ქუთაისის რაიონი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რაიონი დასავლეთ საქართველოს ტერიტორიაზე, მოიცავდა დღევანდელ ქალაქ ქუთაისს, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტს და თერჯოლის მუნიციპალიტეტის ნაწილს.

რაიონის ფართობი იყო - 826 კმ², მოსახლეობა 128 439 (1932). მის შემადგენლობაში 1932 წლისთვის შედიოდა 1 ქალაქი, 14 სასოფლო საბჭო და 4 სოფელი. ადმინისტარაციული ცენტრი იყო ქალაქი ქუთაისი.

არსებობის მანძილზე რაიონის საზღვრები რამდენჯერმე შეიცვალა, 1939 წელს ქუთაისის რაიონს გამოეყო ახლად დაარსებული დაბა წყალტუბო და მიმდებარე სოფლები, რის შემდეგაც რაიონის ტერიტორია თითქმის განახევრდა.

1959 წელს რაიონი გაუქმდა, ქალაქის დასავლეთით მდებარე ტერიტორია გადაეცა წყალტუბოს რაიონს, ხოლო ქალაქის აღმოსავლეთით მდებარე ტერიტორია გაერთიანდა ჩხარის რაიონთან და შეიქმნა თერჯოლის რაიონი.

მოსახლეობა და ადმინისტრაციული ერთეულებირედაქტირება

1932 წლის აღწერის მონაცემებირედაქტირება

ადმინისტრაციული ერთეული სოფლები ფართობი მოსახლე კომლი ამჟამინდელი რაიონი
ქუთაისი 26 61 794 7889 ქუთაისი
ცხუნკური 4 50 3948 824 წყალტუბო
ყუმისთავი
ჩუნეში
ბესიაური
ნამოხვანი 3 35 1356 277 წყალტუბო
მექვენა 4 43 2224 448 წყალტუბო
დერჩი
ვანისჭალა
ონჭეიში
ბენთქოულა
ოფურჩხეთი 4 46 2501 525 წყალტუბო
გუმათი
ჟონეთი
ჯიმასტარო
რიონი 6 59 3668 673 წყალტუბო
ზარათი
მეჩხერი
ნოღა
სორმონი
ჭოლევი
კუდოთი
წყალტუბო 7 85 7330 1578 წყალტუბო
ქვილიშორი
ჩუნეში
გვიშტიბი
გუბისწყალი
თერნალი
პირველი წყალტუბო
გუმბრა 3 33 2639 545 წყალტუბო
ბანოჯა
ხომული
ქვიტირი 5 50 4192 857 წყალტუბო
ზედა მესხეთი
მაღლაკი 2 59 5771 1230 წყალტუბო
მიწაწითელი
ფარცხანაყანევი 1 46 5895 1280 წყალტუბო
მუხიანი 3 28 2941 636 წყალტუბო
ქვედა მესხეთი
უკანეთი
პატრიკეთი 3 59 6136 1337 წყალტუბო
გეგუთი
ტყაჩირი
საყულია 1 25 1817 396 წყალტუბო
ოფშკვითი 1 33 2455 548 წყალტუბო
გოდოგანი 4 49 3102 637 თერჯოლა
ბროლისქედი
ნაგარევი
ჭალასთავი
ჭოგნარი 5 55 3752 768 თერჯოლა
კვახჭირი
ოდილაური
სარბევი
ნახშირღელე 2 19 2177 469 თერჯოლა
ნავენახევი
ქვედა სიმონეთი 1 26 4741 999 თერჯოლა
სულ სოფელი 59 800 66 645 14 027
სულ 826 128 439

ლიტერატურარედაქტირება