მთავარი მენიუს გახსნა

ტუამოტუს კუნძულები (ფრანგ. archipel des Tuamotu), სხვანაირად პაუმოტუ, პტი-ბასი — კუნძულთა ჯგუფი წყნარ ოკეანეში, გეოგრაფიულად ეკუთვნის პოლინეზიას. პოლიტიკურად შედის საფრანგეთის პოლინეზიის შემადგენლობაში, უკავია მისი ცენტრალური ნაწილი და მდებარეობს ტაიტიდან 300 კმ-ში აღმოსავლეთით. ისტორიულად ტუამოტუ ასევე იწოდებოდა, როგორც სახიფათო არქიპელაგი ზღვაოსნობის დროს მუდმივი ხიფათის გამო: მისი მარჯნული კუნძულების დაბლობების დანახვა შეიძლება მხოლოდ მცირე მანძილის დროს, ასევე ხიფათს წარმოადგენს მომცრო კუნძულების დიდი რაოდენობა და ოკეანის მცირე სიღრმე.

ტუამოტუს კუნძულები
მშობ. სახელი: ფრანგ. archipel des Tuamotu
Karta FP Tuamotus isl.PNG
ტუამოტუს კუნძულების განლაგება
გეოგრაფია
მდებარეობა წყნარი ოკეანე
კოორდინატები 18°02′27″ ს. გ. 141°24′34″ დ. გ. / 18.04083° ს. გ. 141.40944° დ. გ. / -18.04083; -141.40944
კუნძულთა რაოდენობა 78
მთავარი კუნძული რანგიროა
ფართობი 850 კმ²
საფრანგეთის დროშა საფრანგეთი
დემოგრაფია
მოსახლეობა 15 510 (2007)
სიმჭიდროვე 18,247 ად. /კმ²

გეოგრაფიარედაქტირება

 
ტუამოტუს კუნძულების ხედი კოსმოსიდან. გადაღებული თანამგზავრ «ტერადან» 2010 წლის 19 მაისს

კუნძულები შედგება ორი დაბალი სიმაღლის ატოლების რიგისაგან. ფართობი — 850 კმ². ოფიციალური დედაქალაქი — პაპეეტე (ტაიტიზე), მაგრამ კუნძულებს აქვს თავისი მთავარი ქალაქი — როტოავა.

კლიმატი ტრპიკულია, ნალექები მოდის 1500-—2000 მმ წელიწადში. დიდ კუნძულებზე გვხვდება პანდანუსი და ბენგალური ფიკუსი (ლათ. Fícus benghalénsis), მცირე კუნძულებზე მხოლოდ ბუჩქები.

