მთავარი მენიუს გახსნა
გორის მაზრის 1843 წლის გერბი

გორის მაზრა (რუს. Горийский уезд) — რუსეთის იმპერიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. 1801-1840 წლებში წარმოადგენდა საქართველოს გუბერნიის, 1841-1846 წლებში — საქართველო-იმერეთის გუბერნიის, 1846-1916 წლებში კი ტფილისის გუბერნიის შემადგენელ ნაწილს. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი გორი.

სექციების სია

ისტორიარედაქტირება

გორის მაზრა შეიქმნა ქართლ-კახეთის სამეფოს გაუქმებისა და საქართველოს გუბერნიის შექმნის შედეგად 1801 წლის 12 სექტემბერს[კ 1]. 1841 წელის 1 იანვრიდან გორის მაზრა ახლად შექმნილი საქართველო-იმერეთის გუბერნიის შემადგენლობაში შევიდა[კ 2]. 1841 წელს შეუერთდა დუშეთის მაზრისა და მთიანი ოსეთის მიწები[კ 3]. 1842 წელს ჩამოსცილდა ოსებით დასახლებული სოფლები და მათგან ოსეთის ოკრუგი შეიქმნა[1]. 1843 წელს გორის მაზრაში შემავალი მთის უბანი და ქსნის უბნის მნიშვნელოვანი ნაწილი ახლად შექმნილი მთის ოკრუგის შემადგენლობაში შევიდა. 1859 წელს, ოსეთის ოკრუგის გაუქმების შემდეგ, მისი მნიშვნელოვანი ნაწილი ოსეთის უბნის სახელწოდებით კვლავ გორის მაზრაში მოექცა. 1864 წელს ქსნის უბანიც გორის მაზრას დაუბრუნდა, 1867 წელს კი დუშეთის მაზრას გადაეცა.

1917 წელს მაზრის მოსახლეობა შეადგენდა 176970 ადამიანს. 1921 წელს გორის მაზრა ადმინისტრაციულად იყოფოდა 12 რაიონად, რომელიც მოიცავდა 32 თემს. გორის მაზრის რაიონები იყო: მეჯვრისხევი, ქვემო ჭალა, ტყვიავი, ცხინვალი, რუისი, გომი, ქარელი, ხაშური, ბორჯომი, ხიდისთავი, ახალქალაქი, კავთისხევი.

გორია მაზრა გაუქმდა 1930 წელს. მის ტერიტორიაზე შეიქმნა გორის, კასპის, ქარელის, ხაშურის, ბორჯომის, ზნაურის, ცხინვალისა და ჯავის რაიონები.

გერბებირედაქტირება

1843 წლის 21 მაისს შეიქმნა გორის მაზრის გერბი[2][3].

გერბის შინაარსი მდგომარეობდა შემდეგში: ფარის ზედა ერთ ნახევარში ოქროსფერ ფონზე ჩასმულია საქართველო-იმერეთის გუბერნიის გერბი; ქვედაში, ცისფერ ფონზე გამოსახულია ძველი კოშკის ნანგრევები, რომელიც ნათდება მზით, ნიშნად იმისა რომ მეფის რუსეთის მმართველობის დროს მოსახლეობას საკმარისია ჰქონდეთ მხოლოდ რუსეთის იმპერიის იმედი და არა მაზრის ტერიტორიაზე შემორჩენილი ციხის ნანგრევებისა. გვერდებზე ხორბლის ძნებია, ნიშნად პურის სიუხვისა[კ 4].

ლიტერატურარედაქტირება

კომენტარებირედაქტირება

  1. Высочайше утвержденное постановление внутренняго Въ Грузии управления

    Грузия Разделяется на пять уездовъ, въ нихъ три въ Карталинии: Горийской, Лорийской и Душетцкой и два въ Кахетии: Телавский и Сигнахской.

    Полное собрание законов Российской империи, собрание 1-ое, т. XXVI, ბრძ. 20007, გვ. 784

  2. § 4. Губурния Грузино-Имеретинская разделяется на одинадцать уездов, именно: Тифлиский, Горийский, Телавский, Белоканский, Кутаиский, Елисаветпольский, Александрапольский, Эриванский, Нахичеванский, Ахалцыхский и Гурийский.

    Полное собрание законов Российской империи, собрание 2-е, т. XV, ук. 13368, ст. 237

  3. §7. Горийский уезд образуется из нынешняго Горийскаго уезда, остальной части Душетскаго уезда и горной Осетии

    Полное собрание законов Российской империи, собрание 2-е, т. XV, ук. 13368, ст. 238

  4. В верхней половине щита, в золотом поле, часть герба Грузино-Имеретинского; в нижней, в голубом поле, древняя разрушающаяся башня, освещенная восходящим солнцем, в знак того, что под управлением Русским, народ не имеет надобности в древних башнях, рассеянных в уезде. По сторонам по снопу пшеницы, в знак изобилия хлеба.

სქოლიორედაქტირება

  1. Акты Кавказской археологической комиссии, I, Тбилиси, 1866, გვ. 749
  2. გორის გერბი
  3. Собрание (1825 - 1881) : Том 18 (1843) : Часть 2 : Чертежи и рисунки, გვ. 23