მთავარი მენიუს გახსნა
აფრიკის კონტინენტი.

ფართობით აფრიკა მეორე კონტინენტია მსოფლიოში. კონტინენტს აღმოსავლეთიდან ინდოეთის ხოლო დასავლეთიდან ატლანტის ოკეანეები საზღვრავს. ევროპისაგან მას ჰყოფს 14 კილომეტრის სიგრძის გიბრალტარის სრუტე და ხმელთაშუა ზღვა, აზიასა და აფრიკას შორის კი საზღვარი გადის სუეცის არხზე, წითელ ზღვასა და ბაბ-ელ-მანდების სრუტეზე. აფრიკის ფართობია 30 221 532 კმ², კონტინენტის 3 უდიდესი ქვეყანაა: სუდანი — 2,5 მლნ. კვ. კმ, ალჟირი — 2,3 მლნ. კვ. კმ, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (კდრ) — 2,3 მლნ. კვ. კმ. აფრიკა მოსახლეობის რაოდენობით (1 000 010 000 ადამიანი) ჩამორჩება მხოლოდ აზიას. სხვა კონტინენტებთან შედარებით სიმჭიდროვე დაბალია — 26 კაცი 1 კვ კმ-ზე.

აფრიკის თანამედროვე პოლიტიკური რუკა ძირითადად მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ჩამოყალიბდა. მხოლოდ ეთიოპია და ლიბერია არ ყოფილა კოლონიური ქვეყანა. აფრიკის ისტორიაში მნიშვნელოვანი იყო 1960 წელი, როდესაც პოლიტიკური დამოუკიდებლობა მიიღო 17 სახელმწიფომ (ამ წელს აფრიკის წელსაც უწოდებენ). XX საუკუნის 70-იან წლებში მოწესრიგდა ე. წ "სამხრეთ როდეზიის" პრობლემა, ხოლო 1994 წელს სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში მოეწყო პირველი არარასობრივი არჩევნები. დღეისათვის კონტინენტზე 54 დამოუკიდებელი სახელმწიფოა. სერიოზულ პრობლემას წარმოადგენს დასავლეთ საჰარის საკითხი, ეს ტერიტორია 1976 წლამდე იმყოფებოდა ესპანეთის მმართველობის ქვეშ. დღეს აღნიშნული ტერიტორია ოკუპირებულია მაროკოს მიერ.

სიარედაქტირება


სახელი (ოფიციალური სახელი) დროშა დედაქალაქი ვალუტა ოფიციალური ენა ფართობი (კმ²) მოსახლეობა მშპ (აშშ$) რუკა
1 ალჟირი[1]
(ალჟირის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკა)
  ალჟირი ალჟირული დინარი არაბული 2 381 740 33 333 216 7,700 3 
2 ანგოლა[2]
(ანგოლის რესპუბლიკა)
  ლუანდა კვანზა პორტუგალიური 1 246 700 15 941 000 2,813 42

 

