დინამო თბილისი ევროპულ ფეხბურთში

1981 წლის თასების თასის მფლობელი „დინამო“ თბილისი

სტატიაში წარმოდგენილი ინფორმაცია ასახავს საფეხბურთო კლუბ თბილისის „დინამოს“ მიერ ევროპულ საფეხბურთო საერთაშორისო ტურნირებზე — უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა, უეფა-ს თასების მფლობელთა თასი, უეფა-ს ევროპის ლიგა — ჩატარებული ოფიციალური მატჩებისა და მათ მიერ მიღწეული შედეგების შესახებ არსებულ სტატისტიკურ მონაცემებს. აღნიშნული მონაცემები ეყრდნობა ეროვნული და საერთაშორისო საფეხბურთო ორგანიზაციებისა და შესაბამისი სტატისტიკური სამსახურების მიერ გამოქვეყნებულ მონაცემთა ბაზებს. რაც შეეხება სტატიაში წარმოდგენილ ცალკეული მატჩების შესახებ არსებულ ინფორმაციას — იგი ქართულ, საბჭოთა და ევროპული სპორტული პრესის არქივებში, აგრეთვე ინტერნეტსა თუ მსოფლიო სპორტულ მედიასივრცეში არსებულ ქრონიკალურ-დოკუმენტურ მასალებს, ავტორიტეტულ პერიოდულ გამოცემებსა და ფეხბურთის ისტორიისა და სტატისტიკის საყოველთაოდ აღიარებულ, სანდო და გადამოწმებად წყაროებს ეყრდნობა.

უეფა-ს თასი 1972–73რედაქტირება

1972 წლის 13 სექტემბერი — დღე, რომელიც განსაკუთრებულ თარიღად დარჩება ქართული ფეხბურთის ისტორიაში. ამ დღეს თბილისის „დინამომ“ თავისი პირველი ოფიციალური საერთაშორისო შეხვედრა გამართა. 1971 წელს თბილისელები საკავშირო პირველობაზე მესამე საპრიზო ადგილს იკავებენ, ბრინჯაოს მედლებს ეუფლებიან და რეგლამენტის მიხედვით უეფა-ს თასის გათამაშების მონაწილენი ხდებიან. კენჭისყრამ თბილისელთა მომავალ მეტოქედ ჰოლანდიური საფეხბურთო კლუბი — ენსხედეს „ტვენტე“ გამოავლინა,[1] რომელმაც „დინამოს“ მსგავსად, მესამე ადგილი დაიკავა ჰოლანდიის ეროვნულ ჩემპიონატში ამსტერდამის „აიაქსისა“ და როტერდამის „ფეიენოორდის“ შემდეგ და ასევე მოიპოვა უეფა-ს თასის გათამაშებაში მონაწილეობის უფლება.

1/32 ფინალი, პირველი მატჩირედაქტირება

13 სექტემბერი, 1972
დინამო (თბილისი) 3–2 ტვენტე (ენსხედე) „ლოკომოტივის“ სტადიონი, თბილისი
მაყურებელი: 35 000
მსაჯი: ე. პაპავასილიუ საბერძნეთის დროშა
გივი ნოდია გოლი 23' გოლი 53'
დავით ყიფიანი გოლი 75'
ანგარიში იან იორინგი გოლი 5' გოლი 77'
დინამო
ტვენტე
დინამო:
მეკ 1 საქართველოს სსრ–ის დროშა დავით გოგია
მცვ 2 საქართველოს სსრ–ის დროშა რევაზ ძოძუაშვილი
მცვ 3 საქართველოს სსრ–ის დროშა ვახტანგ ჭელიძე
მცვ 4 საქართველოს სსრ–ის დროშა მურთაზ ხურცილავა (კ.)
მცვ 5 საქართველოს სსრ–ის დროშა შოთა ხინჩაგაშვილი
ნახ 6 საქართველოს სსრ–ის დროშა გურამ პეტრიაშვილი
ნახ 7 საქართველოს სსრ–ის დროშა მანუჩარ მაჩაიძე
ნახ 8 საქართველოს სსრ–ის დროშა კახი ასათიანი
თავ 9 საქართველოს სსრ–ის დროშა ვლადიმერ გუცაევი შეცვლაზე გამოყვანა after 63 წუთი 63'
თავ 10 საქართველოს სსრ–ის დროშა გივი ნოდია
თავ 11 საქართველოს სსრ–ის დროშა დავით ყიფიანი
შეცვლები:
თავ 15 საქართველოს სსრ–ის დროშა ლევან ნოდია შეცვლაზე შესვლა after 63 წუთი 63'
მწვრთნელი:
რსფსრ-ის დროშა გავრილ კაჩალინი
ტვენტე:
მეკ 7 ნიდერლანდების დროშა პიტ სხრაივერსი
მცვ 2 ნიდერლანდების დროშა კეეს ვან ირსელი
მცვ 20 ნიდერლანდების დროშა ეპი დროსტი (კ.)
მცვ 1 ნიდერლანდების დროშა ვილემ დე ვრისი
მცვ 8 ნიდერლანდების დროშა კალე ორანენი
ნახ 14 ნიდერლანდების დროშა ედი ახტერბერგი
ნახ 7 ნიდერლანდების დროშა კიკ ვან დერ ვალი
ნახ 16 ნიდერლანდების დროშა ვილი ვან დე კერკჰოფი შეცვლაზე გამოყვანა after 46 წუთი 46'
თავ 11 ნიდერლანდების დროშა რენე ვან დე კერკჰოფი
თავ 9 ნიდერლანდების დროშა იან იორინგი
თავ 10 ნიდერლანდების დროშა თეო პალპლაცი შეცვლაზე გამოყვანა after 70 წუთი 70'
შეცვლები:
ნახ 18 ნიდერლანდების დროშა რენე ნოტენი შეცვლაზე შესვლა after 46 წუთი 46'
მცვ 5 ნიდერლანდების დროშა ბენო ჰუვე შეცვლაზე შესვლა after 70 წუთი 70'
მწვრთნელი:
ლუქსემბურგის დროშა ანტუან კონი