კუნძული ან რიფი ხმელეთის ფართობი,
კმ²
ლაგუნის ფართობი,
კმ²
მოსახლეობა,
ად. (2007)
სიმჭიდროვე,
ად./კმ²
კოორდინატები
დიე-გრუპის კუნძულები
1 მაროკაუ 14,7 217 99 6,73 18°13′ ს. გ. 142°10′ დ. გ. / 18.217° ს. გ. 142.167° დ. გ. / -18.217; -142.167
2 რავაჰერე 7 5,1 დაუსახლებელი 18°15′ ს. გ. 142°10′ დ. გ. / 18.250° ს. გ. 142.167° დ. გ. / -18.250; -142.167
დეზაპუენტმანის კუნძულები‎
3 ნაპუკა 8 18 271 33,88 14°12′ ს. გ. 141°15′ დ. გ. / 14.200° ს. გ. 141.250° დ. გ. / -14.200; -141.250
4 პუკა-პუკა 4 2 157 39,25 14°49′ ს. გ. 138°48′ დ. გ. / 14.817° ს. გ. 138.800° დ. გ. / -14.817; -138.800
5 ჩრდილოეთი ტეპოტო 2 44 22,00 14°08′ ს. გ. 141°24′ დ. გ. / 14.133° ს. გ. 141.400° დ. გ. / -14.133; -141.400
დიუკ-ოფ-გლოსტერის კუნძულები‎
6 ანუანურარო 2,2 7,4 დაუსახლებელი 20°25′ ს. გ. 143°31′ დ. გ. / 20.417° ს. გ. 143.517° დ. გ. / -20.417; -143.517
7 ანუანურუნგ 7 2,5 დაუსახლებელი 20°38′ ს. გ. 143°19′ დ. გ. / 20.633° ს. გ. 143.317° დ. გ. / -20.633; -143.317
8 ნუკუტეპიპი 5,6 2,2 დაუსახლებელი 20°42′ ს. გ. 143°30′ დ. გ. / 20.700° ს. გ. 143.500° დ. გ. / -20.700; -143.500
9 ჰერეჰერეტუე 4 23 58 14,50 19°52′ ს. გ. 144°58′ დ. გ. / 19.867° ს. გ. 144.967° დ. გ. / -19.867; -144.967
Far East Tuamotu Group
10 აკიაკი 1,3 დაუსახლებელი 18°33′ ს. გ. 139°13′ დ. გ. / 18.550° ს. გ. 139.217° დ. გ. / -18.550; -139.217
11 ვაირაატეა 3 13 66 22,00 19°21′ ს. გ. 139°13′ დ. გ. / 19.350° ს. გ. 139.217° დ. გ. / -19.350; -139.217
12 ვანავანა 2 3 დაუსახლებელი 20°47′ ს. გ. 139°09′ დ. გ. / 20.783° ს. გ. 139.150° დ. გ. / -20.783; -139.150
13 ვაჰიტაჰი 2,5 7,4 83 33,20 18°47′ ს. გ. 138°50′ დ. გ. / 18.783° ს. გ. 138.833° დ. გ. / -18.783; -138.833
14 მურუროა 15 148 დაუსახლებელი 21°50′ ს. გ. 138°55′ დ. გ. / 21.833° ს. გ. 138.917° დ. გ. / -21.833; -138.917
15 ნუკუტავაკე 4 170 42,50 19°16′ ს. გ. 138°46′ დ. გ. / 19.267° ს. გ. 138.767° დ. გ. / -19.267; -138.767
16 პინაკი 1,3 0,7 დაუსახლებელი 19°23′ ს. გ. 138°40′ დ. გ. / 19.383° ს. გ. 138.667° დ. გ. / -19.383; -138.667
17 პუკარუა 7 23 207 29,57 18°19′ ს. გ. 137°01′ დ. გ. / 18.317° ს. გ. 137.017° დ. გ. / -18.317; -137.017
18 რეაო 9 34 360 40,00 18°31′ ს. გ. 136°22′ დ. გ. / 18.517° ს. გ. 136.367° დ. გ. / -18.517; -136.367
19 ტატაკოტო 7 20 227 32,43 17°20′ ს. გ. 138°24′ დ. გ. / 17.333° ს. გ. 138.400° დ. გ. / -17.333; -138.400
20 ტემატანგი 7,7 61 დაუსახლებელი 21°40′ ს. გ. 140°37′ დ. გ. / 21.667° ს. გ. 140.617° დ. გ. / -21.667; -140.617
21 ტურეია 8 47 311 38,88 20°50′ ს. გ. 138°33′ დ. გ. / 20.833° ს. გ. 138.550° დ. გ. / -20.833; -138.550
22 ფაკაჰინა 8 20 131 16,38 15°59′ ს. გ. 140°08′ დ. გ. / 15.983° ს. გ. 140.133° დ. გ. / -15.983; -140.133
23 ფანგატაუ 6 11 121 20,17 15°49′ ს. გ. 140°52′ დ. გ. / 15.817° ს. გ. 140.867° დ. გ. / -15.817; -140.867
