მთავარი მენიუს გახსნა

მონაკო (ფრანგ. Principauté de Monaco; იტალ. Principato di Monaco; ოქსი. Principat de Mónegue) — დამოუკიდებელი ჯუჯა სახელმწიფო სამხრეთ-დასავლეთ ევროპაში, ხმელთაშუა ზღვის ჩრდილო-ცენტრალურ სანაპიროზე. მას სამი მხრიდან ესაზღვრება საფრანგეთი. მონაკოს ცენტრი 16 კილომეტრითაა დაშორებული იტალიის საზღვრიდან. ფართობია 1,98 კმ², მოსახლეობა შეადგენს 35 986 კაცს (2011 წლის მონაცემებით).

მონაკოს სამთავრო
Principauté de Monaco
მონაკო
მონაკოს
გერბი
დევიზი: Deo Juvante (ლათ.)
ჰიმნი: Hymne Monegasque
დედაქალაქიმონაკო[1][2]
უდიდესი ქალაქი მონტე-კარლო
ოფიციალური ენა ფრანგული[3]
მთავრობა კონსტიტუციური მონარქია
 -  მონაკოს თავადი ალბერტ II
 -  სახელმწიფო მინისტრი სერჟ ტელე
ფართობი
 -  სულ 1,98 კმ2 (234-ე)
 -  წყალი (%) უმნიშვნელო[4]
მოსახლეობა
 -  2014 შეფასებით 37 800[5] (217-ე)
 -  2000 აღწერა 32 020 
 -  სიმჭიდროვე 15,142 კაცი/კმ2 (პირველი)
მშპ (მუპ) 2010 შეფასებით
 -  სულ $3.000 მილიარდი[6] (156-ე)
 -  ერთ მოსახლეზე $78 700[6] (9-ე)
ვალუტა ევრო (EUR)
დროის სარტყელი UTC+01:00
 -  ზაფხულის (DST) UTC+02:00 (UTC)
ქვეყნის კოდი MCO
Internet TLD .mc
სატელეფონო კოდი 377

სახელწოდებარედაქტირება

 
მონაკო

ლეგენდის თანახმად ქალაქის დაარსება დაკავშირებულია ჰერაკლეს სახელთან, რომელიც ესპანეთიდან მობრუნებული, შეჩერდა და დაისვენა ლაჟვარდოვან სანაპიროზე. ამ ადგილს ეწოდა Portus Herculis Moniechi. უკანასკნელი სიტყვა ნიშნავს "იზოლირებულს".

  • ოფიციალური - მონაკოს სამთავრო.
  • ეროვნული - Principaute de Monaco.

ისტორიარედაქტირება

1861 წელს გახდა დამოუკიდებელი საფრანგეთის პროტექტორატის ქვეშ. 1911 წლის კონსტიტუცია შესწორებულ იქნა 1959 და 1962 წლებში.

გეოგრაფიარედაქტირება

  მთავარი სტატია : მონაკოს გეოგრაფია.

ქვეყანა მდებარეობს დასავლეთ ევროპაში, ხმელთაშუა ზღვის ნაპირზე. ჩრდილოეთით და დასავლეთით ესაზღვრება საფრანგეთი, ხოლო სამხრეთით და აღმოსავლეთით ხმელთაშუა ზღვა. მისი ფართობი 1,9 კმ²-ია. სახმელეთო სასაზღვრო ზოლი 4,4 კმ-ია, ხოლო სანაპირო ზოლი 4,1 კმ. მონაკო ამ მონაცემებით არის რიგით მეორე ყველაზე პატარა დამოუკიდებელი ქვეყანა მსოფლიოში, ვატიკანის შემდეგ. მონაკო ნიცადან 18 კილომეტრში მდებარეობს. ქვეყნის უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან 163 მეტრზეა. ქვეყანას არ აქვს ბუნებრივი რესურსები.

