მცხეთა-მთიანეთის მხარე — მხარე აღმოსავლეთ საქართველოში, მოიცავს ისტორიულ-გეოგრაფიული პროვინციების შიდა ქართლის, ერწო-თიანეთის, ფშავის, ხევსურეთის, მთიულეთის, გუდამაყრის, ქსნისხევის ტერიტორიებს. რეგიონის საერთაშორისო კოდია: GE-MM. მცხეთა-მთიანეთის მხარეში 1995-2008 წლებში შედიოდა ახალგორის მუნიციპალიტეტი.

მცხეთა-მთიანეთის მხარე
Aragvi-Mtskheta.jpg
ქვეყანა საქართველოს დროშა საქართველო
ადმ. ცენტრი მცხეთა
შიდა დაყოფა დუშეთის მუნიციპალიტეტი, თიანეთის მუნიციპალიტეტი, მცხეთის მუნიციპალიტეტი და ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი
კოორდინატები 42°17′00″ ჩ. გ. 44°45′00″ ა. გ. / 42.28333° ჩ. გ. 44.75000° ა. გ. / 42.28333; 44.75000
სახელმწიფო რწმუნებული შალვა კერესელიძე[1]
დაარსდა 1995
ფართობი 6,785 კმ²
მოსახლეობა Decrease2.svg 94 573 (2014) კაცი
სიმჭიდროვე 13,9 კაცი/კმ²
ეროვნული
შემადგენლობა
ქართველები 94,5 %
აზერბაიჯანელები 2,4 %
ოსები 1,4 %
ასურელები 0,7 %
სომხები 0,3 %
რუსები 0,3 %
რელიგიური შემადგენლობა ქრისტიანები, მუსლიმები
სასაათო სარტყელი UTC+4
ISO 3166 კოდი GE-MM[2]
ოფიციალური საიტი http://www.mtskheta-mtianeti.gov.ge
Mtskheta-Mtianeti in Georgia (disputed hatched).svg

ზოგადი ცნობებირედაქტირება

მხარის ფართობი შეადგენს 6785 კვ.კმ-ს, მოსახლეობა – 95 ათასს, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1 კვ.კმ-ზე – 13,9 კაცს. მხარის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მცხეთა. მხარეში 285 დასახლებული პუნქტია, მათ შორის:

ადმინისტრაციული დაყოფარედაქტირება

მცხეთა-მთიანეთის მხარეში შედის საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული შემდეგი ადმინისტრაციულ–ტერიტორიული ერთეულები:

რუკა მუნიციპალიტეტები
დუშეთის მუნიციპალიტეტი
თიანეთის მუნიციპალიტეტი
მცხეთის მუნიციპალიტეტი
ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი

მმართველობარედაქტირება

  • 1995–1997 — შალვა ოგბაიძე (პირველი გუბერნატორი);
  • 1997–1998 — თემურ გიორგაძე;
  • 1998–2001 — კობა ბუჩუკური;
  • 2002–2004 — არმაზ შამანაური;
  • 2004 — დავით ბაშალეიშვილი;
  • 2004–2005 — გიორგი ხაჩიძე;
  • 2005–2008 — ვასილ მაღლაფერიძე;
  • 2008–2013 — ცეზარ ჩოჩელი;
  • 2013 — ხათუნა ოჩიაური;
  • 2013 — ნუგზარ ყიფიანი.

მოსახლეობარედაქტირება

მხარე / რაიონი-მუნიციპალიტეტი[3] 2002 წ. აღწ. 2014 წ. აღწ. 2016' 2017' 2018'
მცხეთა-მთიანეთი 117,740 94,573 94,100 93,900 93,900
დუშეთის 33,636 25,659 25,900 26,000 26,100
თიანეთის 14,014 9,468 9,800 9,900 10,000
მცხეთის 64,829 55,651 54,400 54,200 53,900
ყაზბეგის 5,261 3,795 3,800 3,800 3,800

ეკონომიკარედაქტირება

მცხეთა-მთიანეთი ძირითადად სასოფლო-სამეურნეო მხარეს წარმოადგენს, სადაც გამოიყოფა მეცხოველეობის (თიანეთი, დუშეთი, ყაზბეგი) და მებოსტნეობა-მებაღეობის რაიონები (მცხეთა, ნაწილობრივ დუშეთი). საქართველოს სამხედრო გზა ამ რეგიონზე გადის, რუსეთ-საქართველოს დამაკავშირებელი ერთადერთი მაგისტრალია ამჟამად. სამრეწველო ობიექტები თავმოყრილია მცხეთასა და დუშეთში. მხარეში მდებარეობს ქვეყნის მთავარი სამთო-სათხილამურო კურორტი გუდაური.

ღირსშესანიშნაობებირედაქტირება

მხარის ტერიტორიაზე მდებარეობს ბუნების, არქიტექტურისა და კულტურის მრავალი ძეგლი, მათ შორის უმნიშვნელოვანესია:

რესურსები ინტერნეტშირედაქტირება

სქოლიორედაქტირება