24 ფანგატაუფა 5 53 დაუსახლებელი 22°15′ ს. გ. 138°45′ დ. გ. / 22.250° ს. გ. 138.750° დ. გ. / -22.250; -138.750
ჰაოს ჯგუფი
25 ამანუ 9,6 240 163 16,98 17°43′ ს. გ. 140°39′ დ. გ. / 17.717° ს. გ. 140.650° დ. გ. / -17.717; -140.650
26 აჰუნუი 5,7 16 დაუსახლებელი 19°37′ ს. გ. 140°23′ დ. გ. / 19.617° ს. გ. 140.383° დ. გ. / -19.617; -140.383
27 მანუჰანგი 1 7 დაუსახლებელი 19°12′ ს. გ. 141°19′ დ. გ. / 19.200° ს. გ. 141.317° დ. გ. / -19.200; -141.317
28 ნენგონენგო 9 68 დაუსახლებელი 18°43′ ს. გ. 141°40′ დ. გ. / 18.717° ს. გ. 141.667° დ. გ. / -18.717; -141.667
29 პარაოა 4 14 დაუსახლებელი 19°08′ ს. გ. 140°40′ დ. გ. / 19.133° ს. გ. 140.667° დ. გ. / -19.133; -140.667
30 რეკარეკა 1,6 0,7 დაუსახლებელი 16°50′ ს. გ. 141°55′ დ. გ. / 16.833° ს. გ. 141.917° დ. გ. / -16.833; -141.917
31 ტაუერე 2 60 დაუსახლებელი 17°22′ ს. გ. 141°29′ დ. გ. / 17.367° ს. გ. 141.483° დ. გ. / -17.367; -141.483
32 ჰაო 47 720 1121 23,85 18°14′ ს. გ. 140°53′ დ. გ. / 18.233° ს. გ. 140.883° დ. გ. / -18.233; -140.883
მეფე ჯორჯის კუნძულები
33 აჰე 12 138 561 46,75 14°29′ ს. გ. 146°19′ დ. გ. / 14.483° ს. გ. 146.317° დ. გ. / -14.483; -146.317
34 მანიჰი 13 160 818 62,92 14°27′ ს. გ. 146°04′ დ. გ. / 14.450° ს. გ. 146.067° დ. გ. / -14.450; -146.067
35 ტაკაპოტო 15 85 472 31,47 14°37′ ს. გ. 145°12′ დ. გ. / 14.617° ს. გ. 145.200° დ. გ. / -14.617; -145.200
36 ტაკაროა 20 93 1105 55,25 14°27′ ს. გ. 144°59′ დ. გ. / 14.450° ს. გ. 144.983° დ. გ. / -14.450; -144.983
37 ტიკეი 4 დაუსახლებელი 14°57′ ს. გ. 144°33′ დ. გ. / 14.950° ს. გ. 144.550° დ. გ. / -14.950; -144.550
პალიზერის კუნძულები‎
38 აპატაკი 20 683 492 24,60 15°27′ ს. გ. 146°19′ დ. გ. / 15.450° ს. გ. 146.317° დ. გ. / -15.450; -146.317
39 არუტუა 15 484 725 48,33 15°18′ ს. გ. 146°45′ დ. გ. / 15.300° ს. გ. 146.750° დ. გ. / -15.300; -146.750
40 კაუკურა 11 434 542 49,27 15°45′ ს. გ. 146°41′ დ. გ. / 15.750° ს. გ. 146.683° დ. გ. / -15.750; -146.683
41 მაკატეა 24 61 2,54 15°49′ ს. გ. 148°13′ დ. გ. / 15.817° ს. გ. 148.217° დ. გ. / -15.817; -148.217
42 მატაივა 16 25 204 12,75 14°53′ ს. გ. 148°43′ დ. გ. / 14.883° ს. გ. 148.717° დ. გ. / -14.883; -148.717
43 ნიაუ 20 32 171 8,55 16°11′ ს. გ. 146°22′ დ. გ. / 16.183° ს. გ. 146.367° დ. გ. / -16.183; -146.367
44 რანგიროა 79 1446 2438 30,86 15°07′ ს. გ. 147°38′ დ. გ. / 15.117° ს. გ. 147.633° დ. გ. / -15.117; -147.633
45 ტიკეჰაუ 20 400 507 25,35 14°59′ ს. გ. 148°09′ დ. გ. / 14.983° ს. გ. 148.150° დ. გ. / -14.983; -148.150
46 ტოაუ 12 561 დაუსახლებელი 15°49′ ს. გ. 146°00′ დ. გ. / 15.817° ს. გ. 146.000° დ. გ. / -15.817; -146.000
47 ფაკარავა 16 1153 855 53,44 16°20′ ს. გ. 145°14′ დ. გ. / 16.333° ს. გ. 145.233° დ. გ. / -16.333; -145.233
რაევსკის კუნძულები
48 ანაა 38 90 461 12,13 17°23′ ს. გ. 145°30′ დ. გ. / 17.383° ს. გ. 145.500° დ. გ. / -17.383; -145.500
