მთავარი მენიუს გახსნა

რიგა

ლატვიის დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი

რიგა (ლატვ. Rīga) — ლატვიის დედაქალაქი, მდებარეობს მდ. დაუგავას ბალტიის ზღვის შესართავთან, კოორდ. 56°58′N 24°8′E. რიგა ბალტიის ქვეყნების უდიდესი ქალაქია და ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი კულტურული, საგანმანათლებლო, საფინანსო, კომერციული და ინდუსტრიული ცენტრია ბალტიის რეგიონში.

დედაქალაქი
რიგა
ლატვ. Rīga
Riga montage.jpg
დროშა გერბი
Flag of Riga.svg Greater Coat of Arms of Riga - for display.svg

ქვეყანა ლატვიის დროშა ლატვია
კოორდინატები 56°56′51″ ჩ. გ. 24°06′25″ ა. გ. / 56.94750° ჩ. გ. 24.10694° ა. გ. / 56.94750; 24.10694
ქალაქის მერი ნილ უშაკოვი
დაარსდა 1201[1]
ფართობი 307±1 კმ²
ცენტრის სიმაღლე 6±1 მეტრი
მოსახლეობა 698,529 (1 იანვარი 2016)[2] [3]
სასაათო სარტყელი აღმოსავლეთ ევროპის ზაფხულის დრო და აღმოსავლეთ ევროპული დრო
სატელეფონო კოდი 66-67
საფოსტო ინდექსი LV-1000
ოფიციალური საიტი http://www.riga.lv/
რიგა — ლატვია
რიგა

რიგის ისტორიული ცენტრი იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვირეობის ძეგლთა სიაში შეტანილი. ქალაქი განსაკუთრებით გამოირჩევა ინტენსიური არტ-ნუვო (გერმ. Jugendstil) არქიტექტურით და მას ამ მხრივ მხოლოდ ვენა, პრაღა და ბარსელონა თუ შეედრებიან.

სექციების სია

ისტორიარედაქტირება

 
რიგის კათედრალის თავი მოჩანს მის ვიწრო ქუჩებს შორის

რიგა მდებარეობს ლივსთა, ძველი ფინური ტომი, უძველესი ნამოსახლარის ადგილზე, მდინარეების დაუგავასა და რიზდენეს შესართავთან. რიზდენეს თავდაპირველად რიგის მდინარე ერქვა, რომელიც ადრე ბუნებრივ ყურეს ქმნიდა რიგის ტბასთან, თუმცა არც ერთი მათგანი დღეს არ არსებობს. ზოგიერთი ცნობით ქალაქს სახელი მდინარე რიგის გამო დაერქვა.

თანამედროვე ქალაქის დაფუძენას ისტორიკოსები გერმანელ ვაჭრებს, მეომრებსა და ჯვაროსნებს უკავშირებენ, რომლებიც ლატვიაში მე-12 საუკუნის მეორე ნახევარში ჩამოვიდნენ, ნაწილობრივ მწირედ დასახლებული რეგიონის ინტერესით, პოტენციური ახალი გასაღების ბაზრისა და მისიონერთა მიერ ადგილოვბრივი მოსახლეობის ქრისტიანობაზე მოქცევითვის.

გერმანელმა ვაჭრებმა მცირე სავაჭრო მისადგომი დააარსეს მდინარე ლივთან 1158 წელს. აუგუსტინელმა ბერმა მაინჰარდმა კი აქ დაახლოებით 1190 წელს მონასტერი ააგო.

ეპისკოპოსი ალბერტი მისი ბიძის ჰარტვიგის, ბრემენისა და ჰამბურგის არქიეპისკოპოსის, მიერ 1199 წელს ლივონიის ეპისკოპოსად დაინიშნა. ის რიგაში 1201 წელს ჩამოდის 23 გემითა და 1500-ზე მეტი ჯვაროსანით, და რიგას საკუთარ საეპისკოპოსოდ ხდის. მან დააარსა ვილონიელ ხმლის ძმათა ორდენი და რიგას ქალაქის სტატუსი უწყალობა იმავე წელს. ალბერტი წარმატებას აღწევს ლივსთა მეფის ქრისტიანობაზე მოქცევაში, თუმცა მას თითქმის სამი ათეული წელი დასჭირდა ლივონიაზე (გერმ. ლივლანდი) სრული კონტროლის მისაღწევად. შედეგად, რიგა ლივონისა და პრუსიასთან ერთად წმინდა რომის (გერმანული) იმპერიის ქვეშევრდომი ხდება. გაცილებით მოგვიანებით მარტინ ლუთერის დროს, რიგა, ლივონია და პრუსია პროტესტანებად მოექცნენ.

