მარიო ვარგას ლიოსა

ხორხე მარიო ვარგას ლიოსა (ესპ. Jorge Mario Pedro Vargas Llosa დ.28 მარტი, 1936) — პერუელი მწერალი, პოლიტიკოსი, ჟურნალისტი, ესეისტი და 2010 წელს ნობელის პრემიის ლაურეატი. ლიოსა ამჟამად პრინსტონის უნივერსიტეტში მიწვეული პროფესორია. მარიო ვარგას ლიოსა ლათინური ამერიკის ერთ-ერთი ყველაზე გამოჩენილი რომანისტი და ესეისტია. ზოგიერთ კრიტიკოსის აზრით, მან ლათინოამერიკელთაგან ყველაზე დიდი გავლენა მოახდინა საერთაშორისო საზოგადოებრიობაზე. 2010 წელს ნობელის პრემია „სიძლიერის სტრუქტურის მისეული შედგენისა და ინდივიდუალური წინააღმდეგობის, ამბოხისა და გამარჯვების მკვეთრი სურათებისთვის“ მიანიჭეს.

მარიო ვარგას ლიოსა
Mario Vargas Llosa (crop 2).jpg
დაბადების თარიღი 28 მარტი, 1936(1936-03-28)[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] (86 წლის)
დაბადების ადგილი არეკიპა
საქმიანობა რომანისტი, დრამატურგი, პოლიტიკოსი, ჟურნალისტი, ესეისტი, ლიტერატურული კრიტიკოსი, სცენარისტი, უნივერსიტეტის პროფესორი, პროზაიკოსი, დრამატურგი, ფილოსოფოსი, პუბლიცისტი, კინორეჟისორი და მწერალი[7]
ენა ესპანური ენა[9] და ფრანგული ენა
მოქალაქეობა Flag of Spain.svg ესპანეთი
Flag of Peru.svg პერუ
ალმა-მატერი სან-მარკოსის ეროვნული უნივერსიტეტი, მადრიდის კომპლუტენსეს უნივერსიტეტი, ლეონსიო პრადოს სამხედრო აკადემია, Colegio La Salle და Q5777167?
ჟანრი ფენტეზი
Magnum opus The Time of the Hero, The Green House და Conversation in the Cathedral
ჯილდოები ნობელის პრემია ლიტერატურაში[10] [11], ასტურიის პრინცის ლიტერატურული პრემია, რენის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი[12] , რომულო გალიეგოსის პრემია, პლანეტის პრემია, მარიანო დე კავიას პრემია, მარია მურს კაბოს პრემია, გერმანიის წიგნის ვაჭრობის მშვიდობის პრემია[13] , ჩინო დელ დუკას პრემია[14] , მიგელ დე სერვანტესის პრემია, მენენდეს პელაიოს საერთაშორისო პრემია, ირვინგ კრისტოლის პრემია, გრინცანე კავურის პრემია, კარლოს ფუენტესის პრემია, იერუსალიმის პრემია, კონგრესის ბიბლიოთეკის ცოცხალი ლეგენდა[15] , საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალერი, ხელოვნებისა და ლიტერატურის ორდენის კომანდორი[16], ჰუმბოლდტის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი[17] , honorary doctor of the University of Alicante, Ortega y Gasset Awards[18] , Grand Cross with diamonds of Order of the Sun of Peru, Order of Christopher Columbus, Orden de la Independencia Cultural Rubén Darío[19] , ავსტრიის საპატიო ნიშანი „მეცნიერებისა და ხელოვნებისთვის“, Commander of the Order of the Aztec Eagle, Order of Vasco Núñez de Balboa, Caonabo de Oro Award[19] , Freedom Prize, სან-მარკოსის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი, honorary doctorate of the University of Valladolid[20] , gold Medal of the Community of Madrid[21] , ბორდო III-ის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი[22] , გრანადის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი[23] , Viareggio-Versilia International Prize[24] , honorary doctorate of the University of Murcia[25] , ლას-პალმას-დე-გრან-კანარიის საპატიო დოქტორი[26] , Premio Biblioteca Breve, Q3395128?, Q3395128?, National Culture Award, Pablo Neruda Order of Artistic and Cultural Merit[27] , ფორმენტორის პრემია, სენტ-ლუისის ლიტერატურული პრემია, Premio Ceppo Pistoia, Q17651535?, წიგნების კრიტიკოსთა წრის ეროვნული პრემია, Q9052823?[28] , Scanno Prize, Honorary doctor of the Katholieke Universiteit Leuven, ოქსფორდის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი, მექსიკის ნაციონალური ავტონომიური უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი, honorary doctor from the NOVA University Lisbon, Orden al Mérito Docente y Cultural Gabriela Mistral, Don Quijote Journalism Prize[29] , honorary doctorate from the Pontifical Catholic University of Peru, honorary doctorate of the University of Burgos[30] , Grand Cross of the Order of Boyacá[31] , honorary doctor of the University of Miami[32] , honorary doctor of the Sorbonne Nouvelle University[33] და Q113547178?[34]
მეუღლე ხულია ურკიდი და Patricia Llosa Urquidi
პარტნიორ(ებ)ი ისაბელ პრეისლერი[35]
შვილ(ებ)ი ალვარო ვარგას ლიოსა და მორგანა ვარგას ლიოსა
ნათესავ(ებ)ი Luis Llosa
ხელმოწერა Mario Vargas Llosa Signature.svg
საიტი mvargasllosa.com

სწორედ მან, 1990 წელს, მექსიკის ტელევიზიის ეთერით განაცხადა, რომ „მექსიკაში აბსოლუტური დიქტატურაა“. ეს განცხადება მომდევნო ათწლეულში ფრთოსან ფრაზად იქცა და მსოფლიო შემოიარა.