დინამოელები არ იცნობდნენ ჰოლანდიის ამ პატარა ქალაქის ფეხბურთელებს და ცხადია, მათთვის უცნობი იყო მეტოქის ძლიერი და სუსტი მხარეები. ეს გარემოება აძნელებდა თამაშისთვის კონკრეტული გეგმის შემუშავებას. ასე რომ, ამოცანა მხოლოდ ზოგადად განსაზღვრეს — რაც შეიძლება დიდი ანგარიშით მოეგოთ შინ, თანაც საკუთარ კარში ბურთი არ გაეშვათ. ისიც გასათვალისწინებელი იყო, რომ მეტოქის მინდორზე გატანილი ბურთი „ძვირად ფასობდა“.[2]

სინამდვილეში ყველაფერი სხვანაირად მოხდა. უკვე მე-5 წუთზე ჰოლანდიელებმა გამოიყენეს „დინამოს“ მცველთა შეცდომა და ანგარიში გახსნეს. მაგრამ სტუმრების წარმატება თითქოს ამით ამოიწურა. ტექნიკური მოთამაშეებისგან შემდგარი „ტვენტე“ დინჯად თამაშობდა და დინამოელებს აშკარად ჩამოუვარდებოდა სისწრაფესა და ფიზიკურ მომზადებაში. სწორედ ეს ფაქტორები გამოდგა გადამწყვეტი — პირველი ტაიმის დანარჩენი მონაკვეთი და მთელი მეორე ტაიმი ჩატარდა თბილისელთა უპირატესობით, რომლებმაც სამი ბურთის გატანა შეძლეს, თანაც რამდენიმე ხელსაყრელი მომენტი ვერ გამოიყენეს. ყველაფერი რიგზე იქნებოდა დინამოელებს საქმე მოთავებულად რომ არ ჩაეთვალათ, მაგრამ მათ ნაადრევად შეანელეს აქტივობა და ჰოლანდიელებს კიდევ ერთი გოლის გატანის საშუალება მისცეს. ამან მნიშვნელოვნად გაართულა სიტუაცია განმეორებითი მატჩის წინ.

წინასწარ რომ გვცოდნოდა ამ გუნდის ავ-კარგი, — თქვა მატჩის შემდეგ დინამოელთა უფროსმა მწვრთნელმა გავრილ კაჩალინმა — თამაშს სულ სხვაგვარად ავაგებდით. „ტვენტესთან“ თამაშმა ნათლად დაგვანახა ჩვენი გუნდის ზოგიერთი სისუსტე, რომელთა აღმოფხვრას განმეორებით შეხვედრაში შევეცდებით.[3]

ამ ისტორიული მატჩის შესახებ საყურადღებოა ამონარიდი ჟურნალისტ ა. მხეიძის გაზეთ „ლელოში“ 1972 წლის 14 სექტემბერს გამოქვეყნებული სტატიიდან[4] — „უეფა-ს თასზე“.

