ბერკელიუმი

ქიმიური ელემენტი
ბერკელიუმი
97 Bk
[247]
5f9 7s2

ბერკელიუმი, ბერკლიუმი (ლათ. Berkelium) — ხელოვნურად მიღებული რადიოაქტიური ქიმიური ელემენტი, განეკუთვნება აქტინოიდებს და მისი სიმბოლოა Bk. ნივთიერების ატომური ნომერია 97. ბერკელიუმი სინთეზირებულია ამერიკელი მეცნიერების გლენ სიბორგის, სტენლი ტომფსონისა და ალბერტ გიორსოს მიერ 1949 წელს, ციკლოტრონზე α-ნაწილაკებით ამერციუმის ჟანგის 241Am2O3 დასხივების შედეგად. სახელი ეწოდა სამეცნიერო კვლევითი ცენტრის — ქალაქ ბერკლის (კალიფორნია, აშშ) მიხედვით.

ბერკელიუმი, 97Bk
Berkelium metal.jpg
ზოგადი თვისებები
ელემენტის ფერი მოვერცხლისფრო-თეთრი
სტანდ. ატომური
მასა
Ar, სტან.(Bk)
საყოველთაოდ
მიღებული: [247]
ბერკელიუმი პერიოდულ სისტემაში
წყალბადი ჰელიუმი
ლითიუმი ბერილიუმი ბორი ნახშირბადი აზოტი ჟანგბადი ფთორი ნეონი
ნატრიუმი მაგნიუმი ალუმინი სიცილიუმი ფოსფორი გოგირდი ქლორი არგონი
კალიუმი კალციუმი სკანდიუმი ტიტანი ვანადიუმი ქრომი მანგანუმი რკინა კობალტი ნიკელი სპილენძი თუთია გალიუმი გერმანიუმი დარიშხანი სელენიუმი ბრომი კრიპტონი
რუბიდიუმი სტრონციუმი იტრიუმი ცირკონიუმი ნიობიუმი მოლიბდენი ტექნეციუმი რუთენიუმი როდიუმი პალადიუმი ვერცხლი კადმიუმი ინდიუმი კალა სტიბიუმი ტელური იოდი ქსენონი
ცეზიუმი ბარიუმი ლანთანი ცერიუმი პრაზეოდიმიუმი ნეოდიმიუმი პრომეთიუმი სამარიუმი ევროპიუმი გადოლიმიუმი ტერბიუმი დისპროზიუმი ჰოლმიუმი ერბიუმი თულიუმი იტერბიუმი ლუტეციუმი ჰაფნიუმი ტანტალი ვოლფრამი რენიუმი ოემიუმი ირიდიუმი პლატინა ოქრო Mercury (element) თალიუმი ტყვია ბისმუტი პოლონიუმი ასტატი რადონი
ფრანციუმი რადიუმი აქტინიუმი თორიუმი პროტაქტინიუმი ურანი (ელემენტი) ნეპტუნიუმი პლუტონიუმი ამერიციუმი კიურიუმი ბერკელიუმი კალიფორნიუმი აინშტაინიუმი ფერმიუმი მენდელევიუმი ნობელიუმი ლოურენსიუმი რეზერფორდიუმი დუბნიუმი სიბორგიუმი ბორიუმი ჰასიუმი მეიტნერიუმი დარმშტადტიუმი რენტგენიუმი კოპერნიციუმი ნიჰონიუმი ფლეროვიუმი მოსკოვიუმი ლივერმორიუმი ტენესიუმი ოგანესონი
Tb

Bk

(Upu)
კიურიუმიბერკელიუმიკალიფორნიუმი
ატომური ნომერი (Z) 97
ჯგუფი (აქტინოიდები)
პერიოდი პერიოდი 7
ბლოკი f-ბლოკი
ელექტრონული კონფიგურაცია [Rn] 5f9 7s2
ელექტრონი გარსზე 2, 8, 18, 32, 27, 8, 2
ელემენტის ატომის სქემა
Electron shell 097 Berkelium.svg
ფიზიკური თვისებები
აგრეგეგატული მდგომ. ნსპ-ში მყარი სხეული
დნობის
ტემპერატურა
986 °C ​(1259 K, ​​1807 °F)
დუღილის
ტემპერატურა
2627 °C ​(2900 K, ​​4760 °F)
სიმკვრივე (ო.ტ.) 14.78 გრ/სმ3
დნობის კუთ. სითბო 7.92 კჯ/მოლი
ატომის თვისებები
ჟანგვის ხარისხი +2, +3, +4, +5
ელექტრო­უარყოფითობა პოლინგის სკალა: 1,3
იონიზაციის ენერგია
  • 1: 601 კჯ/მოლ
ატომის რადიუსი ემპირიული: 170 პმ
Berkelium spectrum visible.png
ბერკელიუმის სპექტრალური ზოლები
სხვა თვისებები
მესრის სტრუქტურა ჰექსაგონალური
Hexagonal.svg
თბოგამტარობა 10 ვტ/(·K)
მაგნეტიზმი პარამაგნეტიკი
CAS ნომერი 7440-40-6
ისტორია
აღმოჩენილია Lawrence Berkeley National Laboratory (1949)
ბერკელიუმის მთავარი იზოტოპები
იზო­ტოპი გავრცე­ლება­დობა ნახევ.
დაშლა
(t1/2)
რადიო.
დაშლა
პრო­დუქტი
245Bk syn 4.94 d ε 245Cm
α 241Am
246Bk syn 1.8 d α 242Am
ε 246Cm
247Bk syn 1380 y α 243Am
248Bk syn >300 y[1] α 244Am
249Bk syn 330 d α 245Am
SF
β 249Cf

იზოტოპები და ვალენტობარედაქტირება

ცნობილია ბერკლიუმის იზოტოპები 243-250 მასური რიცხვებით. სხვა აქტინოიდებისგან განსხვავებით წყალხსნარებში ბერკლიუმი იცვლის ვალენტობას, ძირითადად კი 3-ვალენტოვანია.

ლიტერატურარედაქტირება

რესურსები ინტერნეტშირედაქტირება

სქოლიორედაქტირება

  1. Milsted, J.; Friedman, A. M.; Stevens, C. M. (1965). „The alpha half-life of berkelium-247; a new long-lived isomer of berkelium-248“. Nuclear Physics. 71 (2): 299. Bibcode:1965NucPh..71..299M. doi:10.1016/0029-5582(65)90719-4.