3 ბენინი[3]
(ბენინის რესპუბლიკა)
  პორტო-ნოვო დასავლეთ აფრიკული CFA ფრანკი ფრანგული 112 622 8 439 000 1,176 24 
4 ბოტსვანა[4]
(ბოტსვანის რესპუბლიკა)
  გაბორონე პულა ინგლისური, ტსვანა 581 726 1 839 833 11,400 46 
5 ბურკინა-ფასო[5]   უაგადუგუ დასავლეთ აფრიკული CFA ფრანკი ფრანგული 274 000 13 228 000 1,284 21 
6 ბურუნდი[6]
(ბურუნდის რესპუბლიკა)
  ბუჟუმბურა ბურუნდის ფრანკი კირუნდი,
ფრანგული,
სუაჰილი
27 830 7 548 000 739 38 
7 კამერუნი[7]
(კამერუნის რესპუბლიკა)
  იაუნდე ცენტრალური აფრიკული CFA ფრანკი ფრანგული,
ინგლისური
475 442 17 795 000 2,421 26 
კანარის კუნძულები (ესპანეთი)[8][n 1]   ლას-პალმასი და სანტა-კრუს-დე-ტენერიფე ევრო ესპანური 7447 1 995 833 N/A 6 
8 კაბო-ვერდე[9]
(კაბო-ვერდეს რესპუბლიკა)
  პრაია კაბო-ვერდეს ესკუდო პორტუგალიური 4033 420 979 6,418 14a 
9 ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა[10]
(ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა)
  ბანგი ცენტრალური აფრიკული CFA ფრანკი სანგო,
ფრანგული
622 984 4 216 666 1,198 27 
სეუტა (ესპანეთი)[8][n 1]   სეუტა ევრო ესპანური 28 76 861 N/A 2a 
10 ჩადი[11]
(ჩადის რესპუბლიკა)
  ნჯამენა ცენტრალური აფრიკული CFA ფრანკი ფრანგული,
არაბული
1 284 000 10 146 000 1,519 11 
11 კომორის კუნძულები[12]
(კომორის კავშირი)
  მორონი კომორული ფრანკი არაბული,
ფრანგული
2235 798 000 1,660 43a 
12 კოტ-დ’ივუარი[13]
(კოტ-დ'ივუარის რესპუბლიკა)
  იამასუკრო West African CFA franc ფრანგული 322 460 17 654 843 1,600 20 
13 კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა[14][n 2]
(კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა)
  კინშასა კონგოური ფრანკი ფრანგული 2 344 858 63 655 000 774 34 
14 ჯიბუტი[15]
(ჯიბუტის რესპუბლიკა)
  ჯიბუტი ჯიბუტური ფრანკი არაბული,
ფრანგული
23 200 496 374 2,070 29 
15 ეგვიპტე[16][n 3]
(ეგვიპტის არაბული რესპუბლიკა)
  კაირო ეგვიპტური გირვანქა არაბული 1 001 449 80 335 036 4,836 5 
16 ეკვატორული გვინეა[17]
(ეკვატორული გვინეის რესპუბლიკა)
  მალაბო ცენტრალური აფრიკის CFA ფრანკი ესპანური,
ფრანგული,
პორტუგალიური
28 051 504 000 16,312 31 
17 ერიტრეა[18]
(ერიტრეის შტატები)
  ასმერა ნაკფა ტიგრინია,
არაბული
117 600 4 401 000 1,000 13 
18 ეთიოპია[19]
(ეთიოპიის ფედერალური დემოკრატიული რესპუბლიკა)
  ადის-აბება ეთიოპიური ბირი ამჰარული 1 104 300 85 237 338 823 28 
19 გაბონი[20]
(გაბონის რესპუბლიკა)
  ლიბრევილი ცენტრალური აფრიკის CFA ფრანკი ფრანგული 267 668 1 384 000 7,055 32 
20 გამბია[21]
(გამბიის რესპუბლიკა)
  ბანჯული დალასი ინგლისური 10 380 1 517 000 2002 15 
21 განა[22]
(განის რესპუბლიკა)
  აკრა სედი ინგლისური 238 534 23 000 000 2,700 22 
22 გვინეა[23] (გვინეის რესპუბლიკა)   კონაკრი გვინეური ფრანკი ფრანგული 245 857 9 402 000 2,035 17  
23 გვინეა-ბისაუ[24]
(გვინეა-ბისაუს რესპუბლიკა)
  ბისაუ დასავლეთ აფრიკის CFA ფრანკი პორტუგალიური 36 125 1 586 000 736 16 
24 კენია[25]
(კენიის რესპუბლიკა)
  ნაირობი კენიური შილინგი სუაჰილი,
ინგლისური
580 367 34 707 817 1,445 36 
25 ლესოთო[26]
(ლესოთოს სამეფო)
  მასერუ ლოტი სესოთო,
ინგლისური
30 355 1 795 000 2,113 49 
26 ლიბერია[27]
(ლიბერიის რესპუბლიკა)
  მონროვია ლიბერიული დოლარი ინგლისური 111 369 3 283 000 1,003 19 
27 ლიბია[28]
(ლიბიის რესპუბლიკა)
  ტრიპოლი ლიბიური დოლარი არაბული 1 759 540 6 036 914 12,700 4 
28 მადაგასკარი[29]
(მადაგასკარის რესპუბლიკა)
  ანტანანარივუ მალაგასური არიაარი მალაგასიური,
ფრანგული,
ინგლისური
587 041 18 606 000 905 44  
მადეირა (პორტუგალია)[n 4]   ფუნშალი ევრო პორტუგალიური 828 245 806 N/A 1 
29 მალავი[30]
(მალავის რესპუბლიკა)
  ლილონგვე მალავური კვაჩა ინგლისური,
ჩიჩევა
118 484 12 884 000 596 42 
30 მალი[30]
(მალის რესპუბლიკა)
  ბამაკო დასავლეთ აფრიკის CFA ფრანკი ფრანგული 1 240 192 13 518 000 1,154 9  
