ბერულა

სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტის ერედვის თემში

ბერულა[3][4]სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში. ერედვის თემის ცენტრი.

სოფელი
ბერულა
ქვეყანა საქართველოს დროშა საქართველო
მუნიციპალიტეტი ერედვის მუნიციპალიტეტი
თემი ერედვი
კოორდინატები 42°14′23″ ჩ. გ. 44°01′50″ ა. გ. / 42.23972° ჩ. გ. 44.03056° ა. გ. / 42.23972; 44.03056
ცენტრის სიმაღლე 990
მოსახლეობა 795[1] კაცი (2002)
ეროვნული შემადგენლობა ქართველები (98%)
სასაათო სარტყელი UTC+4
სატელეფონო კოდი +995
საფოსტო ინდექსი 1407[2]
ბერულა — საქართველო
ბერულა
ბერულა — ერედვის მუნიციპალიტეტი
ბერულა

ეტიმოლოგიარედაქტირება

იყო სოფელ ერედვის ერთ-ერთი უბანი და ხევის უბანი, შუა ერედვი (გამომდინარე იქიდან, რომ ერედვსა და არგვიცს (კიდევ ერთ უბანს) შორის მდებარეობდა) ან ბერუაანთ უბანი ეწოდებოდა (აქ მცხოვრები ბერუაშვილების გამო).[5]

გეოგრაფიარედაქტირება

მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე პატარა ლიახვის მარჯვენა მხარეს,[6] ზღვის დონიდან 990 მეტრზე.[7] გადაბმულია სოფელ ერედვზე და უწინ მისი ერთ-ერთი უბანი იყო (არგვიცთან და ერედვთან ერთად ქმნიდა ე. წ. „დიდ ერედვს“),[8] მოგვიანებით გამოეყო ცალკე სოფლად, თუმცა მოსახლეობა ამ სამივე სოფელს მაინც ერედვად მოიხსენიებს;[5] ცხინვალიდან დაშორებულია 6 კილომეტრით, გორიდან — 34 კილომეტრით.[7]

ისტორიარედაქტირება

1926 წლის აღწერაში ცალკე სოფლად იხსენიება. საქართველოს სსრ ადმინისტრაციული დაყოფით ბერულა შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ცხინვალის რაიონის ბერულის სოფსაბჭოში (1926 წლის აღწერაში შესულია ცხინვალის სასოფლო საბჭოში).[6] 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში,[6] 2006 წლამდე — გორის რაიონში.[7] ქართულ-ოსური კონფლიქტის დაწყების შემდეგ, 1992 წლიდან, სოფელს აკონტროლებდა საქართველოს ცენტრალური ხელისუფლება.[9] 2002 წლის აღწერაში შესულია როგორც ბერულის თემის საკრებულოს ცენტრი.[1] 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომის დროს, იმის გამო, რომ ბერულა ეთნიკურად ქართველებით იყო დასახლებული და საქართველოს ხელისუფლების მიერ კონტროლდებოდა, აგრესორებმა პირველად 8 აგვისტოს დაბომბეს, შემდეგ დღეებში კი დაწვეს.[8] მოსახლეობა დევნილად იქცა; მოკლეს 3 ადამიანი.[10] 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ[11] და დე ფაქტოდ შედის სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის შემადგენლობაში. ოსურად ეწოდება Берула.[12]

დემოგრაფიარედაქტირება

1926 წლის აღწერის მიხედვით ბერულაში ცხოვრობდა 109 კომლი და 613 სული, რომელთაგან 586 ეთნიკურად ქართველი იყო, ხოლო 27.[13] 1989 წლის აღწერით სოფელში ფიქსირდებოდა 814 მცხოვრები[7] [773 (85%) ქართველი და 41 (15%) ოსი].[14] 2002 წელს საქართველოს ცენტრალური ხელისუფლების მიერ ჩატარებული აღწერის თანახმად ბერულის მოსახლეობას შეადგენდა 209 კომლი[15] და 795 სული (395 მამაკაცი და 400 ქალი), რომელთაგან 98% იყო ქართველი.[1] აგვისტოს ომის დროს სოფელი მთლიანად დაიცალა მოსახლეობისაგან.

აქ მცხოვრები გვარებიდან აღსანიშნავია ბერუაშვილები, ვახტანგაშვილები, მაისურაძეები. აქაურების მტკიცებით, შუა ერედვში (ანუ ბერულაში) დაიბადა ბერი იოანე (მაისურაძე).[5]

სქოლიორედაქტირება

  1. 1.0 1.1 1.2 საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II, გვ. 226
  2. საფოსტო ინდექსის მოძებნასაქართველოს ფოსტა
  3. საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, გვ. 24, თბ., 1987.
  4. საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, გვ. 34, თბ., 2009.
  5. 5.0 5.1 5.2 ერედვი. კარიბჭე (4 თებერვალი, 2010). ციტირების თარიღი: 17 ნოემბერი, 2019.
  6. 6.0 6.1 6.2 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, გვ. 334, თბ., 1977 წელი.
  7. 7.0 7.1 7.2 7.3 ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, გვ. 409, თბ., 1997 წელი.
  8. 8.0 8.1 ხიდაშელი თ., დიდი ერედვის (ერედვი-ბერულა-არგვიცი) დაბომბვა // აგვისტოს ნანგრევებში, გვ. 49, 161, თბ., 2009.
  9. რუსეთის ფედერაციის მიერ საქართველოს ტერიტორიების ოკუპაციის შესახებ. matsne.gov.ge (28 აგვისტო, 2008). ციტირების თარიღი: 17 ნოემბერი, 2019.
  10. აგვისტოს ნანგრევებში, გვ. 237, 230, 233
  11. რუსეთის ფედერაციის მიერ საქართველოს ტერიტორიების ოკუპაციის შესახებ. matsne.gov.ge (28 აგვისტო, 2008). ციტირების თარიღი: 17 ნოემბერი, 2019.
  12. Цховребова 3. Д. Ойконимия Осетии, Цхинвали, 2003. — стр. 8
  13. მოსახლეობის 1926 წლის აღწერა, გვ. 191
  14. Население по итогам переписи 1989 г. (16.02.2008). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 21.03.2012. ციტირების თარიღი: 17.11.2019.
  15. აგვისტოს ნანგრევებში, გვ. 155