ტონი მორისონი (ინგლ. Toni Morrison, ნამდვილი სახელი და გვარი კლოი ენტონი უოფორდი; დ. 18 თებერვალი, 1931 — გ. 5 აგვისტო, 2019) — ამერიკელი მწერალი, პუბლიცისტი და ესეისტი. ნობელის პრემიის ლაურეატი ლიტერატურის დარგში (1993).

ტონი მორისონი
დაბადების თარიღი 18 თებერვალი, 1931(1931-02-18)[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12]
დაბადების ადგილი ლორეინი[13]
გარდაცვალების თარიღი 5 აგვისტო, 2019(2019-08-05)[14] [13] [10] [11] [15] [12] [16] (88 წლის)
გარდაცვალების ადგილი ბრონქსი[14] [13]
დასაფლავებულია South-View Cemetery[16]
საქმიანობა მწერალი[17] [18] [19] [15] [20] , რომანისტი, ლიბრეტისტი, უნივერსიტეტის პროფესორი, პოეტი[21] [22] [23] , საბავშვო მწერალი, აუდიოწიგნების მკითხველი[24] და რედაქტორი[25]
ეროვნება აფრო-ამერიკელები[26] [27] [28]
მოქალაქეობა  აშშ[29] [30]
ალმა-მატერი Lorain High School, ჰოვარდის უნივერსიტეტი[1] და კორნელის უნივერსიტეტი[31] [1]
ჟანრი აფრო-ამერიკული ლიტერატურა
Magnum opus ყველაზე ლურჯი თვალი, სულა, სოლომონის სიმღერა, საყვარელი, ცვილის ჩვილი, ჯაზი, სამოთხე, სიყვარული, გულმოწყალება, სახლი და ღმერთო დაიფარე ჩემი ბავშვი
ჯილდოები
მეუღლე Harold Morrison[32]
ნათესავ(ებ)ი სესილია როუზი
ხელმოწერა
საიტი tonimorrisonsociety.org

დაიბადა აფრო-ამერიკელ, აშშ-ის სამხრეთი შტატებიდან გადასახლებულ მუშათა ოჯახში. სწავლობდა ჰარვარდისა (1949–1953) და კორნელის (1953–1955) უნივერსიტეტებში; მუშაობდა რედაქტორად გამომცემლობაში (1965–1983), ასწავლიდა აშშ-ის უნივერსიტეტებში, მათ შორის პრისტონის უნივერსიტეტში (1989–2006).

ტონი მორისონის ლიტერატურული კარიერა დაიწყო რომანის „ყველაზე ცისფერი თვალი“ („The bluest eye“, 1970) გამოქვეყნებით, სადაც მოთხრობილია ახალგაზრდა შავკანიანი გოგონას მძიმე ბედი. რასობრივი ჩაგვრის თემებმა მომავალი განვითარება ჰპოვეს რომანში „ქებათა ქება სოლომონისა“ („Song of Solomon“, 1977), რომლის ცენტრში გმირის მიერ საკუთარი „მეს“ ძიება და გააზრებაა; რომანი გარდაიქმნა კულტურულ მითად და აფროამერიკული ისტორიის სათავედ. მაგიური რეალიზმის ტრადიციები გამოიხატა რომანებში „ფისის კაცუნა“ („Tar baby“, 1981), „სიყვარული“ („Love“, 2003), „სიბრალული“ („A mercy“, 2008). სამი რომანის ციკლი — „საყვარელი“ („Beloved“, 1987), „ჯაზი“ („Jazz“, 1992), „სამოთხე“ („Paradise“, 1998) — თანამიმდევრულად აღწერს აფრო-ამერიკელების ისტორიის მთავარ ეტაპებს: მონობის ეპოქა, სამოქალაქო ომი, სამოქალაქო უფლებებისათვის მოძრაობის პერიოდი. ბმები ფოლკლორსა და მითოლოგიაზე, ფანტასტიკისა და რეალობის, ტრაგიკულობისა და კომიკურობის მუდმივი შერევა ტონი მორისონის შემოქმედების მთავარი მახასიათებლებია.

ბიბლიოგრაფია

რედაქტირება

რომანები

რედაქტირება

ლიტერატურა

რედაქტირება

რესურსები ინტერნეტში

რედაქტირება
  1. 1.0 1.1 1.2 Encyclopædia Britannica
  2. Toni Morrison, Towering Novelist of the Black Experience, Dies at 88
  3. BD Gest'
  4. Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  5. NooSFere — 1999.
  6. ბროკჰაუზის ენციკლოპედია
  7. The Fine Art Archive — 2003.
  8. Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  9. Vegetti Catalog of Fantastic Literature
  10. 10.0 10.1 AlKindi
  11. 11.0 11.1 Babelio — 2007.
  12. 12.0 12.1 Munzinger Personen
  13. 13.0 13.1 13.2 https://www.nytimes.com/2019/08/06/books/toni-morrison-dead.html
  14. 14.0 14.1 https://www.theguardian.com/books/2019/aug/06/toni-morrison-author-and-pulitzer-winner-dies-aged-88
  15. 15.0 15.1 The Fine Art Archive — 2003.
  16. 16.0 16.1 Find a Grave — 1996.
  17. http://www.bbc.co.uk/programmes/articles/LNR9vCvV553p5qcZ7L1kD9/author-collection
  18. http://www.nytimes.com/1996/09/29/nyregion/ambition-in-words-and-images.html
  19. http://www.nytimes.com/movies/movie/191932/Toni-Morrison-A-Writer-s-Work/overview
  20. American Women Writers: A Critical Reference Guide from Colonial Times to the Present — 1979.
  21. http://muse.jhu.edu/journals/african_american_review/v044/44.4.roynon.pdf
  22. http://www.poemhunter.com/toni-morrison/quotations/
  23. http://www.huffingtonpost.com/the-news/reporting/2008/01/24/
  24. https://catalogue.bnf.fr/affiner.do?motRecherche=&index=AUT3&numNotice=12017165&listeAffinages=FacFonctAuteur_1110&afficheRegroup=false&trouveDansFiltre=NoticePUB&nbResultParPage=10&triResultParPage=5&typeNotice=p
  25. Czech National Authority Database
  26. Page Y. W. Encyclopedia of African American Women WritersWestport: Greenwood Publishing Group, 2007. — ISBN 978-0-313-33429-0, 978-0-313-04907-1
  27. Smith J. C. Notable Black American Women
  28. BlackPast.org — 2004.
  29. http://www.nytimes.com/1996/09/29/books/english-lessons.html
  30. http://www.nytimes.com/2009/10/11/arts/design/11voge.html?hpw
  31. https://www.neh.gov/about/awards/national-humanities-medals/toni-morrison
  32. https://www.theguardian.com/books/2019/aug/06/toni-morrison-obituary