ვიკიციტატა
„...უეფა-ს თასის გათამაშება ერთ-ერთი ავტორიტეტული ტურნირია და ამდენად, თბილისის „დინამოს“ დებიუტი ოფიციალურ საერთაშორისო შეჯიბრებაში ფეხბურთის მოყვარულთა უზომო ინტერესს იწვევდა.
დინამოელები მინდორზე საბრძოლო შემადგენლობით გამოვიდნენ და მაყურებელი სამართლიანად მოითხოვდა მათგან უმაღლესი კლასის თამაშს. გულახდილად უნდა ვაღიაროთ, რომ გამარჯვების მიუხედავად, თბილისელთა თამაშმა მაყურებელი ვერ აღაფრთოვანა.
თავი დავანებოთ იმას, რომ დინამოელებმა ვერ გამოიყენეს მეტოქის კარის აღების რამდენიმე კარგი შანსი. შეიძლებოდა დავკმაყოფილებულიყავით ჰოლანდიელთა კარში გატანილი სამი გოლით, მაგრამ შეშფოთებას იწვევს დაცვის სუსტი, მოუქნელი თამაში. მეტოქეთა მიერ გატანილი ორი ბურთი მთლიანად მცველთა ნამუსზეა. მეკარის შესანიშნავ თამაშს უნდა ვუმადლოდეთ, რომ ჩვენს კარში მეტი ბურთი არ აღმოჩნდა.
ასევე უნიათოდ გამოიყურებოდა ნახევარდაცვაც. თავდასხმაში საუკეთესო იყო გ. ნოდია. საქმე მარტო ის როდი გახლავთ, რომ მან ორი ბურთი გაიტანა. აღსანიშნავია ის დაუღალავი მონდომებული თამაში, რითაც ნოდია მუდამ გამოირჩევა. ამ მატჩში მან დრიბლინგის მაღალი ოსტატობაც გამოავლინა.
დინამოელთა თამაშში არ იგრძნობოდა მათთვის ჩვეული მაღალი ტემპი, სწორედ ეს დუნე თამაში გახლდათ, ჩვენი აზრით, მათი ერთ-ერთი ტაქტიკური შეცდომა, რამაც მნიშვნელოვანწილად განაპირობა მატჩის შედეგი.
ბურთები კი ასე გავიდა: მე-4 წუთზე სტუმრებმა კუთხური ჩამოაწოდეს და იორინგმა თავური დარტყმით ანგარიში გახსნა. 22-ე წუთზე გ. ნოდიამ კარგად შეარჩია ადგილი და ანგარიში გაქვითა. 52-ე წუთზე იმავე ნოდიამ ბრწყინვალე დარტყმით მეორე გოლი გაიტანა. 75-ე წუთზე ლ. ნოდიამ კარის გასწვრივ ჩააწოდა ბურთი და ყიფიანმა მესამედ აიღო ჰოლანდიელთა კარი. 2 წუთის შემდეგ კი სტუმრებმა ისარგებლეს დინამოელთა მცველების შეუთანხმებელი მოქმედებით და ანგარიშში სხვაობა შეამცირეს.“

კლუბის ყველაზე დიდ მიღწევად დღემდე რჩება 1981 წელს ევროპის თასების მფლობელთა თასის მოპოვება. ამ გათამაშების ფინალში მან აღმოსავლეთ გერმანული იენის „კარლ ცაისი“ დაამარცხა ანგარიშით 2–1.

კლუბს თავის ისტორიაში შთამბეჭდავი გამარჯვებები აქვს მოპოვებული ევროპული ფეხბურთის გრანდებთან. მათ შორის აღსანიშნავია ინგლისური „ლივერპულის“,[5][6] „ვესტ ჰემის“,[7][8] უელსის „კარდიფ სიტის“,[9] ნიდერლანდების „ფეიენოორდის“, იტალიის „ნაპოლისა“[10][11] და „ინტერის“ დამარცხება.[12][13]

რაც შეეხება სხვა საერთაშორისო შეხვედრებს — ქვემოთ მოყვანილია თბილისის „დინამოს“ მიერ ევროთასებზე გამართული მატჩების ჩამონათვალი.