ამ პერიოდიდან რიგის როგორც ბალტიის ტომებთან და რუსეთთან ვაჭრობის კარიბჭის მნიშვნელობა იზრდება. 1282 წელს რიგა ჰანსეატიკის ლიგის წევრი ხდება. ჰანსა ვაჭართა ასოციაციის განვითარების გამო ჩრდილოეთ გერმანელთა და ბალტიის ქალაქთა თავისუფალი სავაჭრო და პოლიტიკური გაერთიანების შედეგად წარმოიშვა. მისი ეკონომიკური პროტექციონისტული პოლიტიკის წყალობით, რომლითაც გერმანელი წევრები უპირატესობით სარგებობდნენ, ლიგა საკმაოდ წარმატებული გამოდგა, თუმცა ექსკლუზიონისტურმა პოლიტიკამ კონკურენტების წარმოქმნასაც შეუწყო ხელი. ლიგის ბოლო დიეტი 1669 წელს შეიკრიბა, თუმცა ამ დროისთვის მათი ძალები საკმაოდ შერყეული იყო და მე-14 საუკუნის ბოლოსთვის პოლიტიკურმა გაერთიანებებმა ლიტვასა და პოლონეთს, ასევე შვედეთს, დანიასა და ნორვეგიას შორის მათი გავლენა შეავიწროვა. მიუხედავად ამისა, ჰანსამ გადამწყვეტი როლი ითამაშა რიგის პოლიტიკურ და ეკონომიკურ სტაბილურობაში, რაც მას საშუალებას აძლევს გაუძლოს გვიანდელი ისტორიის ქარცეცხლს, თითქმის დღემდე.

დამეგობრებული ქალაქებირედაქტირება

რიგას ჰყავს შემდეგი დამეგობრებული ქალაქები:[4]

  ოლბორგი, დანია[5]   ალმათი, ყაზახეთი   ამსტერდამი, ნიდერლანდები   ნურ-სულთანი, ყაზახეთი
  ბეიჯინი, ჩინეთი[6]   ბორდო, საფრანგეთი   ბრემენი, გერმანია   კერნსი, ავსტრალია
  კალე, საფრანგეთი   დალასი, ამერიკის შეერთებული შტატები   ფლორენცია, იტალია   კიევი, უკრაინა
  კობე, იაპონია[7]   მინსკი, ბელარუსი   მოსკოვი, რუსეთი   ნორჩეპინგი, შვედეთი
  პორი, ფინეთი   პროვიდენსი, ამერიკის შეერთებული შტატები   როსტოკი, გერმანია   სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი:[8]
  სანტიაგო, ჩილე   სლაუ, ბრიტანეთი   სტოკჰოლმი, შვედეთი   სუჯოუ, ჩინეთი
  ტაიპეი, ტაივანი   ტალინი, ესტონეთი   ტაშკენტი, უზბეკეთი   ტარტუ, ესტონეთი
  თბილისი, საქართველო   ვილნიუსი, ლიტვა   ვარშავა, პოლონეთი[9]

გალერეარედაქტირება

რესურსები ინტერნეტშირედაქტირება

ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე:

სქოლიორედაქტირება

  1. Г. Ф., В. Р—в, Л. В. Рига // Энциклопедический словарьСанкт-Петербург: Брокгауз — Ефрон, 1899. — Т. XXVIа. — С. 680–683.
  2. http://www.pmlp.gov.lv/lv/assets/documents/statistika/IRD2016/ISPV_Pasvaldibas_iedzivotaju_skaits_pagasti.pdf
  3. (unspecified title)
  4. Twin cities of Riga. Riga City Council. წაკითხვის თარიღი: 27 July 2009.
  5. Aalborg Kommune – Venskabsbyer. Web.archive.org (14 November 2007). დაარქივებულია ორიგინალიდან - 14 November 2007. წაკითხვის თარიღი: 26 July 2009.
  6. Sister Cities. Beijing Municipal Government. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 2010-01-16. წაკითხვის თარიღი: 23 June 2009.
  7. Sister City, Friendly City, Friendship & Cooperation City Japanese. © 2007–2009 City of Kobe. წაკითხვის თარიღი: 14 July 2009.
  8. Saint Petersburg in figures – International and Interregional Ties. Saint Petersburg City Government. წაკითხვის თარიღი: 27 July 2009.
  9. (პოლონური) Miasta partnerskie Warszawy. um.warszawa.pl. Biuro Promocji Miasta (4 May 2005). დაარქივებულია ორიგინალიდან - October 11, 2007. წაკითხვის თარიღი: 29 August 2008.
მოძიებულია „https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=რიგა&oldid=3647596“-დან