არადეთი[2]სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში, ბრეთის თემში. მდებარეობს მდინარე აღმოსავლეთ ფრონის მარჯვენა ნაპირზე, საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს1-ის მიმდებარედ, ზღვის დონიდან 600 მ, ქარელიდან 7 კმ. მოსახლეობა მისდევს მეხილეობასა და მებოსტნეობას.

სოფელი
არადეთი
ქვეყანა საქართველოს დროშა საქართველო
მხარე შიდა ქართლის მხარე
მუნიციპალიტეტი ქარელის მუნიციპალიტეტი
თემი ბრეთი
კოორდინატები 42°03′47″ ჩ. გ. 43°52′54″ ა. გ. / 42.06306° ჩ. გ. 43.88167° ა. გ. / 42.06306; 43.88167
ცენტრის სიმაღლე 600
მოსახლეობა 432[1] კაცი (2014)
ეროვნული შემადგენლობა ქართველები (98,6 %)
რელიგიური შემადგენლობა ქრისტიანები
სასაათო სარტყელი UTC+4
სატელეფონო კოდი +995
არადეთი — საქართველო
არადეთი
არადეთი — შიდა ქართლი
არადეთი

ისტორიარედაქტირება

არადეთი იხსენიება XI საუკუნეში, განძის ამირა ფადლონისა და ბაგრატ IV-ის ბრძოლებთან დაკავშირებით. ამ ბრძოლაში მხარდაჭერისათვის ბაგრატ IV-მ არადეთი კახთა მეფე აღსართან I-ს უბოძა. 1483 წელს არადეთის მიდამოებში გაიმართა არადეთის ბრძოლა 1483. ერთმანეთს შეებრძოლნენ კონსტანტინე II-ის მომხრეები და ყვარყვარე II ჯაყელი ათაბაგი. არადეთი საამილახვროში შედიოდა. XVII საუკუნის დასაწყისში თეიმურაზ I-მა არადეთი მოღალატე ანდუყაფარ ამილახვარს ჩამოართვა და სახასოდ აქცია. 1794 წელს ერეკლე II-მ არადეთი უბოძა თავად წერეთელს. სოფელი მოხსენიებულია იოანე ბაგრატიონის 1794-1799 წლების აღწერაში.[3] 1910 წელს სოფელი შეისწავლა და აღწერა ივანე ჯავახიშვილმა.

ისტორიული ძეგლებირედაქტირება

სოფლის თავზე ძველი ეკლესიის ნანგრევებია, რომელსაც უწოდებენ „სარკის წმ. გიორგის ხატს“. სოფელში შემორჩენილია ციხე-გალავანი სამი მრგვალი კოშკით. ციხე-გალავანი აგებული უნდა იყოს XVIII საუკუნის I ნახევარში. მის ჩრდილოეთ-დასავლეთ მხარეზე არის პატარა დარბაზული ეკლესია, რომლის წარწერიდან ჩანს, რომ იგი 1666 აუგია როსტომ მეფის მეუღლეს მარიამ დედოფალს.

დემოგრაფიარედაქტირება

2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 432 ადამიანი.

აღწერის წელი მოსახლეობა კაცი ქალი
2002[4] 464 225 239
2014[1]   432 213 219

იხილეთ აგრეთვერედაქტირება

ლიტერატურარედაქტირება

  • მაკალათია ს., ფრონის ხეობა, თბ., 1963;

სქოლიორედაქტირება

  1. 1.0 1.1 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). წაკითხვის თარიღი: 6 სექტემბერი, 2016.
  2. საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, გვ. 17, თბ., 1987.
  3. იოანე ბაგრატიონი, „ქართლ-კახეთის აღწერა“ გვ. 42 — თბილისი 1986
  4. საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II