ევროთასებზე გამართული მატჩების სტატისტიკარედაქტირება

მოგება
ფრე
წაგება
სეზონი შეჯიბრება რაუნდი მეტოქე გუნდი შინ სტ. წყარო
1972–73 უეფა-ს თასი 1/32   ტვენტე 3–2 0–2 [14][15]
1973–74 უეფა-ს თასი 1/32   სლავია სოფია [კომ. 1] 4–1 0–2 [16][17][18][19]
1/16   ოფკ ბელგრადი 3–0 5–1 [20][21][22][23]
1/8   ტოტენჰემ ჰოტსპური 1–1 1–5 [24][25]
1976–77 ევროპის თასების თასი 1/16   კარდიფ სიტი 3–0 0–1
1/8   მტკ ბუდაპეშტი 1–4 0–1
1977–78 უეფა-ს თასი 1/32   ინტერი მილანი 0–0 1–0 [13][26][27][28]
1/16   კბ კოპენჰაგენი 2–1 4–1
1/8   გრასჰოპერი ციურიხი 1–0 0–4
1978–79 უეფა-ს თასი 1/32   ნაპოლი 2–0 1–1 [29][30][31][32]
1/16   ჰერტა ბერლინი 1–0 0–2
1979–80 ევროპის ჩემპიონთა თასი 1/16   ლივერპული 3–0 1–2 [33][34]
1/8   ჰამბურგი 2–3 1–3
1980–81 ევროპის თასების თასი 1/16   კასტორია 2–0 0–0
1/8   უოტერფორდი 4–0 1–0
1/4   ვესტ ჰემ იუნაიტედი 0–1 4–1 [35][36]
1/2   ფეიენოორდი 3–0 0–2
ფინალი
  კარლ ცაისი 2–1
1981–82 ევროპის თასების თასი 1/16   გრაცერი 2–0 2–2
1/8   ბასტია 3–1 1–1
1/4   ლეგია ვარშავა 1–0 1–0
1/2   სტანდარდი ლიეჟი 0–1 0–1
1982–83 უეფა-ს თასი 1/32   ნაპოლი 2–1 0–1
1987–88 უეფა-ს თასი 1/32   ლოკომოტივი სოფია 3–0 1–3
1/16   ვიქტორია ბუქარესტი 0–0 2–1
1/8   ვერდერი 1–1 1–2
1993–94 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 1Q   ლინფილდი 2–1 1–1
1994–95 უეფა-ს თასი 1Q   უნივერსიტეტი კრაიოვა 2–0 2–1
1/32   ტიროლი ინსბრუკი 1–0 1–5
1995–96 უეფა-ს თასი 1Q   ბოტევი 0–1 0–1
1996–97 უეფა-ს თასი 1Q   გრევენმახერი 4–0 2–2
2Q   მიოლდე 2–1 0–0
1/32   ტორპედო მოსკოვი 1–1 1–0
1/16   ბოავიშტა 1–0 0–5
1997–98 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 1Q   ქრუსეიდერსი 5–1 3–1
2Q   ბაიერი ლევერკუზენი 1–0 1–6
1997–98 უეფა-ს თასი 1/32   სლავია მოზირი 1–0 1–1
1/16   ბრაგა 0–1 0–4
1998–99 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 1Q   ვლაჟნია 3–0 1–3 [37]
2Q   ატლეტიკი ბილბაო 2–1 0–1 [38]
1998–99 უეფა-ს თასი 1/32   ვილემი II 0–3 0–3 [39]
1999–00 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 2Q   ზიმბრუ 2–1 0–2 [40]
2000 ინტერტოტოს თასი 1Q   სტანდარდი 2–2 1–1
2001–02 უეფა-ს თასი 1Q   ბატე ბორისოვი 2–1 0–4
2002–03 უეფა-ს თასი 1Q   ტვმკ ტალინი 4–1 1–0
2Q   სლოვანი ლიბერეცი 0–1 2–3
2003–04 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 1Q   ტირანა 3–0 0–3
2004–05 უეფა-ს თასი 1Q   ბატე ბორისოვი 1–0 3–2
2Q   სლავია პრაღა 2–0 1–3
3Q   ვისლა კრაკოვი 2–1 3–4
ჯგუფური   სოშო 0–2
X
ჯგუფური   ნიუკასლ იუნაიტედი
X
0–2
ჯგუფური   სპორტინგი ლისაბონი 0–4
X
ჯგუფური   პანიონიოსი
X
2–5
2005–06 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 1Q   ლევადია ტალინი 2–0 0–1
2Q   ბრონდბიუ 0–2 1–3
2006 ინტერტოტოს თასი 1Q   კილიკია 3–0 5–1
2Q   რიდი 0–1 1–3
2007–08 უეფა-ს თასი 1Q   ვადუცი 2–0 0–0
2Q   რაპიდი ვენა 0–3 0–5
2008–09 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 1Q   ნსი რუნავიკი 3–0 0–1
2Q   პანათინაიკოსი 0–0 0–3
2009–10 უეფა-ს ევროპის ლიგა 2Q   მეტალურგი ლიეპაია 3–1 1–2
3Q   ცრვენა ზვეზდა 2–0 2–5
2010–11 უეფა-ს ევროპის ლიგა 1Q   ფლორა ტალინი 2–1 0–0
2Q   ევლე 2–1 2–1
3Q   შტურმი გრაცი 1–1 0–2
2011–12 უეფა-ს ევროპის ლიგა 1Q   მილსამი 2–0 3–1
2Q   ლანელი 5–0 1–2
3Q   რეიკიავიკი 2–0 4–1
ფლეი-ოფი   აეკი ათენი 1–1 0–1
2013–14 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 2Q   სტრეიმური 6–1 3–1
3Q   სტიაუა ბუქარესტი 0–2 1–1
2013–14 უეფა-ს ევროპის ლიგა ფლეი-ოფი   ტოტენჰემ ჰოტსპური 0–5 0–3
2014–15 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 2Q   აქტობე 0–1 0–3
2015–16 უეფა-ს ევროპის ლიგა 1Q   გაბალა 2–1 0–2
2016–17 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 2Q   ალაშკერტი 2–0 1–1
3Q   დინამო ზაგრები 0–1 0–2
2016–17 უეფა-ს ევროპის ლიგა ფლეი-ოფი   პაოკი 0–3 0–2
2018–19 უეფა-ს ევროპის ლიგა 1Q   დუნაისკა სტრედა 1–2 1–1
2019–20 უეფა-ს ევროპის ლიგა 1Q   ენგორდანი 6–0 1–0
2Q   გაბალა 3–0 2–0
3Q   ფეიენოორდი 1–1 0–4

