ჰარუკი მურაკამი (იაპონ. 村上春樹 — მურაკამი ჰარუკი; დ. 12 იანვარი, 1949) — თანამედროვე იაპონელი მწერალი და მთარგმნელი. მისი ნამუშევრები ზოგადად ხასიათდება, როგორც „ადვილად ხელმისაწვდომი, თუმცა ღრმად კომპლექსური“.

ჰარუკი მურაკამი
იაპონ. 村上 春樹
დაბადების თარიღი 12 იანვარი, 1949(1949-01-12)[1] [2] [3] [4] [5] [6] (75 წლის)
დაბადების ადგილი კიოტო
საქმიანობა ენათმეცნიერი, რომანისტი, მწერალი[7] , მთარგმნელი[7] , ესეისტი, მძლეოსანი, უნივერსიტეტის პროფესორი, სამეცნიერო ფანტასტიკოსი მწერალი, პროზაიკოსი და ნოველისტი
ენა იაპონური ენა
მოქალაქეობა  იაპონია
ალმა-მატერი ვასედის უნივერსიტეტი
პერიოდი 2016
ჟანრი რომანი, ესე, მხატვრული ლიტერატურა და მემუარები
Magnum opus ნადირობა ცხვარზე, ნორვეგიული ტყე, ჩიტის ქრონიკის დასრულება, კაფკა პლაჟზე, 1Q84, Killing Commendatore, What I Talk About When I Talk About Running და უფერული ცუკურუ ტაძაკი და მისი პილიგრიმობის წლები
ჯილდოები Noma Literary New Face Prize, ტანიძაკის პრემია, იომიურის პრემია, Q11537457?, ფრანც კაფკას პრემია, ფენტეზის მსოფლიო პრემია საუკეთესო რომანისათვის, Frank O'Connor International Short Story Award, ასაჰის პრემია, Order of Arts and Letters, იერუსალიმის პრემია, კატალონიის საერთაშორისო პრემია[8] , იგნოტუსის ჯილდო საუკეთესო უცხოენოვანი რომანისთვის[9] , კობაიასის პრემია, Time 100, ჰანს კრისტიან ანდერსენის ლიტერატურული პრემია[10] , ხელოვნებისა და ლიტერატურის ორდენის კომანდორი[11], ჩინო დელ დუკას პრემია[12] , ასტურიის პრინცის ლიტერატურული პრემია[13] [14] და ლიეჟის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი[15]
ხელმოწერა
საიტი harukimurakami.com

ბიოგრაფია რედაქტირება

მურაკამი დაიბადა კიოტოში 1949 წელს, თუმცა მთელი ახალგაზრდობა კობეში გაატარა. მამამისი ბუდისტი მღვდლის შვილი იყო; დედამისი კი ოსაკელი ვაჭრის ქალიშვილი. ორივე იაპონურ ლიტერატურას ასწავლიდა.

ბავშვობიდან მურაკამი დასავლური კულტურის გავლენას განიცდის, განსაკუთრებით კი დასავლური მუსიკისა და ლიტერატურის. ის გაიზარდა ისეთ ამერიკელ მწერალთა ნაწარმოებებზე, როგორებიც იყვნენ კურტ ვონეგუტი და რიჩარდ ბრაუტიგანი, რის გამოც ხშირად გამოიკვეთება მის თანამემამულეთაგან დასავლური ზეგავლენით. იაპონური ლიტერატურა ხშირად ხაზს უსვამს ენის სილამაზეს, რამაც შესაძლოა კომპოზიცია შეზღუდოს, მაშინ როცა მურაკამის სტილი შედარებით თავისუფალი და სხარტია.

მურაკამი თეატრალურ ხელოვნებას სწავლობდა ვასედას უნივერსიტეტში ტოკიოში, სადაც მის მომავალ მეუღლეს, იოკოს, შეხვდა. პირველი სამსახური აუდიოდისკების მაღაზიაში დაიწყო, სადაც მისი ერთ-ერთი უმთავრესი გმირი, ტორუ ვატანაბე (ნოვეგიული ტყე), მუშაობს. 25 წლის ჰარუკი მურაკამიმ 1974 წელს ჯაზ-ბარი „Peter Cat“ გახსნა კოკობუნძიში, ტოკიო, რომელიც 1974-82 წლებში ჰქონდა. მის რომანთა უმრავლესობას მუსიკალური თემა აქვს და სათაურები გარკვეულ სიმღერას მიუთითებს.

