Disambig-dark.svg ტერმინს „გურჯაანი“ აქვს სხვა მნიშვნელობებიც, იხილეთ გურჯაანი (მრავალმნიშვნელოვანი).

გურჯაანი — ქალაქი საქართველოში, გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. არის გურჯაანისა და ველისციხის ეპარქიის კათედრა და რეზიდენცია

ქალაქი
გურჯაანი
Gurjaani. Liberty Street.jpg
გურჯაანის თავისუფლების ქუჩა
ქვეყანა საქართველოს დროშა საქართველო
მხარე კახეთის მხარე
მუნიციპალიტეტი გურჯაანის მუნიციპალიტეტი
კოორდინატები 41°44′40″ ჩ. გ. 45°48′00″ ა. გ. / 41.74444° ჩ. გ. 45.80000° ა. გ. / 41.74444; 45.80000
დაარსდა 1934
ამჟამინდელი სტატუსი 1934
ცენტრის სიმაღლე 415 მეტრი
ოფიციალური ენა ქართული ენა
მოსახლეობა Decrease2.svg 8024[1] კაცი (2014)
ეროვნული შემადგენლობა ქართველები 96,8 %
სომხები 1,4 %
რუსები 0,8 %
სასაათო სარტყელი UTC+04:00
სატელეფონო კოდი +995 353[2]
საფოსტო ინდექსი 1500[3]
ოფიციალური საიტი http://www.gurjaani.ge/
გურჯაანი — საქართველო
გურჯაანი
გურჯაანი — კახეთის მხარე
გურჯაანი

გეოგრაფიარედაქტირება

მდებარეობს გომბორის ქედის ჩრდილო–აღმოსავლეთ მთისწინეთის და ალაზნის ველის მიჯნაზე, ბაკურციხე-თელავის საავტომობილო გზაზე. ზღვის დონიდან 415 მ სიმაღლეზე, თბილისიდან 122 კმ.

ჰავა ზომიერად ნოტიო სუბტროპიკულია. ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურაა 12,4°C, იანვრის საშუალო ტემპერატურაა 0,9°C, ივლისისა 23.6°C. ნალექები 804 მმ წელიწადში.

სახელწოდებარედაქტირება

„გურჯაანის“ სახელის წარმოშობასთან დაკავშირებით ხალხურ გადმოცემებში მრავალი ვერსია არსებობს. ერთ-ერთი ისტორიულად დასაბუთებული ვერსიის თანახმად ამ სახელს თურქული წარმოშობა აქვს: სიტყვა „გურჯ“ თურქულია და ქართველს ნიშნავს, ხოლო „გურჯაანი“ — ქართველთა სადგომს. შუა საუკუნეების რუკაზე ახტალასა და ჩუმლაყს შორის აღნიშნულია გურემანი და ვარაუდობენ, რომ სწორედ სახელწოდება გურჯაანი არის გურემანის სახეცვლილი ფორმა. 1757 წელს შედგენილ „განწესებაში თეიმურაზ მეორისა საჭერემლო სამწყსოს მიბარების შესახებ“ გურჯაანი მოიხსენიება გურჯანად.

ისტორიარედაქტირება

1934 წელს შექიმნა ქალაქი გურჯაანი, რომელმაც მოიცვა ასევე კურორტი ახტალა. წარმოადგენდა სარკინიგზო კვანძს. გურჯაანში თბილის-თელავის რკინიგზის ხაზს გამოეყოფა წნორის მიმართულებით მიმავალი განშტოება. საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა ღვინის, სპირტის, ყველ–კარაქის და საკონსერვო ქარხნები. განვითარებული იყო მევენახეობა და მეღვინეობა. ქალაქში მოქმედებდა საბაგირო გზა რომელიც ცენტრალურ პარკში ადიოდა.

დემოგრაფიარედაქტირება

აღწერის წელი მოსახლეობა კაცი ქალი
1939 [4] 4 553
1959 [4]   8 186
1970 [4]   10 279
1979 [4]   10 954
1989[5]   12 872 6 001 6 871
2002[5]   10 027 4 580 5 447
2014[1]   8 024 3 728 4 296
2021[4]   7 535

ღირსშესანიშნაობებირედაქტირება

გურჯაანში მოქმედებს ქართული მხედრული ისტორიის მუზეუმი, ნატო ვაჩნაძის სახლ-მუზეუმი. გურჯაანში და მის სიახლოვეს შემორჩენილია ისტორიული ძეგლები გურჯაანის ყველაწმინდა და ტატიას საყდარი.

ლიტერატურარედაქტირება

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:

სქოლიორედაქტირება