ლიტერატურარედაქტირება

რესურსები ინტერნეტშირედაქტირება

თემატური საიტები
Association of Football Statisticians · Global Sports Archive · Footballfacts.ru · Klisf.net · Soccerway · Transfermarkt · WorldFootball.net

კომენტარებირედაქტირება

  1. თბილისელთაგან ბურთები გაიტანეს: გივი ნოდიამ 5', გოჩა გავაშელმა 23', ლევან ნოდიამ 53' და მანუჩარ მაჩაიძემ 84'.

სქოლიორედაქტირება

  1. „დინამო“ (თბილისი) – „ტვენტე“ (ენსხედე) 3:2 / უეფა-ს თასი 1972–1973, 1/32 ფინალი. თბილისი, „ლოკომოტივის“ სტადიონი. 13 სექტემბერი, 1972. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 12 აგვისტო, 2019. წყარო: fcdinamo.ge. წაკითხვის თარიღი: 12 აგვისტო, 2019.
  2. აკოფოვი, გ.; კაკაბაძე, დ. 1981, გვ. 27.
  3. აკოფოვი, გ.; კაკაბაძე, დ. 1981, გვ. 28.
  4. უეფა-ს თასზე / „დინამო“ (თბილისი) – „ტვენტე“ (ენსხედე) 3:2. თბილისი, „ლოკომოტივის“ სტადიონი. 13 სექტემბერი, 1972. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 12 აგვისტო, 2019. წყარო: openlibrary.ge. წაკითხვის თარიღი: 12 აგვისტო, 2019.
  5. ლივერპული - დინამო 2:1/დინამო - ლივერპული 3:0 YouTube-ზე — გამოქვეყნდა 19 ნოე. 2018-ში.
  6. Dinamo Tbilisi 3–0 Liverpool // European Cup 1st round 2nd leg; Lenin Dinamo Stadium, Tbilisi; 03 October 1979. Goals: Vladimir Gutsaev 54', Ramaz Shengelia 75', Aleksandr Chivadze 81' pen. // LFCHistory.net. წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  7. Steinberg, Jacob. (16 დეკემბერი, 2011) Alvin Martin: 'Scousers and cockneys get on. It's the mickey-taking. theguardian.com. ციტატა: „Of course, you qualified for the European Cup Winners' Cup and then played against Dinamo Tblisi. Was that the most difficult game you've ever had? Yeah. I think we played them at a stage where we hadn't lost at Upton Park for 10 months so we were pretty formidable at home. All of a sudden, we were playing this Georgian side who had a mid-season break and hadn't played any football for six weeks. I think we went in there thinking these are there for the taking. They had players like David Kipiani in midfield and Aleksandr Chivadze, who was the captain. Ramaz Shengelia was another one. After about 20 minutes we thought, "Whoa, whoa, what's going on here?" They just totally outplayed us and gave us a footballing lesson. We lost it 4–1. We were sitting in the back afterwards. There were about eight or nine of us in there and none of us really spoke. We just sat shocked and numb because we couldn't believe what had happened to us. There was a degree of naivety and complacency, which we proved when we won 1–0 in the return leg. We were an emerging side but they were a completely different level to anyone we'd ever met.“ ციტირების თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  8. Brooking, Trevor. (25 სექტემბერი, 2014) My Life in Football. Simon & Schuster. ციტატა: „FC Dinamo Tbilisi were an outstanding team and the fact that the Russian domestic season had only just resumed after their winter break meant we had not seen them play. We had to settle for some film clips of their epic 4–2 aggregate triumph against Liverpool F.C. in the 1979–80 European Cup the previous season and their 5–0 aggregate win over Waterford F.C. in the 1980–81 European Cup Winners' Cup a few months earlier. Technically they were a wonderful side and in the first leg at Upton Park attacked us with breathtaking pace. It was an education to watch them and I was hugely impressed by the movement and individual skills of players such as Aleksandre Chivadze, Vitali Daraselia, David Kipiani and Ramaz Shengelia. They remain one of the finest European teams I've seen and it was a shame that a broken leg ended Kipiani's career prematurely.