49 არატიკა 8,3 145 დაუსახლებელი 15°30′ ს. გ. 145°30′ დ. გ. / 15.500° ს. გ. 145.500° დ. გ. / -15.500; -145.500
50 კატიუ 27 235 285 10,56 16°26′ ს. გ. 144°22′ დ. გ. / 16.433° ს. გ. 144.367° დ. გ. / -16.433; -144.367
51 კაუეჰი 15 320 552 36,80 15°50′ ს. გ. 145°07′ დ. გ. / 15.833° ს. გ. 145.117° დ. გ. / -15.833; -145.117
52 მაკემო 56 854 738 13,18 16°36′ ს. გ. 143°42′ დ. გ. / 16.600° ს. გ. 143.700° დ. გ. / -16.600; -143.700
53 მარუტეო 2,7 400 დაუსახლებელი 17°02′ ს. გ. 143°10′ დ. გ. / 17.033° ს. გ. 143.167° დ. გ. / -17.033; -143.167
54 მოტუტუნგა 1,38 126 დაუსახლებელი 17°04′ ს. გ. 144°17′ დ. გ. / 17.067° ს. გ. 144.283° დ. გ. / -17.067; -144.283
55 ნიჰირუ 6,7 79 დაუსახლებელი 16°42′ ს. გ. 142°50′ დ. გ. / 16.700° ს. გ. 142.833° დ. გ. / -16.700; -142.833
56 რარაკა 7,2 361 დაუსახლებელი 16°10′ ს. გ. 144°53′ დ. გ. / 16.167° ს. გ. 144.883° დ. გ. / -16.167; -144.883
57 რაროია 19,5 385 303 15,54 16°01′ ს. გ. 142°26′ დ. გ. / 16.017° ს. გ. 142.433° დ. გ. / -16.017; -142.433
58 ტაიარო 6 12 დაუსახლებელი 15°45′ ს. გ. 144°38′ დ. გ. / 15.750° ს. გ. 144.633° დ. გ. / -15.750; -144.633
59 ტაკუმე 5 42,4 დაუსახლებელი 15°48′ ს. გ. 141°12′ დ. გ. / 15.800° ს. გ. 141.200° დ. გ. / -15.800; -141.200
60 ტაჰანეა 7,7 522,5 დაუსახლებელი 16°50′ ს. გ. 144°45′ დ. გ. / 16.833° ს. გ. 144.750° დ. გ. / -16.833; -144.750
61 ტაენგა 20 169 96 4,80 16°42′ ს. გ. 142°50′ დ. გ. / 16.700° ს. გ. 142.833° დ. გ. / -16.700; -142.833
62 სამხრეთი ტეპოტო 0,6 2,5 დაუსახლებელი 16°49′ ს. გ. 144°17′ დ. გ. / 16.817° ს. გ. 144.283° დ. გ. / -16.817; -144.283
63 ტუანაკე 6 26 დაუსახლებელი 16°39′ ს. გ. 144°13′ დ. გ. / 16.650° ს. გ. 144.217° დ. გ. / -16.650; -144.217
64 ფააიტე 9 227 366 40,67 16°43′ ს. გ. 145°19′ დ. გ. / 16.717° ს. გ. 145.317° დ. გ. / -16.717; -145.317
65 ჰარაიკი 4 10 დაუსახლებელი 17°28′ ს. გ. 143°27′ დ. გ. / 17.467° ს. გ. 143.450° დ. გ. / -17.467; -143.450
66 ჰიტი 3 15 დაუსახლებელი 16°44′ ს. გ. 144°06′ დ. გ. / 16.733° ს. გ. 144.100° დ. გ. / -16.733; -144.100
ჰიკუერუს ჯგუფი
67 რეიტორუ 1,39 0,57 დაუსახლებელი 17°48′ ს. გ. 143°04′ დ. გ. / 17.800° ს. გ. 143.067° დ. გ. / -17.800; -143.067
68 ტეკოკოტა 0,9 5,1 დაუსახლებელი 17°19′ ს. გ. 142°37′ დ. გ. / 17.317° ს. გ. 142.617° დ. გ. / -17.317; -142.617
69 ჰიკუერუ 8 79 169 21,13 17°35′ ს. გ. 142°39′ დ. გ. / 17.583° ს. გ. 142.650° დ. გ. / -17.583; -142.650
გამბიეს სხვა კუნძულები
70 მარუტეა 14 112 დაუსახლებელი 21°30′ ს. გ. 135°35′ დ. გ. / 21.500° ს. გ. 135.583° დ. გ. / -21.500; -135.583
71 მარია 3 7 დაუსახლებელი 22°00′ ს. გ. 134°14′ დ. გ. / 22.000° ს. გ. 134.233° დ. გ. / -22.000; -134.233
72 მორანე 2 11 დაუსახლებელი 23°10′ ს. გ. 137°08′ დ. გ. / 23.167° ს. გ. 137.133° დ. გ. / -23.167; -137.133
სულ 790,57 11 774,07 15 510 19,62 18°02′27″ ს. გ. 141°24′34″ დ. გ. / 18.04083° ს. გ. 141.40944° დ. გ. / -18.04083; -141.40944