კლიმატირედაქტირება

წლიური ამინდი — მონაკო
თვე იან თებ მარ აპრ მაი ივნ ივლ აგვ სექ ოქტ ნოე დეკ წელი
საშუალო მაღალი °F (°C) 55 (13) 55 (13) 58 (14) 61 (16) 67 (19) 74 (23) 79 (26) 80 (27) 75 (24) 68 (20) 61 (16) 56 (13) 67 (19)
საშუალო დღიური °F (°C)
საშუალო დაბალი °F (°C) 42 (6) 43 (6) 46 (8) 49 (9) 56 (13) 62 (17) 67 (19) 68 (20) 63 (17) 56 (13) 48 (9) 43 (6) 55 (13)
ნალექი დუიმი (მმ) 3.5 (88.9) 3 (76.2) 2.9 (73.7) 2.9 (73.7) 2.5 (63.5) 1.9 (48.3) 1.5 (38.1) 0.7 (17.8) 1.2 (30.5) 2.6 (66) 4.4 (111.8) 4.6 (116.8) 31.7 (805.2)
წყარო: {{{source}}} {{{accessdate}}}

სახელმწიფორედაქტირება

  • სახელმწიფო სისტემა - კონსტიტუციური მონარქია. სახელმწიფოს მეთაური - თავადი ალბერტ II გრიმალდი.
  • საკანონმდებლო ორგანო - ერთპალატიანი პარლამენტი (24 წევრი). ადმინისტრაციული დაყოფა - 4 კვარტალი (quartier - ფონტვიეი, ლა-კონდამინი, მონაკო, მონტე-კარლო).

დემოგრაფიარედაქტირება

  მთავარი სტატია : მონაკოს დემოგრაფია.

მოსახლეობა - 37 ათასი (2014), მათ შორის 47 % ფრანგები, 16 % მონაკოელები, 16 % იტალიელები. სახელმწიფო ენა - ფრანგული. გავრცელებულია აგრეთვე: ინგლისური, იტალიური, მონეგასკური. რელიგია - კათოლიციზმი. დედაქალაქი - მონაკო (1,4 ათასი). ქალაქები - მონტე-კარლო (15,4), ლა კონდამინი (14,6).

ეკონომიკარედაქტირება

მონაკოს ბიუჯეტის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი წყაროა ტურიზმი. ყოველწლიურად მრავალ ტურისტს იზიდავს მისი კაზინოები და სასიამოვნო კლიმატი (მონაკოს მოქალაქეებს არ აქვთ უფლება მიიღონ აზარტულ თამაშებში მონაწილეობა, ანუ აკრძალული აქვთ კაზინოში თამაშიც).

2007 წლის მონაცემებით, ქვეუნის ბიუჯეტი $976 მილიონია. ერთ სულ მოსახლეზე მოდის $70 670. ეროვნული ვალუტაა ევრო (EUR); 2002 წლამდე ფრანგული ფრანკი.

ღირსშესანიშნაობანირედაქტირება

კურორტი და სამორინეები, ოკეანოგრაფიის ინსტიტუტი.

რესურსები ინტერნეტშირედაქტირება

სქოლიორედაქტირება

ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე:
  1. United-Nations data, country profile. წაკითხვის თარიღი: 29 October 2013.
  2. Constitution of Monaco (art. 78): The territory of the Principality forms a single commune.. წაკითხვის თარიღი: 29 October 2013.
  3. Constitution de la Principauté. Council of Government. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 22 July 2011. წაკითხვის თარიღი: 22 May 2008.
  4. Monaco en Chiffres საიტზე Wayback Machine (არქივირებულია 15 ნოემბერი 2009), Principauté de Monaco. Retrieved 7 June 2010.
  5. Population et emploi / IMSEE — Monaco IMSEE fr. Imsee.mc. წაკითხვის თარიღი: 6 September 2012.
  6. 6.0 6.1 World Development Indicators. მსოფლიო ბანკი. წაკითხვის თარიღი: 8 October 2012. Note: "PPP conversion factor, GDP (LCU per international $)" for France (0.8724) was used.