ტონი მორისონი (ინგლ. Toni Morrison, ნამდვილი სახელი და გვარი კლოი ენტონი უოფორდი; დ. 18 თებერვალი, 1931 — გ. 5 აგვისტო, 2019) — ამერიკელი მწერალი, პუბლიცისტი და ესეისტი. ნობელის პრემიის ლაურეატი ლიტერატურის დარგში (1993).

ტონი მორისონი
Toni Morrison.jpg
დაბადების თარიღი 18 თებერვალი 1931(1931-02-18)[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10]
დაბადების ადგილი ლორეინი[11]
გარდაცვალების თარიღი 5 აგვისტო 2019(2019-08-05)[12] [11] [5] (88 წლის)
გარდაცვალების ადგილი ბრონქსი[12] [11]
საქმიანობა მწერალი[13] [14] [15] , რომანისტი, ლიბრეტისტი, უნივერსიტეტის პროფესორი, პოეტი[16] [17] [18] , საბავშვო მწერალი და აუდიოწიგნების მკითხველი[19]
ენა ინგლისური ენა[20]
ეროვნება აფრო-ამერიკელები[21]
მოქალაქეობა Flag of the United States.svg აშშ[22] [23]
ალმა-მატერი ჰოვარდის უნივერსიტეტი, კორნელის უნივერსიტეტი[24] და რატგერსის უნივერსიტეტი
ჟანრი აფრო-ამერიკული ლიტერატურა
Magnum opus ყველაზე ლურჯი თვალი, სულა, სოლომონის სიმღერა, ცვილის ჩვილი, შეყვარებული, ჯაზი, სამოთხე, სიყვარული, გულმოწყალება, სახლი და ღმერთო დაიფარე ჩემი ბავშვი
ჯილდოები
ხელმოწერა Toni Morrison (signature).svg

დაიბადა აფრო-ამერიკელ, აშშ-ის სამხრეთი შტატებიდან გადასახლებულ მუშათა ოჯახში. სწავლობდა ჰარვარდისა (1949–1953) და კორნელის (1953–1955) უნივერსიტეტებში; მუშაობდა რედაქტორად გამომცემლობაში (1965–1983), ასწავლიდა აშშ-ის უნივერსიტეტებში, მათ შორის პრისტონის უნივერსიტეტში (1989–2006).

ტონი მორისონის ლიტერატურული კარიერა დაიწყო რომან „ყველაზე ცისფერი თვალები“ („The bluest eye“, 1970) გამოქვეყნებით, სადაც მოთხრობილია ახალგაზრდა შავკანიანი გოგონას მძიმე ბედი. რასობრივი ჩაგვრის თემებმა მომავალი განვითარება ჰპოვეს რომანში „სოლომონის სიმღერა“ („Song of Solomon“, 1977), რომლის ცენტრში გმირის მიერ საკუთარი „მეს“ ძიება და გააზრებაა; რომანი გარდაიქმნა კულტურულ მითად და აფროამერიკული ისტორიის სათავედ. მაგიური რეალიზმის ტრადიციები გამოიხატა რომანებში „ფისის კაცუნა“ („Tar baby“, 1981), „სიყვარული“ („Love“, 2003), „სიბრალული“ („A mercy“, 2008). სამი რომანის ციკლი — „მიჯნური“ („Beloved“, 1987), „ჯაზი“ („Jazz“, 1992), „სამოთხე“ („Paradise“, 1998) — თანამიმდევრულად აღწერს აფრო-ამერიკელების ისტორიის მთავარ ეტაპებს: მონობის ეპოქა, სამოქალაქო ომი, სამოქალაქო უფლებებისათვის მოძრაობის პერიოდი. ფოლკლორისა და მითოლოგიის მითითებები, ტრაგიკული და კომიკური ფანტასტიკისა და რეალობის მუდმივი შერევა ტონი მორისონის შემოქმედების მთავარი მახასიათებლებია.

ლიტერატურარედაქტირება

რესურსები ინტერნეტშირედაქტირება

სქოლიორედაქტირება

  1. Encyclopædia Britannica
  2. Toni Morrison, Towering Novelist of the Black Experience, Dies at 88
  3. BD Gest'
  4. Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  5. 5.0 5.1 Munzinger-Archiv — 1913.
  6. NooSFere — 1999.
  7. ბროკჰაუზის ენციკლოპედია
  8. Archive of Fine Arts — 2003.
  9. Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  10. Vegetti Catalog of Fantastic Literature
  11. 11.0 11.1 11.2 https://www.nytimes.com/2019/08/06/books/toni-morrison-dead.html
  12. 12.0 12.1 https://www.theguardian.com/books/2019/aug/06/toni-morrison-author-and-pulitzer-winner-dies-aged-88
  13. http://www.bbc.co.uk/programmes/articles/LNR9vCvV553p5qcZ7L1kD9/author-collection
  14. http://www.nytimes.com/1996/09/29/nyregion/ambition-in-words-and-images.html
  15. http://www.nytimes.com/movies/movie/191932/Toni-Morrison-A-Writer-s-Work/overview
  16. http://muse.jhu.edu/journals/african_american_review/v044/44.4.roynon.pdf
  17. http://www.poemhunter.com/toni-morrison/quotations/
  18. http://www.huffingtonpost.com/the-news/reporting/2008/01/24/
  19. https://catalogue.bnf.fr/affiner.do?motRecherche=&index=AUT3&numNotice=12017165&listeAffinages=FacFonctAuteur_1110&afficheRegroup=false&trouveDansFiltre=NoticePUB&nbResultParPage=10&triResultParPage=5&typeNotice=p
  20. Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  21. Page Y. W. Encyclopedia of African American Women WritersWestport: Greenwood Publishing Group, 2007. — ISBN 978-0-313-33429-0, 978-0-313-04907-1
  22. http://www.nytimes.com/1996/09/29/books/english-lessons.html
  23. http://www.nytimes.com/2009/10/11/arts/design/11voge.html?hpw
  24. https://www.neh.gov/about/awards/national-humanities-medals/toni-morrison