31 მავრიტანია[31]
(მავრიტანიის ისლამური რესპუბლიკა)
  ნუაქშოტი მავრიტანული უგია არაბული 1 030 700 3 069 000 2,402 8 
32 მავრიკი[32]
(მავრიკის რესპუბლიკა)
  პორტ-ლუი მავრიკული რუპია ინგლისური 2040 1 219 220 13,703 44a 
მაიოტა[33] (საფრანგეთი)[n 5]   მამუცუ ევრო ფრანგული 374 186 452 2,600 43b 
მელილია (ესპანეთი)[n 1](ავტონომიური ქალაქი მელილია)   N/A ევრო ესპანური 20 72 000 N/A 2b 
33 მაროკო[34]
(მაროკოს სამეფო)
  რაბატი მაროკოული დირჰამი არაბული 446 550 33 757 175 4,600 2 
34 მოზამბიკი[35]
(მოზამბიკის რესპუბლიკა)
  მაპუტუ მოზამბიკური მეტიკალი ჰორტუგალიური 801 590 20 366 795 1,389 43 
35 ნამიბია[36]
(ნამიბიის რესპუბლიკა)
  ვინდჰუკი ნამიბიური დოლარი ინგლისური 825 418 2 031 000 7,478 45 
36 ნიგერი[37]
(ნიგერის რესპუბლიკა)
  ნიამეი დასავლეთ აფრიკული CFA ფრანკი ფრანგული,
ჰაუსა
1 267 000 13 957 000 872 10 
37 ნიგერია[38]
(ნიგერიის ფედერაციული რესპუბლიკა)
  აბუჯა ნიგერიული ნაირა ინგლისური 923 768 154 729 000 1,188 25 
38 კონგოს რესპუბლიკა[39][n 6]
(კონგოს რესპუბლიკა)
  ბრაზავილი ცენტრალური აფრიკული CFA ფრანკი ფრანგული 342 000 4 012 809 3,919 25 
რეიუნიონი (საფრანგეთი)[n 5]   სენ-დენი ევრო ფრანგული 2512 793 000 N/A 44b  
39 რუანდა[40]
(რუანდის რესპუბლიკა)
  კიგალი რუანდული ფრანკი კინიარუანდა,
ფრანგული,
ინგლისური
26 798 7 600 000 1,300 37 
წმინდა ელენე, ამაღლება და ტრისტანი-და-კუნია (დიდი ბრიტანეთი)[41]   ჯეიმსტაუნი წმინდა ელენეს ფუნტი ინგლისური 3926 4250 N/A 40b 
40 სან-ტომე და პრინსიპი[42]
(სან-ტომესა და პრინსიპის დემოკრატიული რესპუბლიკა)
  სან-ტომე დობრა პორტუგალიური 964 157 000 1,266 31a 
41 სენეგალი[43]
(სენეგალის რესპუბლიკა)
  დაკარი დასავლეთ აფრიკის CFA ფრანკი ფრანგული 196 723 11 658 000 1,759 14  
42 სეიშელის კუნძულები[44] (სეიშელის რესპუბლიკა)   ვიქტორია სეიშელის რუპია ინგლისური,
ფრანგული,
სეიშელის კრეოლი
451 80 654 11,818 39a  
43 სიერა-ლეონე[45]
(სიერა-ლეონეს რესპუბლიკა)
  ფრიტაუნი ლეონე ინგლისური 71 740 6 144 562 903 18 
44 სომალი[46]
(სომალის რესპუბლიკა)
  მოგადიშო სომალური შილინგი სომალური, არაბული 637 657 9 832 017 600 30 
45 სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა[47]
(სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა)
  პრეტორია (აღმოსავლური)
ბლუმფონტეინი (სასამართლო)
კეიპტაუნი (საკანონმდებლო)
სამხრეთ აფრიკული რენდი აფრიკაანსი, ინგლისური, ნდებელე, ჩრდილოეთ სოტო, სოტო, სვატი, ტსონგა, ტსვანა, ვენდა, კოსა, ზულუ 1 221 037 47 432 000 12,161 48 
46 სუდანი[48]
(სუდანის რესპუბლიკა)
  ხართუმი სუდანური ფუნტი არაბული,
ინგლისური
1 886 068 30 894 000 2,522 12 
47 სამხრეთი სუდანი[49]
(სამხრეთ სუდანის რესპუბლიკა)
  ჯუბა სამხრეთ სუდანური ფუნტი არაბული,
ინგლისური
619 745 8 260 490 12 
48 სვაზილენდი[50]
(სვაზილენდის სამეფო)
  ლობამბა
მბაბანე (ადმინისტრაციული)
ლილანგენი ინგლისური,
სვატი
17 364 1 032 000 5,245 50 
49 ტანზანია[51]
(ტანზანიის გაერთიანებული რესპუბლიკა)
  დოდომა ტანზანიური შილინგი სუაჰილი,
ინგლისური
945 087 37 849 133 723 39 
50 ტოგო[52]
(ტოგოს რესპუბლიკა)
  ლომე დასავლეთ აფრიკული CFA ფრანკი ფრანგული 56 785 6 100 000 1,700 23 
51 ტუნისი[53]
(ტუნისის რესპუბლიკა)
  ტუნისი ტუნისური დინარი არაბული 163 610 10 102 000 8,800 3 
52 უგანდა[54]
(უგანდის რესპუბლიკა)
  კამპალა უგანდური შილიგი სუაჰილი,
ინგლისური
236 040 27 616 000 1,700 35 
დასავლეთი საჰარა[n 7]   ელ-აიუნი (მაროკო),
ბირ-ლელუ (დროებითი)[n 8]
მაროკოული დინარი არაბული 267 405 266 000 N/A 7 
53 ზამბია[55]
(ზამბიის რესპუბლიკა)
  ლუსაკა ზამბიური კვაჩა ინგლისური 752 614 14 668 000 931 41 
54 ზიმბაბვე[56]
(ზიმბაბვეს რესპუბლიკა)
  ჰარარე ზიმბაბვური დოლარი შონა,
ნდებელე,
ინგლისური
390 757 13 010 000 2,607 47 

