მთავარი მენიუს გახსნა

მატანისოფელი საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში, მდინარე მატნისხევის (ალაზნის სისტემა) ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 570 , ახმეტიდან 5 კმ.

სოფელი
მატანი
Village of matani.jpg
სოფლის ხედი
ქვეყანა საქართველოს დროშა საქართველო
მხარე კახეთის მხარე
მუნიციპალიტეტი ახმეტის მუნიციპალიტეტი
თემი მატანი
კოორდინატები 42°04′39″ ჩ. გ. 45°11′52″ ა. გ. / 42.07750° ჩ. გ. 45.19778° ა. გ. / 42.07750; 45.19778
ცენტრის სიმაღლე 570
მოსახლეობა 4451[1] კაცი (2014)
ეროვნული შემადგენლობა ქართველები 99,3 %
რელიგიური შემადგენლობა ქრისტიანები
სასაათო სარტყელი UTC+4
სატელეფონო კოდი +995
მატანი — საქართველო
მატანი
მატანი — კახეთის მხარე
მატანი
მატანი — ახმეტის მუნიციპალიტეტი
მატანი

დემოგრაფიარედაქტირება

2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 4451 ადამიანი.

აღწერის წელი მოსახლეობა კაცი ქალი
2002[2] 5474 2704 2770
2014[1]   4451 2251 2200

ისტორიარედაქტირება

სოფლის მიდამოები V-VI საუკუნეებიდან ყოფილა დასახლებული. სახელწოდება სოფელს ერწო-თიანეთიდან კახეთში მოსახლეობის ინტენსიური მიგრაციის დროს უნდა შერქმეოდა. თვით ერწოში ტოპონიმი „მატანიXII-XIII საუკუნეებშია დადასტურებული.

ქართულ საისტორიო წყაროებში სოფელი პირველად XVI საუკუნეში ლევან კახთა მეფის დროს (1518/1520–1574 წწ.) იხსენიება. XVII–XVIII საუკუნეებში მატანი კახეთის თავადებს ჩოლოყაშვილებს ეკუთვნოდათ.

1798 წელს სოფელში დაბანაკებულმა დავით ბატონიშვილმა 100 კაცით სასტიკად დაამარცხა ლეკთა 500-კაციანი რაზმი და ალაფი დაატოვებინა.

1812 წლის აჯანყების დროს მატნელებმა და ახმეტელებმა დაამარცხეს მატანში მდგარი რუსების სამხედრო ნაწილი.

ქართლ-კახეთის სამეფოს გაუქმების შემდეგ სოფელი თიანეთის მაზრაში შევიდა.

ისტორიული ძეგლებირედაქტირება

სოფლის დასავლეთით, 3-4 კმ-ზე, დგას ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი - სამონასტრო კომპლექსი „ცხრაკარა“. თვით სოფელში რიყისა და ნატეხი ქვით ნაგები წმ. ნიკოლოზის ეკლესია (XVI ს.) და შუა საუკუნეების ციხესიმაგრის ნანგრევებია. სოფლის მახლობლად შემორჩენილია ჩოლოყაშვილთა სასახლის ნანგრევები და სხვადასხვა დროის არქეოლოგიური ძეგლები. 2012 წელს სოფელთან აღმოაჩინეს „დევების ნასადგომარი“ - ციკლოპური ნაგებობების ნაშთები[3]

სახალხო დღესასწაულებირედაქტირება

სოფელში ტრადიციულად ყოველწლიურად ტარდება რამდენიმე რელიგიური ხასიათის ფესტივალი, მათ შორის აღსანიშნავია დიდბატონობა (წმ. გიორგის დღის აღნიშვნა 23 ნოემბერს), ყეინობა (დიდმარხვის პირველ დღეს), ლაშარობა (შემოდგომით) და ციხეგორობა (აღდგომის სამშაბათს).

ცნობილი მატნელებირედაქტირება

მატანში დაიბადა საქართველოს ეროვნული გმირი ქაქუცა ჩოლოყაშვილი (1888-1930).

გალერეარედაქტირება

იხილეთ აგრეთვერედაქტირება

ლიტერატურარედაქტირება

  • ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, გვ. 487, თბ., 1983 წელი.
  • ზაქარაია პ., კახეთის საფორტიფიკაციო ნაგებობანი, თბ. 1962 წ.
  • თეიმურაზ ბატონიშვილი, ახალი ისტორია, თბ. 1983 წ.
  • ქართული სამართლის ძეგლები, ტ. 4, თბ. 1972 წ.
  • ქართული სამართლის ძეგლები, ტ. 5, თბ. 1974 წ.

სქოლიორედაქტირება