ოგანესონი

ქიმიური ელემენტი
ოგანესონი
118 Og
[294]
[Rn] 5f14 6d10 7s2 7p6

ოგანესონი (ქიმიური სიმბოლო — ; ლათ. Oganesson), ადრე დროებით იწოდებოდა, როგორც უნუნოქტიუმი (ქიმიური სიმბოლო — ; ლათ. ununtrium) ან ეკა-რადონიდიმიტრი მენდელეევის პერიოდული სისტემის მეშვიდე პერიოდის მეთვრამეტე ჯგუფის (მოძველებული კლასიფიკაციით — მერვე ჯგუფის მთავარი ქვეჯგუფის) ქიმიური ელემენტი. ატომური ნომერი — 118. ოგანესონი ყველაზე მძიმე ატომური მასის მქონე ქიმიური ელემენტი მენდელეევის პერიოდულ სისტემაში. ის ბუნებაში არ გვხდება და მისი მიღება მოხდა ლაბორატორიაში სინთეზირების შედეგად. ძლიერ რადიოაქტიულია, ამის გამო დღემდე მისი რამდენიმე ატომია გამოკვლეული.[1]ოგანესონის ნახევრად დაშლის პერიოდია 0.89 მილიწამი. პირველად მიღებულ იქნა 2002 წელს ქ. დუბნას ატომური კვლევების გაერთიანებული უნივერსიტეტში. 2015 წელს მას მიანიჭეს სახელწოდება ოგანესონი, იური ოგანესიანის საპატივცემულოდ, რომელიც იყო იმ ლაბორატორიის ხელმძღვანელი, რომელშიც პირველად იქნა სინთეზირებული ახალი ელემენტი. 2015 წლის დეკემბერში თეორიული და გამოყენებითი ქიმიის საერთაშორისო კავშირიმა (IUPAC) და თეორიული და გამოყენებითი ფიზიკის საერთაშორისო კავშირმა (IUPAP) ქიმიური ელემენტი ოფიციალურად აღიარა და პერიოდულობის სისტემაში ადგილი მიუჩინა.[2]ამ ელემენტს დღემდე აღმოჩენილთაგან უდიდესი ატომური ნომერი და ატომური მასა აქვს. ოგანესონს ელემენტ 118-ის სახელითაც მოიხსენიებენ.

ოგანესონი, 118Og
ზოგადი თვისებები
სტაბ. იზოტ. ატ. მასის ნომერი [294]

ოგანესონი პერიოდულ სისტემაში
წყალბადი ჰელიუმი
ლითიუმი ბერილიუმი ბორი ნახშირბადი აზოტი ჟანგბადი ფთორი ნეონი
ნატრიუმი მაგნიუმი ალუმინი სიცილიუმი ფოსფორი გოგირდი ქლორი არგონი
კალიუმი კალციუმი სკანდიუმი ტიტანი ვანადიუმი ქრომი მანგანუმი რკინა კობალტი ნიკელი სპილენძი თუთია გალიუმი გერმანიუმი დარიშხანი სელენიუმი ბრომი კრიპტონი
რუბიდიუმი სტრონციუმი იტრიუმი ცირკონიუმი ნიობიუმი მოლიბდენი ტექნეციუმი რუთენიუმი როდიუმი პალადიუმი ვერცხლი კადმიუმი ინდიუმი კალა სტიბიუმი ტელური იოდი ქსენონი
ცეზიუმი ბარიუმი ლანთანი ცერიუმი პრაზეოდიმიუმი ნეოდიმიუმი პრომეთიუმი სამარიუმი ევროპიუმი გადოლიმიუმი ტერბიუმი დისპროზიუმი ჰოლმიუმი ერბიუმი თულიუმი იტერბიუმი ლუტეციუმი ჰაფნიუმი ტანტალი ვოლფრამი რენიუმი ოემიუმი ირიდიუმი პლატინა ოქრო Mercury (element) თალიუმი ტყვია ბისმუტი პოლონიუმი ასტატი რადონი
ფრანციუმი რადიუმი აქტინიუმი თორიუმი პროტაქტინიუმი ურანი (ელემენტი) ნეპტუნიუმი პლუტონიუმი ამერიციუმი კიურიუმი ბერკელიუმი კალიფორნიუმი აინშტაინიუმი ფერმიუმი მენდელევიუმი ნობელიუმი ლოურენსიუმი რეზერფორდიუმი დუბნიუმი სიბორგიუმი ბორიუმი ჰასიუმი მეიტნერიუმი დარმშტადტიუმი რენტგენიუმი კოპერნიციუმი ნიჰონიუმი ფლეროვიუმი მოსკოვიუმი ლივერმორიუმი ტენესიუმი ოგანესონი
Rn

Og

(Usb)
ტენესიუმიოგანესონიუნუნენიუმი
ატომური ნომერი (Z) 118
ჯგუფი XVIII ჯგუფი (ინერტული აირი)
პერიოდი პერიოდი 7
ბლოკი p-ბლოკი
ელექტრონული კონფიგურაცია [Rn] 5f14 6d10 7s2 7p6
ელექტრონი გარსზე 2, 8, 18, 32, 32, 18, 8
ელემენტის ატომის სქემა
Electron shell 118 Oganesson.svg
ფიზიკური თვისებები
აგრეგეგატული მდგომ. ნსპ-ში მყარი სხეული
დნობის
ტემპერატურა
​52 ± 15 °C ​(325 ± 15 K, ​​​125 ± 27 °F)
დუღილის
ტემპერატურა
177 ± 10 °C ​(450 ± 10 K, ​350 ± 18 °F)
სიმკვრივე (ო.ტ.) 6.6–7.4 გრ/სმ3
კრიტიკული წერტილი 439 K, 6.8 მპა
დნობის კუთ. სითბო 23.5 კჯ/მოლი
აორთქ. კუთ. სითბო 19.4 კჯ/მოლი
ატომის თვისებები
ჟანგვის ხარისხი (−1), (0), (+1), (+2), (+4), (+6)
იონიზაციის ენერგია
  • 1: 860.1 კჯ/მოლ
  • 2: 1560 კჯ/მოლ
ატომის რადიუსი ემპირიული: 152 პმ
კოვალენტური რადიუსი (rcov) 157 პმ
სხვა თვისებები
მესრის სტრუქტურა კუბური წახნაგცენტრირებული
Cubic-face-centered.svg
CAS ნომერი 54144-19-3
ისტორია
აღმოჩენილია Hans Peter Jørgen Julius Thomsen (1895)
Joint Institute for Nuclear Research and Lawrence Livermore National Laboratory (2002)
ოგანესონის მთავარი იზოტოპები
იზო­ტოპი გავრცე­ლება­დობა ნახევ.
დაშლა
(t1/2)
რადიო.
დაშლა
პრო­დუქტი
294Og syn 0.69 ms α 290Lv
SF

რესურსები ინტერნეტშირედაქტირება

სქოლიორედაქტირება

  1. The Top 6 Physics Stories of 2006. Discover Magazine (7 January 2007). ციტირების თარიღი: 18 January 2008.
  2. IUPAC. (2015) ელემენტ 113, 115, 117 და118ის აღმოჩენა და აღიარება. ციტირების თარიღი: 2016-01-04.