იხილეთ აგრეთვერედაქტირება

ჩანაწერებირედაქტირება

  1. 1.0 1.1 1.2 Autonomous community of ესპანეთი
  2. Also known as Congo-Kinshasa and formerly as Zaire.
  3. Some territory could be argued to be a part of Asia or Africa.
  4. Autonomous Region of პორტუგალია.
  5. 5.0 5.1 საფრანგეთის ზღვისიქითა დეპარტამენტი.
  6. Also known as Congo-Brazzaville.
  7. Not fully internationally recognised. Occupies part of the territory of Western Sahara.
  8. Currenlty under Moroccan administration. Bir Lehlou is the temporary capital and Tindouf Camps is the de facto one

სქოლიორედაქტირება

  1. The World Factbook: Algeria. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  2. The World Factbook: Angola. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  3. The World Factbook: Benin. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  4. The World Factbook: Botswana. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  5. The World Factbook: Burkina Faso. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  6. The World Factbook: Burundi. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  7. The World Factbook: Cameroon. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  8. 8.0 8.1 The World Factbook: Spain. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-16). წაკითხვის თარიღი: 2008-05-16.
  9. The World Factbook: Cape Verde. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  10. The World Factbook: Central African Republic. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  11. The World Factbook: Chad. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  12. The World Factbook: Comoros. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  13. The World Factbook: Cote d'Ivoire. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  14. The World Factbook: Congo, Democratic Republic of the. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  15. The World Factbook: Djibouti. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  16. The World Factbook: Egypt. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  17. The World Factbook: Equatorial Guinea. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  18. The World Factbook: Eritrea. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  19. The World Factbook: Ethiopia. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  20. The World Factbook: Gabon. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  21. The World Factbook: Gambia, The. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  22. The World Factbook: Ghana. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  23. The World Factbook: Guinea. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  24. The World Factbook: Guinea-Bissau. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  25. The World Factbook: Kenya. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  26. The World Factbook: Lesotho. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  27. The World Factbook: Liberia. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  28. The World Factbook: Libya. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  29. The World Factbook: Madagascar. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  30. 30.0 30.1 The World Factbook: Mali. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  31. The World Factbook: Mauritania. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  32. The World Factbook: Mauritius. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  33. The World Factbook: Mayotte. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  34. The World Factbook: Morocco. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  35. The World Factbook: Mozambique. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  36. The World Factbook: Namibia. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  37. The World Factbook: Niger. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  38. The World Factbook: Nigeria. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  39. The World Factbook: Congo, Republic of the. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  40. The World Factbook: Rwanda. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  41. The World Factbook: Saint Helena. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  42. The World Factbook: Sao Tome and Principe. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  43. The World Factbook: Senegal. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  44. The World Factbook: Seychelles. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  45. The World Factbook: Sierra Leone. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  46. The World Factbook: Somalia. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  47. The World Factbook: South Africa. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  48. The World Factbook: Sudan. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  49. The World Factbook: South Sudan. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  50. The World Factbook: Swaziland. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  51. The World Factbook: Tanzania. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  52. The World Factbook: Togo. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  53. The World Factbook: Tunisia. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  54. The World Factbook: Uganda. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  55. The World Factbook: Zambia. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.
  56. The World Factbook: Zimbabwe. CIA Directorate of Intelligence (2008-05-15). წაკითხვის თარიღი: 2008-06-12.