“ ციტირების თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  9. Dinamo Tbilisi 3–0 Cardiff City // Cup Winners Cup 1976/1977 » 1. Round; Lenin Dinamo Stadium (now Boris Paichadze Dinamo Arena), Tbilisi, Georgia; Attendance: 100.000; Referee: Werner Spiegl (Austria); Wednesday, 29. September 1976. Goals: Vladimir Gutsaev 23', David Kipiani 73', Peruz Kanteladze 80' pen. (All players of FC Dinamo Tbilisi) // WorldFootball.net. წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  10. დინამო (თბილისი) 2:0 ნაპოლი (ნეაპოლი, იტალია) / 13 სექტემბერი, 1978. 1/32 ფინალი. თბილისი, ვ.ი.ლენინის სახ. დინამოს სტადიონი. 75000. დინამო (თბილისი) 2:0 ნაპოლი (ნეაპოლი, იტალია) / გოლები: 1:0 დავით ყიფიანი (39), 2:0 რამაზ შენგელია (49) / დინამო: დავით გოგია, თამაზ კოსტავა, ფირუზ კანთელაძე, ალექსანდრე ჩივაძე, გოჩა მაჩაიძე, ვიტალი დარასელია, მანუჩარ მაჩაიძე (კაპ), ვახტანგ ქორიძე, ვლადიმერ გუცაევი, დავით ყიფიანი (რევაზ ჩელებაძე 80), რამაზ შენგელია. მწვრთნელი: ნოდარ ახალკაცი / ნაპოლი: ლუჩანო კასტელინი, ჯუზეპე ბრუსკოლოტი (კაპ), მორენო ფერარიო, კლაუდიო ვინაცანი, ლუჩანო კატელინი, ვიტორიო კაპორალე, დომენიკო კაზო (პელეგრინო ვალენტე 73), რობერტო ფილიპი, ჯუზეპე სავოლდი, ლივიო პინი (ვალერიო მაიო 76), კარლო მურარო. მწვრთნელი: ჯოვანი დი მარციო / გაფრთხილება: ჯუზეპე სავოლდი, რობერტო ფილიპი, კლაუდიო ვინაცანი, ფირუზ კანთელაძე / მსაჯები: იოზეფ ბუცეკი; გ.ბინდუ, გ.ადანიჩი (ავსტრია). დაარქივებულია ორიგინალიდან - 7 ივლისი, 2019. წყარო: საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტრო. წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  11. ალეკო კაკაურიძე (28 ნოემბერი, 2018). იყო დრო „დინამო“ „ნაპოლის“ 2:0-ს უგებდა... მანუჩარ მაჩაიძე იხსენებს / ციტატა: „...ახლა ეს ძალიან რთული წარმოსადგენია, მაგრამ ასეთი დროც იყო: 1978 წელს, უეფას თასის ოცდამეთორმეტედფინალში თბილისის „დინამომ“ 2:0 მოუგო „ნაპოლის“. საპასუხო შეხვედრა კი იტალიაში ფრედ, 1:1 მორჩა. მაშინ ვიტალი დარასელიამ პირობა დადო, ვინც გოლს გაიტანს, ჩემს ვაჟკაცს მის სახელს დავარქმევო. ჰოდა, დიდმა ვიტალიმ თავად გაიტანა და ასე მოევლინა ქვეყანას უმცროსი ვიტალი დარასელია.“ დაარქივებულია ორიგინალიდან - 7 ივლისი, 2019. წყარო: სპორტული გაზეთი „ლელო“. წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  12. გოჩა კაჭარავა (24 აპრილი, 2014). მანუჩარ მაჩაიძე — ფეხბურთის რაინდი, დიდოსტატი, იღბლიანი კაპიტანი. ციტატა: „...სასიამოვნო მოგონებად დამრჩა მილანის „ინტერთან“ ორი დაპირისპირებაც. 1977 წლის სექტემბერში „სან სიროზე“ 1:0 მოვიგეთ. მე პერსონალურად ჯამპიერო მარინი „მიჭერდა“, თუმცა საკუთარ მოვალეობას თავი სათანადოდ ვერ გაართვა და განმეორებით შეხვედრაში გაბრიელე ორიალი (მსოფლიოს 1982 წლის ჩემპიონი) „დამიყენეს“. თავი არც მასთან პაექრობისას შემირცხვენია.“ დაარქივებულია ორიგინალიდან - 7 ივლისი, 2019. წყარო: worldsport.ge. წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  13. 13.0 13.1 «Интернационале» (Милан, Италия) 0–1 «Динамо» (Тбилиси) - Кубок УЕФА сезона 1977 / 78 годов. 1 / 32 финала. I -й матч. Милан. 14 сентября 1977 года. Ясно. +22 С. 20:30. Стадион «Сан-Сиро». 45 000 зрителей. Судья: Франц Вёрер (Австрия). Помощники: Йохан Малик, Мартин Ярош (оба - Австрия). Источник данных: проект «Наши в еврокубках» / Подготовка документа: Евгений Пугло (pugloev@mail.ru) / Дата документа: 17 февраля 2005 г. / 17 თებერვალი, 2005. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 30 დეკემბერი, 2016 / 5 ივლისი, 2019. წყარო: Клуб любителей истории и статистики футбола (КЛИСФ). წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  14. «Динамо» (Тбилиси) 3–2 «Твенте» (Энсхеде, Нидерланды) / Кубок УЕФА сезона 1972/73 годов. 1/32 финала. I-й матч. Тбилиси. 13 сентября 1972 года. Стадион «Локомотив». 