მთავარი მენიუს გახსნა
Disambig-dark.svg სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ გიორგი V.

გიორგი V გურიელიგურიის მთავარი 1756-1758, 1765-1771 და 1776-1788; გიორგი IV გურიელის ძე.

გიორგი V გურიელი
გურიის მთავარი
მმართ. დასაწყისი: 1756, 1765, 1776
მმართ. დასასრული: 1758, 1771, 1788
წინამორბედი: მამია IV გურიელი (1756), მამია IV გურიელი (1765), მამია IV გურიელი (1776)
მემკვიდრე: მამია IV გურიელი (1758), მამია IV გურიელი (1771), სიმონ III გურიელი (1788)
შვილები: სიმონ III გურიელი, ვახტანგ III გურიელი, ქაიხოსრო ბატონიშვილი, დავით გურიელი, ლევან გურიელი, აღათი
დინასტია: გურიელები
მამა: გიორგი IV გურიელი

1756 წელს მთავრად დასვა სოლომონ I-მა, რომელმაც დასაჯა მამია IV მის წინააღმდეგ აჯანყებაში მონაწილეობისთვის.[1] შემდეგ სოლომონმა მამია შემოირიგა და მთავრად დააბრუნა. 1865 წელს გიორგი მთავრად ჰასან-ფაშამ დასვა. მთავრობდა ოსმალთა ხელშეწყობით. 1768 წელს იბრძოლა სოლომონის წინააღმდეგ ჩხარის ბრძოლაში თეიმურაზთან და რაჭის ერისთავთან ერთად, მაგრამ დამარცხდა.[2]

რუსეთ-ოსმალეთის ომის დასაწყისში ნეიტრალური პოზიცია ეკავა. 1770 წლის 3 ოქტომბერს სოლომონმა ბათუმიდან თურქების დასახმარებლად წამოსულ ჯარს გზა გადაუჭრა გურიაში, დაამარცხა და უკან განდევნა, ამასთანავე გადააყენა თურქული ორიენტაციის გიორგი V გურიელი და კვლავ მისი ძმა მამია IV გურიელი გაამთავრა.[3] 1771 წლის 3 იანვარს ფოთთან თურქების დამარცხების შემდეგ ჩაება მათ წინააღმდეგ ბრძოლაში. 1776 წელს ტახტიდან გაფააყენა მამია IV გურიელი და თავად დაიკავა მთავრის ტახტი. 1777 წელს მაქსიმე II-ს დახმარებით აღადგინა შემოქმედის საეპისკოპოსო კათედრა.

1784 წელს, ახლი წლის გამთენიისას, თურქების დავალებით სოფელ აკეთში შეიჭრა აჭარის ბეგი აბდულა ხიმშიაშვილი. მამუკა თავდგირიძის სარდლობით გურულებმა სასტიკად დაამარცხეს მომხდურნი. თვით აბდულა ბეგი ბრძოლის ველზე დაიღუპა. ამ შემოსევის საპასუხოდ და ქვემო გურიის გასათავისუფლებლად მეფე სოლომონმა იმერეთ-გურიის ჯარით ბათუმისკენ ილაშქრა 1784 წლის მარტში. გიორგი V გურიელი თან ახლდა სოლომონს ჩაქვზე ლაშქრობაში. დადიანმა ფოთის ოსმალო ფაშას წინასწარ აცნობა იმერეთის მეფის ამ ლაშქრობის შესახებ. ფაშამ იმერეთ-გურიის ჯარის ზურგში, ციხისძირთან ჯარი გადასხა და ნაჭიშკრევის ვიწრო გასასვლელებში დახვდა. ბრძოლა მოხდა 1784 წლის 9 მარტს. ამ ლაშქრობის მარცხის შედეგად გურიის სამთავრომ საბოლოოდ დაკარგა ქობულეთის მხარე.

ამის შემდეგ გიორგი V გურიელი შეეცადა რუსეთთან დაკავშირებას, მაგრამ ეს ცდა უშედეგოდ დამთავრდა. სოლომონის გარდაცვალების შემდეგ გიორგი გურიელმა მხარი არ დაუჭირა ქაიხოსრო აბაშიძეს, რომელიც იმერეთში გამეფებას ცდილობდა.[3] 1784 წლის 30 ოქტომბერს ქაიხოსრო აბაშიძე 6 000-იანი ჯარით გურიაში შეიჭრა. მან ოზურგეთამდე მიაღწია, თუმცა მოსახლეობა გახიზნული დახვდა და ტყვეები ვერ ჩაიგდო ხელში. დავით II 4 000-იანი ჯარით სასწრაფო დაიძრა გურიელის დასახმარებლად და საჯავახოში დადგა, აქედან მან დახმარება სთხოვა კავკასიის ხაზის სარდალს პოტიომკინს, მაგრამ უარი მიიღო. მეფემ ყალბი ხმები გაავრცელა, რომ მის დასახმარებლად რუსეთის ჯარის ნაწილები მოდიოდა. თურქები დაფრთხნენ და მთელი საბრძოლო აღჭურვილობა გურიაში დატოვეს. ქაიხოსრო აბაშიძე სტამბოლში გაიქცა

1788 წელს ღრმად მოხუცებული გიორგი V გურიელი შინაური აშლილობის გამო იძულებული გახდა ტახტი უფროსი ვაჟის - სიმონისათვის დაეთმო.

ლიტერატურარედაქტირება

სქოლიორედაქტირება

  1. ო. სოსელია, ნარკვევები ფეოდალური ხანის დასავლეთ საქართველოს სოციალ-პოლიტიკური ისტორიიდან, თბ., 1973
  2. გიულდენშტედტის მოგზაურობა საქართველოში, გერმანული ტექსტი ქართული თარგმანითურთ გამოსცა და გამოკვლევა დაურთო მ. გელაშვილმა, თბ., 1962, ტ. I, გვ. 169
  3. 3.0 3.1 მ. რეხვიაშვილი, იმერეთის სამეფო 1462-1810, თბ., 1989