ბიოგრაფიარედაქტირება

მარიო ვარგას ლიოსა 1936 წლის 28 მარტს, საშუალოშემოსავლიან ოჯახში დაიბადა პერუს პროვინცია არეკიპაში. ის ერთადერთი შვილია ერნესტო ვარგას მალდონადოსა და დორა ლუისა ურეტას ოჯახში (დორა ავტობუსის მძღოლად მუშაობდა. ის კრეოლური ოჯახიდან იყო). ოჯახი მომავალი მწერლის დაბადებამდე რამდენიმე თვით ადრე დაინგრა. მარიოს დაბადებიდან მოკლე ხანში მამამისმა განაცხადა, რომ გერმანელ ქალთან ჰქონდა ურთიერთობა. შედეგად, მარიოს ორი ნახევარძმა - ენრიკე და ერნესტო - ჰყავს.

ბიბლიოგრაფიარედაქტირება

რომანებირედაქტირება

  • ქალაქი და ძაღლები (1963)
  • საუბარი კათედრალში (1969)
  • დეიდა ხულია (1977)
  • ბოლო ჟამის ომი (1981)
  • ვაცის ნადიმი (2000)
  • ცუდი გოგოს ოინები (2006)
  • ხუთი კუთხე (2016)

ლიტერატურარედაქტირება

  • Armas Marcelo, J. J. (2002), Vargas Llosa, el vicio de escribir, Madrid: Alfaguara, ISBN 84-204-4286-0
  • Boland, Roy; Harvey, Sally (1988), Mario Vargas Llosa: From Pantaleón y las visitadoras to Elogio de la madrastra, Auckland: Antipodas, the Journal of Hispanic Studies of the University of Auckland / VOX/AHS, ISBN 0-9597858-1-7
  • Booker, M. Keith (1994), Vargas Llosa Among the Postmodernists, Gainesville, FL: University Press of Florida, ISBN 0-8130-1248-1
  • Campos, Jorge; Oviedo, Jose Miguel (1981), Vargas Llosa y su Guerra del fin del mundo, Madrid: Taurus Ediciones, ISBN 84-306-2131-8

რესურსები ინტერნეტშირედაქტირება

სქოლიორედაქტირება

  1. Deutsche Nationalbibliothek, Staatsbibliothek zu Berlin, Bayerische Staatsbibliothek et al. Record #118803964 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.
  2. SNAC — 2010.
  3. filmportal.de — 2005.
  4. Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  5. ბროკჰაუზის ენციკლოპედია / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
  6. Roglo — 1997. — 8549233 ეგზ.
  7. 7.0 7.1 The Fine Art Archive — 2003.
  8. Munzinger Personen
  9. Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  10. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2010/
  11. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
  12. https://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do?cidTexte=JORFTEXT000000733028
  13. https://www.friedenspreis-des-deutschen-buchhandels.de/alle-preistraeger-seit-1950/1990-1999/mario-vargas-llosa
  14. http://www.fondation-del-duca.fr/prix-mondial
  15. https://www.loc.gov/about/awards-and-honors/living-legends/mario-vargas-llosa/
  16. https://www.siv.archives-nationales.culture.gouv.fr/siv/rechercheconsultation/consultation/ir/pdfIR.action?irId=FRAN_IR_026438
  17. https://www.hu-berlin.de/de/ueberblick/menschen/ehrungen/ehrendoktor
  18. Concedidos los premios de EL PAÍS de 1999
  19. 19.0 19.1 https://www.cervantes.es/bibliotecas_documentacion_espanol/biografias/berlin_mario_vargas_llosa_premios.htm
  20. http://www.uva.es/export/sites/uva/1.lauva/1.15.doctoreshonoriscausa/index.html
  21. https://www.bocm.es/boletin/CM_Seccion_BOCM/2015/04/24/BOCM-20150424.PDF
  22. http://www.u-bordeaux-montaigne.fr/fr/universite/decouvrir-bordeaux-montaigne/histoire-d-universite.html
  23. http://archivo.ugr.es/pages/trabajosdocumentos/honoriscausa
  24. http://www.premioletterarioviareggiorepaci.it/premi/vincitori/2-Premio%20Internazionale%20Viareggio-Versilia
  25. https://www.um.es/web/universidad/doctores-honoris-causa/mario-vargas-llosa
  26. https://www.ulpgc.es/rectorado/doctores-honoris-causa-ulpgc
  27. https://www.cooperativa.cl/noticias/cultura/premios/ministerio-de-las-culturas-entrego-orden-al-merito-pablo-neruda-a-mario/2018-05-02/182415.html
  28. http://elcomercio.pe/espectaculos/684772/noticia-video-vivo-siga-condecoracion-mario-vargas-llosa-palacio-gobierno
  29. https://www.agenciaefe.es/premio-don-quijote-2/
  30. https://www.ubu.es/unidad-de-protocolo/doctorado-honoris-causa-2016-inaki-gabilondo-mario-vargas-llosa
  31. https://www.larepublica.co/ocio/presidente-duque-da-la-orden-de-boyaca-a-mario-vargas-llosa-2888995
  32. https://commencement.miami.edu/about-us/archives/honorary-degree-recipients/index.html
  33. http://www.univ-paris3.fr/les-docteurs-honoris-causa-de-la-sorbonne-nouvelle--90298.kjsp
  34. https://collections.univ-pau.fr/pub/index.php/Detail/occurrences/22
  35. https://www.hola.com/actualidad/20190403140000/isabel-preysler-mario-vargas-llosa-comienzo-relacion/