35 000 зрителей. Подготовка документа: Евгений Пугло — КЛИСФ. 7 ნოემბერი, 2004. წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  15. Твенте» (Энсхеде, Нидерланды) 2–0 «Динамо» (Тбилиси) / Кубок УЕФА сезона 1972/73 годов. 1/32 финала. II-й матч. Энсхеде. 27 сентября 1972 года. Стадион «Дикман». 10 000 зрителей. Подготовка документа: Евгений Пугло — КЛИСФ. 7 ნოემბერი, 2004. წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  16. «Динамо» (Тбилиси) 4–1 «Славия» (София, Болгария) Кубок УЕФА сезона 1973/74 годов. 1/32 финала. I-й матч. Тбилиси. 19 сентября 1973 года. Стадион «Локомотив». 20 000 зрителей. Подготовка документа: Евгений Пугло — КЛИСФ. 27 ნოემბერი, 2004. წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  17. James M. Ross (4 ივნისი, 2015). UEFA Cup 1973–74 Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  18. «Славия» (София, Болгария) 2–0 «Динамо» (Тбилиси) Кубок УЕФА сезона 1973/74 годов. 1/32 финала. II-й матч. София. 3 октября 1973 года. Стадион им. Васила Левского. Подготовка документа: Евгений Пугло — КЛИСФ. 27 ნოემბერი, 2004. წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  19. 1973–74 UEFA Cup. First round (All matches) uefa.com. წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  20. «Динамо» (Тбилиси) 3–0 «ОФК» (Белград, Югославия) Кубок УЕФА сезона 1973/74 годов. 1/16 финала. I-й матч. Тбилиси. 24 октября 1973 года. Стадион «Локомотив». 30 000 зрителей. Подготовка документа: Евгений Пугло — КЛИСФ. 27 ნოემბერი, 2004. წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  21. Статистика встреч «ОФК» (Белград, Югославия) – «Динамо» (Тбилиси) wildstat.ru. წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  22. «ОФК» (Белград, Югославия) 1–5 «Динамо» (Тбилиси) Кубок УЕФА сезона 1973/74 годов. 1/16 финала. II-й матч. Белград. 7 ноября 1973 года. Стадион ОФК. 3 000 зрителей. Подготовка документа: Евгений Пугло — КЛИСФ. 27 ნოემბერი, 2004. წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  23. 1973–74 UEFA Cup. (All matches) uefa.com. წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  24. «Динамо» (Тбилиси) 1–1 «Тоттенхэм Хотспур» (Лондон, Англия) Кубок УЕФА сезона 1973/74 годов. 1/8 финала. I-й матч. Тбилиси. 28 ноября 1973 года. Стадион «Локомотив». 45 000 зрителей. Подготовка документа: Евгений Пугло — КЛИСФ. 27 ნოემბერი, 2004. წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  25. «Тоттенхэм Хотспур» (Лондон, Англия) 5–1 «Динамо» (Тбилиси) Кубок УЕФА сезона 1973/74 годов. 1/8 финала. II-й матч. Лондон. 12 декабря 1973 года. Стадион «Уайт Харт Лейн». 18 602 зрителя. Подготовка документа: Евгений Пугло — КЛИСФ. 27 ნოემბერი, 2004. წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  26. Maurizio Mariani, Roberto Di Maggio and RSSSF (11 მაისი, 2018). Inter 0–1 Dinamo Tbilisi. 14.09.1977 (Goals: Kipiani 77'. San Siro, Milan. Attendance: 45,000) — Italian Clubs in European Cups. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  27. Maurizio Mariani, Roberto Di Maggio and RSSSF (11 მაისი, 2018). Dinamo Tbilisi 0–0 Inter. 28.09.1977 (Dinamo Stadium, Tbilisi. Attendance: 90,000) — Italian Clubs in European Cups. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  28. Internazionale 0–1 Dinamo Tbilisi — 14 September 1977. UEFA.com. ციტირების თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  29. «Динамо» (Тбилиси) – «Наполи» (Неаполь, Италия) 2–0. klisf.net (17 მარტი, 2005). ციტირების თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  30. Maurizio Mariani, Roberto Di Maggio and RSSSF (11 მაისი, 2018). Napoli 1–1 Dinamo Tbilisi. 