ისტორიარედაქტირება

არქიპელაგი აღმოაჩინა პედრო ფერნანდეს კიროსმა 1606 წელს (კუნძული პუკა-პუკა ჯერ კიდევ 1521 წელს აღმოაჩინა ფერნანდო მაგელანმა).

ადმინისტრაციული დაყოფარედაქტირება

ადმინისტრაციულად ქვედანაყოფი ტუამოტუ-გამბიე იყოფა 17 კომუნად, რომელთაგან 16 მდებარეობს ტუამოტუს კუნძულებზე, ხოლო მე-17-ე (კომუნა მანგარევა) გამბიეს კუნძულებზე.

კომუნა ფართობი,
კმ²
მოსახლეობა,[1]
ად. (2007)
სიმჭიდროვე,
ად./კმ²
ტუამოტუს კუნძულები
1 ანაა 55,95 827 114,14
2 არუტუა 45 1759 39,83
3 მაკემო 150,5 1422 1369,32
4 მანიჰი 25 1379 877,97
5 ნაპუკა 10 315 185,91
6 ნუკუტავაკე 12,1 319 182,18
7 პუკა-პუკა 4 157 334,75
8 რანგიროა 139 3210 516,83
9 რეაო 16 567 80,20
10 ტაკაროა 39 1577 276,33
11 ტატაკოტო 7 227 71,58
12 ტურეია 37,7 311 59,76
13 ფაკარავა 84,5 1578 115,72
14 ფანგატაუ 14 252 413,57
15 ჰაო 98,7 1342 67,33
16 ჰიკუერუ 31,99 268 53,47
გამბიეს კუნძულები
17 მანგარევა 15,4 1337 86,82
სულ 785,84 16 847 21,44

მოსახლეობარედაქტირება

მოსახლეობა — 15 510 ადამიანი (2007), ძირითადად — პოლინეზიელები (ტუამოტუელები). მათი ენა გამოდევნა ტაიტურმა ენამ.

სქოლიორედაქტირება

  1. (ფრანგული) Institut Statistique de Polynésie Française (ISPF). Recensement de la population 2007 (PDF). დაარქივებულია ორიგინალიდან - 2007-12-03. წაკითხვის თარიღი: 2007-12-02.