ინგული (უკრ. Великий Інгул) — მდინარე სამხრეთ უკრაინაში. სამხრეთი ბუგის მარცხენა და ყველაზე დიდი შენაკადი. მიედინება კიროვოგრადის და მიკოლაევის ოლქებში. სიგრძე — 354 კმ, აუზის ფართობი — 9890 კმ². მცირე გემები დაცურავენ 55 კმ. ყელიდან სოფელ პერესადოვკამდე.

ეტიმოლოგიარედაქტირება

სიტყვა ინგული (Інгул), რუსული ენის ეტიმოლოგიური ლექსიკონის (მაკს ფასმერი) მიხედვით, შესაძლებელია თურქული წარმომავლობისა იყოს, უკავშირენენ თურქულ äŋgül „წყნარი, ледачий“.[1]

ჰიდროგრაფიარედაქტირება

 
მიკოლაევის ხედი 10 კმ, სიმაღლიდან ინგული ჩაედინება ს. ბუგში

ინგული სათავეს იღებს პატარა ტყის ტბიდან სოფელ ბროვკოვეში ნოვომირგოროდსკის რაიონი კიროვოგრადის ჩრდილოეთით. მიედინება სამხრეთისაკენ და იყოფა 2 ტოტად. მიკოლაევთან უერთდება მდ. სამხრეთ ბუგს. სათავეებისკენ მდინარეს გაცილებით ნაკლები კალაპოტი აქვს, ის ნაკლებად დაკლაკნილია.

შუა წელში კალაპოტი ფართოვდება 30 მ, ქვედა წელში — 80 მ-მდე და მაქსიმალური სიღრმე უმეტესწილად 0,7-1,2 მ, დინების სიჩქარე — 0,5 მ /წ (1,8 კმ / სთ). ინგულის შენაკადებია: სუგოკლია, აჯამკა, კამიანკა, გრომოკლია, ბერეზივკა და სხვა.

მდინარე იკვებება უმეტესწილად თოვლით და წვიმით. იყინება დაახლოებით დეკემბრის პირველ ნახევარში, ყინული არამდგრადია; დნობას იწყებს თებერვლის ბოლოს და მარტის დასაწყისში.

გამოყენებარედაქტირება

ინგულის წყალი გამოიყენება წყალმომარაგებისათვის და მორწყვისათვის — მდინარის აუზში მოწყობილია სარწყავი სისტემები 33 ათ. ჰა. ასევე ზედა წელში მოწყობილია ხელოვნური ტბები სადაც თევზებს ამრავლებენ.

სხვადასხვარედაქტირება

ზემო ინგულზე, სტეპებს შორის სოფელ პელეგიივკაში (ნოვობუგის რაიონი), სოფიევკის წყალსაცავის მშვენიერ ნაპირზე მდებარეობს „პერლინა სტეპუ“ — ლამაზი წმინდა მიხაილის სახელობის ქალთა მონასტერი, ცნობილი როგორც Пелагіїва церква. მიკოლაევის ოლქში 2002 წელს შეიქმნა რეგიონალური ლანდშაპტური პარკი Приінгульський, რომლის ფართობია 3,15 ათ.ჰა.

ქალაქებირედაქტირება

სქოლიორედაქტირება

  1. [1] რუსული ენის ეტიმოლოგიური ლექსიკონი მაკს ფასმერი

რესურსები ინტერნეტშირედაქტირება