27.09.1978 (Goals: Savoldi 79' (pen.), Daraselija 66') — Italian Clubs in European Cups. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  31. ნაპოლი (ნეაპოლი, იტალია) 1:1 დინამო (თბილისი) / 27 სექტემბერი, 1978. უეფას თასი, 1/32 ფინალი. იტალია, ნეაპოლი, სან პაოლო. 75000. ნაპოლი (ნეაპოლი, იტალია) 1:1 დინამო (თბილისი) / გოლები: 0:1 ვიტალი დარასელია (66), 1:1 ჯუზეპე სავოლდი (80, პენ) / ნაპოლი: ლუჩანო კასტელინი, ჯუზეპე ბრუსკოლოტი (კაპ), პელეგრინო ვალენტე, ლივიო პინი, მორენო ფერარიო, ვიტორიო კაპორალე, დომენიკო კაზო (კლაუდიო ვინაცანი 65), რობერტო ფილიპი, ჯუზეპე სავოლდი, ვალერიო მაიო, ა.ნუჩო. მწვრთნელი: ჯოვანი დი მარციო / ნაპოლი: დავით გოგია, თამაზ კოსტავა, ფირუზ კანთელაძე, ალექსანდრე ჩივაძე, გოჩა მაჩაიძე, ვიტალი დარასელია, მანუჩარ მაჩაიძე (კაპ), ვახტანგ ქორიძე (ვახტანგ კოპალეიშვილი 81), ვლადიმერ გუცაევი, დავით ყიფიანი, რამაზ შენგელია (თენგიზ სულაქველიძე 26). მწვრთნელი: ნოდარ ახალკაცი / გაფრთხილება: ვლადიმერ გუცაევი / მსაჯები: ა.ვილიანი; ჟ.მუშანბლედი, პ.ალფონსი (საფრანგეთი). დაარქივებულია ორიგინალიდან - 7 ივლისი, 2019. წყარო: საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტრო. წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  32. Maurizio Mariani, Roberto Di Maggio and RSSSF (11 მაისი, 2018). Dinamo Tbilisi 2–0 Napoli. 13.09.1978 (Goals: Kipiani 39', Scenghelija 49') — Italian Clubs in European Cups. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  33. «Динамо» (Тбилиси) – «Ливерпуль» (Ливерпуль, Англия) 3–0. klisf.net (15 აპრილი, 2005). ციტირების თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  34. Dinamo Tbilisi 3–0 Liverpool // European Cup 1st round 2nd leg; Lenin Dinamo Stadium, Tbilisi; 03 October 1979. Goals: Vladimir Gutsaev 55', Ramaz Shengelia 76', Alexandre Chivadze 82' pen. // UEFA.com. წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  35. West Ham United 1–4 Dinamo Tbilisi // (C2) Cup Winners' Cup 1980/1981; Quarter-finals; Boleyn Ground (often referred to as Upton Park), London, England; Attendance: 34,957; Referee: Antonio Garrido; March 04, 1981. Goals: Alexandr Chivadze 24', Vladimir Gutsaev 31', Ramaz Shengelia 55', 67' (All players of FC Dinamo Tbilisi); David Cross 54' (West Ham United). // Footballdatabase.eu. წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  36. West Ham United 1–4 Dinamo Tbilisi // ECW Cup 3rd round 1st leg; Upton Park, London; Attendance: 34,957; 04 March 1981. // Association of Football Statisticians (AFS). წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  37. UEFA Champions' League 1998-99 / Preliminary Round (Jul 22 and 29). Dinamo Tbilisi 3-0/1-3 KS Vllaznia (Shkodër) / ინფორმაციის განახლების თარიღი: 4 ივნისი, 2015. Prepared and maintained by James M. Ross and Karel Stokkermans for the Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  38. UEFA Champions' League 1998-99 / Qualifying Round (Aug 12 and 26). Dinamo Tbilisi 2-1/0-1 Athletic Bilbao / ინფორმაციის განახლების თარიღი: 4 ივნისი, 2015. Prepared and maintained by James M. Ross and Karel Stokkermans for the Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  39. UEFA Cup 1998-99 / First Round (Sep 15 and 29). Willem II (Tilburg) 3-0/3-0 Dinamo Tbilisi / ინფორმაციის განახლების თარიღი: 4 ივნისი, 2015. Prepared and maintained by James M. Ross and Karel Stokkermans for the Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.
  40. UEFA Champions League 1999-2000 / Qualifying Phase 2 (Jul 28 and Aug 4). Dinamo Tbilisi 2-1/0-2 Zimbru Chisinau / ინფორმაციის განახლების თარიღი: 4 ივნისი, 2015. Prepared and maintained by Karel Stokkermans for the Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. წაკითხვის თარიღი: 13 აგვისტო, 2019.