისკენ“; ხათუნა ცხადაძე, უმბერტო ეკოს „პრაღის სასაფლაო“
  • წლის საუკეთესო პროზაული კრებული: გოგი ჩაგელიშვილი, „მხატვარი“
  • წლის საუკეთესო პოეტური კრებული: პაატა შამუგია. „შოზოგადოება“
  • წლის საუკეთესო რომანი: აბო იაშაღაშვილი, „როიალ მერი“
  • პრემია ლიტერატურის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის: ბესიკ ხარანაული

საინტერესო ფაქტებირედაქტირება

  • 2007 და 2015 წლებში არ გაცემულა პრემია საუკეთესო პიესის ნომინაციაში.
  • 2009 და 2012 წლებში „საბა“ საუკეთესო დებიუტისთვის, 2011 წელს – საუკეთესო კრიტიკისთვის და 2015 წელს – საუკეთესო თარგმანისთვის ორმა კანდიდატმა გაიყო.
  • 2011 წელს „საბას“ დაემატა ახალი ნომინაცია – პრემია საუკეთესო კრიტიკისთვის.
  • 2013 წელს „საბა“ საუკეთესო თარგმანისთვის ორად გაიყო: საუკეთესო თარგმანი უცხოური ენიდან ქართულად და საუკეთესო თარგმანი ქართულიდან უცხოურ ენაზე.
  • აკა მორჩილაძეს ყველაზე მეტჯერ, 6-ჯერ, აქვს მიღებული „საბა“. ყველა ჯილდო მან საუკეთესო რომანის ნომინაციაში მიიღო.
  • ლაშა ბუღაძემ სამჯერ მიიღო „საბა“ საუკეთესო პიესის, ხოლო ორჯერ – საუკეთესო რომანის ნომინაციაში.
  • ერთზე მეტი „საბა“ აგრეთვე მიღებული აქვთ ბაჩანა ბრეგვაძეს, გიორგი ლობჟანიძეს, შოთა იათაშვილს, ლევან ბრეგაძეს, ნაირა გელაშვილს, პაატა შამუგიას, მალხაზ ხარბედიას, ბესიკ ხარანაულსა და გიორგი მაისურაძეს.

სქოლიორედაქტირება

  1. საბა – წლის მთავარი ლიტერატურული მოვლენა opinion.ge
  2. საბა 2012 - პარლამენტის ბიბლიოთეკის დირექტორი გიორგი კეკელიძე და ერთი ჯგუფური აფერის ისტორია ნინო დარბაისელი, 1 ივნისი,2012
  3. როგორ მოვიპაროთ „საბას“ ფრთა ფულითურთ „თბს ბანკიდან“ ნინო დარბაისელი (გაზ. საქართველოს რესპუბლიკა, 2011. - 30 ივლისი).
  4. ლიტერატურული პრემია “საბა” - 2005
  5. ლიტერატურული პრემია “საბა” - 2006
  6. ლიტერატურული კონკურსი “საბა”-2007 წარმატებით შედგა
  7. ლიტერატურული კონკურსი “საბა”-2008 წარმატებით დასრულდა
  8. "საბა" 2009 გამარჯვებულები
  9. ლიტერატურული პრემია საბა 2012
  10. "საბას" გამარჯვებულები
  11. "საბას" გამარჯვებულები
  12. ლიტერატურული პრემია "საბას" 2015 წლის გამარჯვებულები დააჯილდოვეს