ძვლიანი თევზები

Confusion.svg არ უნდა აგვერიოს შემდეგ მნიშვნელობა(ებ)ში: ძვლოვანი თევზები.

ძვლიანი თევზები[1] (ლათ. Osteichthyes) — ხერხემლიან ცხოველთა ზეკლასი. თანამედროვე თევზების ყველაზე მრავალრიცხოვანი ჯგუფი. ცნობილი არიან ქვედა დევონური პერიოდიდან (400 მილიონი წლის წინ), ყველაზე დიდ მრავალფეროვნებას მიაღწია ახალი ერის დასაწყისში, გაუსწრო ყველა მრგვალპირიან და ხრტილიან თევზს, აგრეთვე ხმელეთის ძუძუმწოვარ ცხოველებს.[2] მოიცავს ორ ჯგუფს: სხივფარფლიანი თევზები და მტევანფარფლიანები. ევოლუციური თვალსაზრისით, 2013 წლიდან დაწყებული, ძვლიან თევზებს (კერძოდ, მტევანფარფლიანებს) მიეკუთვნება ასევე ტეტრაპოდები (Tetrapoda), თუმცა ტრადიციულად ისინი არ განიხილებიან ძვლიანი თევზების ნაწილად.[3][4][5]

ძვლიანი თევზები
Osteichthyes.jpg
მეცნიერული კლასიფიკაცია
სამეფო:  ცხოველები
ტიპი:  ქორდიანები
(რანგის გარეშე):  Teleostomi
ზეკლასი:  ძვლიანი თევზები
ლათინური სახელი
Osteichthyes Huxley, 1880)
ქვეჯგუფები

კლადოგრამარედაქტირება

იხილეთ თანამედროვე ძვლიანი თევზების კლადოგრამა. მასში შედის აგრეთვე ტეტროპოდთა ჯგუფი, რადგან კლადისტიკურად ძვლიან თევზებში შედის, მაგრამ ტრადიციულად — არა.[3][6][7][8]

ძვლიანი თევზები/
მტევანფარფლიანები
Coelacanthimorpha

Coelacanthiformes  

Rhipidistia
ორგვარადმსუნთქავნი

Ceratodontiformes 

Tetrapodomorpha 

სხივფარფლიანები
Cladistia

მრავალფარფლასებრნი 

Actinopteri
ხრტილოვანი განოიდები

ზუთხისნაირნი 

ახალფარფლიანები
მთელძვლოვანნი

Amiiformes 

Lepisosteiformes 

ძვლოვანი თევზები 

Euteleostomi

სქოლიორედაქტირება

  1. Osteichthyes — ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი.
  2. Решетников Ю. С. Костные рыбы // Большая российская энциклопедия. т. 15. — М., 2010. — стр. 468.
  3. 3.0 3.1 Betancur-R, Ricardo; et al. (2013). „The Tree of Life and a New Classification of Bony Fishes“. PLOS Currents Tree of Life. 5 (Edition 1). doi:10.1371/currents.tol.53ba26640df0ccaee75bb165c8c26288. PMC 3644299. PMID 23653398.
  4. Betancur-R, Ricardo; Wiley, Edward O.; Arratia, Gloria; Acero, Arturo; Bailly, Nicolas; Miya, Masaki; Lecointre, Guillaume; Ortí, Guillermo (დეკემბერი, 2017). „Phylogenetic classification of bony fishes“. BMC Evolutionary Biology. 17 (1): 162. doi:10.1186/s12862-017-0958-3. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება)
  5. Hughes, Lily C.; Ortí, Guillermo; Huang, Yu; Sun, Ying; Baldwin, Carole C.; Thompson, Andrew W.; Arcila, Dahiana; Betancur-R., Ricardo; Li, Chenhong; Becker, Leandro; Bellora, Nicolás; Zhao, Xiaomeng; Li, Xiaofeng; Wang, Min; Fang, Chao; Xie, Bing; Zhou, Zhuocheng; Huang, Hai; Chen, Songlin; Venkatesh, Byrappa; Shi, Qiong (12 ივნისი, 2018). „Comprehensive phylogeny of ray-finned fishes (Actinopterygii) based on transcriptomic and genomic data“. Proceedings of the National Academy of Sciences. 115 (24): 6249–6254. doi:10.1073/pnas.1719358115. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება)
  6. Betancur-R; et al. (2013). „Complete tree classification (supplemental figure)“ (PDF). PLOS Currents Tree of Life (Edition 1). დაარქივებულია ორიგინალიდან (PDF) — 2013-10-21. ციტირების თარიღი: 2021-12-10. მითითებულია ერთზე მეტი |archiveurl= და |archive-url= (დახმარება); მითითებულია ერთზე მეტი |archivedate= და |archive-date= (დახმარება)
  7. Betancur-R; et al. (2013). „Appendix 2 – Revised Classification for Bony Fishes“ (PDF). PLOS Currents Tree of Life (Edition 1). დაარქივებულია ორიგინალიდან (PDF) — 2013-05-03. ციტირების თარიღი: 2021-12-10.
  8. Ricardo Betancur-R; Edward O. Wiley; Gloria Arratia; Arturo Acero; Nicolas Bailly; Masaki Miya; Guillaume Lecointre; Guillermo Ortí (2017). „Phylogenetic classification of bony fishes“. BMC Evolutionary Biology. 17 (1): 162. doi:10.1186/s12862-017-0958-3. PMC 5501477. PMID 28683774.