1978 წელს ბეისბოლოს თამაშის ყურებისას, უცბად იგრძნო, რომ რომანის დაწერა შეუძლია. ბარის დაკეტვის მერე დიდხანს იჯდა ხოლმე მურაკამი თავისივე ბარშივე და რომანს წერდა, ეს იყო უსმინე ქარის სიმღერას, რომელიც 1979 წელს გამოვიდა და მიიღო ჯერ ჟურნალ გუნძო-ს პრესტიჟული პრემია ახალბედა ავტორებისთვის, შემდეგ კი ლიტერატურული ჟურნალ ნომა-ს პრემია. ხოლო წლის ბოლოს იგივე წიგნი 150 000 ტირაჟით გაიყიდა. ასე დაიწყო ჰარუკი მურაკამის წარმატებული ლიტერატურული კარიერა.

ბიბლიოგრაფია რედაქტირება

წელი დასახელება დასახელება დედანში ინგლისური დასახელება შენიშვნა
1979 “უსმინე ქარის სიმღერას“
風の歌を聴け
Kaze no uta wo kike
Hear the Wind Sing „ვირთხის ტრილოგიის“ პირველი ნაწილი
1980 “პინბოლი 1973“
1973年のピンボール
1973-nen-no pinbooru
Pinball, 1973 „ვირთხის ტრილოგიის“ მეორე ნაწილი.
1982 “ნადირობა ცხვარზე“
თარგმანი ირაკლი ბერიაშვილისაISBN 978-9941-15-168-2
羊をめぐる冒険
Hitsuji o meguru bōken
A Wild Sheep Chase ISBN 0-375-71894-X „ვირთხის ტრილოგიის“ მესამე ნაწილი.
1985 “მაგრად მოხარშული საოცრებათა ქვეყანა და სამყაროს აღსასრული“
世界の終わりとハードボイルド・ワンダーランド
Sekai no owari to hâdoboirudo wandārando
Hard-Boiled Wonderland and the End of the World
1987 “ნორვეგიული ტყე“
ノルウェイの森
Noruwei no mori
Norwegian Wood ISBN 0-375-70402-7
1988 “დენს, დენს, დენს“
ダンス・ダンス・ダンス
Dansu dansu dansu
Dance, Dance, Dance „ვირთხის ტრილოგიის“ გაგრძელება.
1992 “სამხრეთით, საზღვრის მიღმა, მზის დასავლეთით“
国境の南、太陽の西
Kokkyō no minami, taiyō no nishi
South of the Border, West of the Sun
1994,1995 “ჩიტის ქრონიკის დასრულება“
ねじまき鳥クロニクル
Nejimaki-dori kuronikuru
The Wind-Up Bird Chronicle რომანი 3-წიგნად.
1999 “ჩემი საყვარელი sputnik“
スプートニクの恋人
Spūtoniku no koibito
Sputnik Sweetheart
2002 “კაფკა პლაჟზე“

თარგმანი თამუნა სუბელიანისაISBN 978-9941-23-150-6
海辺のカフカ
Umibe no Kafuka
Kafka on the Shore
2004 “ნაწყვდიადევს“
アフターダーク
Afutādāku
After Dark
2009 “1Q84“
1Q84
Ichi-kyū-hachi-yon
2013 “უფერო ცუკურუ ტაძაკი და მისი პილიგრიმობის წლები“
色彩を持たない多崎つくると、彼の巡礼の年
Shikisai wo motanai Tazaki Tsukuru to, Kare no Junrei no Toshi
Colorless Tsukuru Tazaki and His Years of Pilgrimage

რესურსები ინტერნეტში რედაქტირება

სქოლიო რედაქტირება

  1. Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  2. Encyclopædia Britannica
  3. Discogs — 2000.
  4. The Fine Art Archive — 2003.
  5. ბროკჰაუზის ენციკლოპედია / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
  6. Babelio — 2007.
  7. 7.0 7.1 The Fine Art Archive — 2003.
  8. http://web.gencat.cat/ca/generalitat/premis/pic/
  9. http://www.aefcft.com/premios-ignotus-2012
  10. http://andersen-award.com/WP/haruki-murakami/
  11. https://jp.ambafrance.org/Remise-de-l-Ordre-des-Arts-et-des-Lettres-a-M-Haruki-Murakami
  12. https://www.fondation-del-duca.fr/actualites/haruki-murakami-laureat-du-prix-mondial-cino-del-duca-2022/
  13. https://elpais.com/cultura/2023-05-24/haruki-murakami-gana-el-premio-princesa-de-asturias-de-las-letras-2023.html
  14. https://www.fpa.es/en/princess-of-asturias-awards/laureates/2023-haruki-murakami.html
  15. https://www.uliege.be/cms/c_9266244/fr/docteurs-honoris-causa-sur-proposition-des-autorites-de-l-uliege
  16. 16.00 16.01 16.02 16.03 16.04 16.05 16.06 16.07 16.08 16.09 https://lithub.com/here-are-haruki-murakamis-five-favorite-books/
  17. 17.0 17.1 https://www.nytimes.com/2022/11/17/books/review/haruki-murakami-by-the-book-interview.html