უკრაინული ენა
українська мова
გავრცელებულია უკრაინა, ხორვატია, პოლონეთი, რუმინეთი, რუსეთი, სერბეთი, სლოვაკეთი
მოლაპარაკეთა რაოდენობა ~ 30 მლნ.
ოფიციალური სტატუსი უკრაინის დროშა უკრაინა
არაღიარებული ქვეყნებიდნესტრისპირეთის დროშა დნესტრისპირეთი
ლინგვისტური კლასიფიკაცია ინდოევროპული ენები
ბალტოსლავური
სლავური
აღმ. სლავური
დამწერლობის სისტემა კირილიცა (უკრაინული ვარიანტი)
ენის კოდები ISO 639-1: uk
ISO 639-2: ukr
რუკა
Idioma ucraniano.png


ვიკისივრცე

Wikipedia-logo.png ვიკისივრცეში არის უკრაინული ენა ვიკიპედია

უკრაინული ენა (უკრაინულად українська мова [ukrɑˈjinʲsʲkɑ ˈmɔwɑ]) — უკრაინელების ენა, მიეკუთვნება ინდოევროპული ოჯახის სლავურ ენებს.

სექციების სია

ზოგადი ცნობებირედაქტირება

  • მოლაპარაკეთა რაოდენობა: 45 მლნ.
  • ენის კოდი: uk
  • სახელწოდება: uk - українська мова (ukrains’ka mova); en - Ukrainian; eo - Ukraina
  • დამწერლობა: სლავური

სალიტერატურო ენამ განვითარების ორი ეტაპი გაიარა: ძველუკრაინული (XIV-XVIII სს) და თანამედროვე ლიტერატურული ენა (XVIII ს-ის ბოლოდან). მასში უფრო მეტი სიტყვაა პოლონურიდან ნასესხები, მაგრამ რუსულისაგან განსხვავებით, ნაკლებია საკლესიო სლავურიდან მომდინარე სიტყვები. თანამედროვე ლიტერატურული ენის ფორმირებაში უდიდესი როლი შეასრულა ტარას შევჩენკოს შემოქმედებამ. დამწერლობა სლავურ-კირილურ გრაფიკაზე.

სტატუსირედაქტირება

ოფიციალური ენაა უკრაინაში, გავრცელებულია ძირითადად უკრაინაში, მის მომიჯნავე რაიონებში: რუსეთსა და ბელარუსში, ყუბანში, პოლონეთში, სლოვაკეთში, აგრეთვე კანადაში, აშშ-ში, არგენტინაში, ავსტრალიაში.

ანბანირედაქტირება

ასოს მოხაზულობა სახელწოდება მნიშვნელობა
А а
Б б ბე
В в ვე
Г г ჰე
Ґ ґ გე [1]
Д д დე
Е е
Є є ჲე ჲე (IPA: je, ʲe)
Ж ж ჟე
З з ზე
И и ი (IPA: I)
І і ი (IPA: i)
Ї ї ჲი ჲი (IPA: ji)
Й й ჲოტ ჲ (IPA: j)
К к კა
Л л ელ
М м ემ
Н н ენ
О о
П п პე
Р р ერ
С с ეს
Т т ტე
У у
Ф ф ეჶ ჶ (IPA: f )
Х х ხა
Ц ц ცე
Ч ч ჩე
Ш ш შა
Щ щ შჩა შჩ
Ь ь (სილბოს ნიშანი) – (IPA: ʲ )
Ю ю ჲუ ჲუ (IPA: ju, ʲu)
Я я ჲა ჲა (IPA: ja, ʲa)
(აპოსტროფი)
მთავრული (HTML კოდი) ნუსხური (HTML კოდი)
А (А) а (а)
Б (Б) б (б)
В (В) в (в)
Г (Г) г (г)
Ґ (Ґ) ґ (ґ)
Д (Д) д (д)
Е (Е) е (е)
Є (Є) є (є)
Ж (Ж) ж (ж)
З (З) з (з)
И (И) и (и)
І (І) і (і)
Ї (Ї) ї (ї)
Й (Й) й (й)
К (К) к (к)
Л (Л) л (л)
М (М) м (м)
Н (Н) н (н)
О (О) о (о)
П (П) п (п)
Р (Р) р (р)
С (С) с (с)
Т (Т) т (т)
У (У) у (у)
Ф (Ф) ф (ф)
Х (Х) х (х)
Ц (Ц) ц (ц)
Ч (Ч) ч (ч)
Ш (Ш) ш (ш)
Щ (Щ) щ (щ)
ь (ь)
Ю (Ю) ю (ю)
Я (Я) я (я)

გრამატიკარედაქტირება

...

ლექსიკარედაქტირება

ფრაზები და სიტყვები

  • გამარჯობა - Добрий день (Dobri den); Привіт (Pryvit)
  • დილა მშვიდობისა - Доброго ранку (Dobroho ranku)
  • საღამო მშვიდობისა - Добрий вечір (Dobryy̆ vechir)
  • როგორ ხართ? - як ви поживаєте? (yak vy pozhyvayete?)
  • როგორ ხარ? - як поживаєш? (yak pozhyvayesh?)
  • კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება - Ласкаво просимо (Laskavo prosymo); Вітаємо (Vitaemo)
  • როგორ გაქვთ საქმეები? - Як у вас справи? (Yak u vas spravy?)
  • გმადლობთ - Дякую (Dyakuyu); Спасибі (Spasybi)
  • კი / არა - Так / Ні (Tak / Ni)
  • გეთაყვა - Будь ласка (Bud' laska); Прошу (Proshu)
  • ნახვამდის - До побачення (Do pobachennya)

რიცხვები

  • 1 - один (ody'n) მამრობითი სახელებისთვის
  • 1 - одна (odna) მდედრობითი სახელებისთვის
  • 1 - одне (odne) საშუალო სახელებისთვის
  • 2 - два (dva) მამრობითი და საშუალო სახელებისთვის
  • 2 - дві (dvi) მდედრობითი სახელებისთვის

(დანარჩენი ყველა სახელებისთვის საერთოა)

  • 3 - три (tri)
  • 4 - чотири (choty'ry)
  • 5 - п'ять (pyat')
  • 6 - шість (shist')
  • 7 - сім (sim)
  • 8 - вісім (vísim)
  • 9 - дев'ять (devyat')
  • 10 - десять (desyat')

სქოლიორედაქტირება

  1. ასო Ґ უკრაინულ ენაში იშვიათად გვხვდება, ძირითადად პირად სახელებში. ამ ასოთი უკრაინელები გადმოსცემენ ბგერა „გ“–ს, თუმცა ის უფრო ჟღერს, როგორც ქართული „ღ“ (ზოგიერთ შემთხვევაში, როგორც ბგერა „ღ“–სა და „ჰ“–ს შორის).

იხილეთ აგრეთვერედაქტირება

რესურსები ინტერნეტშირედაქტირება