გალის მუნიციპალიტეტი

მუნიციპალიტეტი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში

გალის მუნიციპალიტეტი (აფხ. Гал амуниципалитет) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის შემადგენლობაში, კერძოდ, აფხაზეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, შავი ზღვის სანაპიროზე.

ადმინისტრაციული ერთეული
გალის მუნიციპალიტეტი
აფხ. Гал амуниципалитет
ქვეყანა საქართველოს დროშა საქართველო
ავტონომიური
რესპუბლიკა
აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა
ადმ. ცენტრი გალი
კოორდინატები 42°38′00″ ჩ. გ. 41°44′00″ ა. გ. / 42.63333° ჩ. გ. 41.73333° ა. გ. / 42.63333; 41.73333
ფართობი 1003±1 კმ²
სასაათო სარტყელი UTC+04:00
სატელეფონო კოდი (447)
საფოსტო ინდექსი 6800–6899
გალის მუნიციპალიტეტი — საქართველო
გალის მუნიციპალიტეტი
გალის მუნიციპალიტეტი — აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა
გალის მუნიციპალიტეტი

1917 წლამდე გალის რაიონი შედიოდა ქუთაისის გუბერნიის სოხუმის ოკრუგში სამურზაყანოს მაზრის სახელწოდებით, 1925 წლის 1 აპრილიდან — გალის მაზრა[1], ხოლო 1939 წლიდან — გალის რაიონის სახელწოდებით.

გალის რაიონს ჩრდილოეთით ესაზღვრება ოჩამჩირის, აღმოსავლეთით — წალენჯიხის, სამხრეთით — ზუგდიდის რაიონები, დასავლეთით — შავი ზღვა. ფართობი 1003 კმ2. რაიონული ცენტრი — ქ. გალი. 2008 წლის 23 ოქტომბრის ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე, ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და დადგენილია ამ ტერიტორიების განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი.

ბუნება რედაქტირება

რელიეფი რედაქტირება

გალის ჩრდილო-აღმოსავლეთი მთიანია, სამხრეთ-დასავლეთი — ვაკე-დაბლობი. მთიანი ნაწილი აგებულია ცარცული ასაკის კირქვებით; უკიდურესი ჩრდილოეთი ზოლი — იურული პორფირიტებით, ტუფ-ქვიშაქვებით, ტუფ-ბრექჩიებით; გორაკ-ბორცვიანი ზონის აგებულებაში მონაწილეობს პალეოცენ-ეოცენური, მიოცენ-პლიოცენური კირქვები, მერგელები, თიხები, კონგლომერატები და ქვიშაქვები. სამურზაყანოს ვაკე-დაბლობი აგებულია მეოთხეული ასაკის რიყნარით, ქვიშებითა და თიხებით. რაიონის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს საშუალო სიმაღლის ინტენსიურად დაკარსტული ოხაჩქუის და ოისირედ ქედები, აგრეთვე აკიბის ქედი, სამხრეთით მოსდევს გორაკ-ბორცვიანი ზონა. ქ. გალის სამხრეთ-აღმოსავლეთით აღმართულია ანტიკლინური სერი სატანჯო (506 მ), კიდევ უფრო სამხრეთით, მდინარე ენგურამდე, გადაჭიმულია 20-30 მ სიმაღლის სამურზაყანოს ვაკე-დაბლობი. ზღვის ნაპირის გასწვრივ განვითარებულია დიუნები, მათ მიღმა სანაპირო ალაგ-ალაგ დაჭაობებულია. სასარგებლო წიაღისეულიდან აღსანიშნავია თაბაშირის (ოქუმი) საბადო.

ჰავა რედაქტირება

გალის რაიონში ზღვის ნოტიო სუბტროპიკული ჰავაა. სამურზაყანოს დაბლობსა და გორაკ-ბორცვიან მთისწინეთში იცის რბილი ზამთარი და ცხელი ზაფხული. იანვრის საშუალო ტემპერატურა 4-6°C, ივლისი 24°C, აბსოლუტური მინიმალური — 10-12°C, აბსოლუტური მაქსიმალური 34-36°C. ნალექები 1646-1760 მმ წელიწადში. ნალექების მაქსიმუმი მოდის ზაფხულსა და შემოდგომაზე. მუსონური ხასიათის ქარები. მთიან ზონაში იცის ზომიერად ცივი ზამთარი და ხანგრძლივი თბილი ზაფხული. იანვრის საშუალო ტემპერატურა 2-იდან 0°C-მდეა, ივლისის 18-20°C, აბსოლუტური მინიმალური — 12-14°C. აბსოლუტური მაქსიმალური 32-34°C. ნალექები 1600-1800 მმ წელიწადში. აკიბისა და ოხაჩქუის ქედების თხემურ ნაწილში ჰაერის ტემპერატურა კიდევ უფრო დაბალია: იანვრის საშუალო ტემპერატურა 0-იდან — 2°C-მდეა, ივლისის 16°C; აბსოლუტური მინიმალური 14,-16°C, აბსოლუტური მაქსიმალური 32°C. ნალექები 1800-2000 მმ წელიწადში.

მოსახლეობა რედაქტირება

მხარე / რაიონი-მუნიციპალიტეტი[2] 1959 წ. აღწ. 1970 წ. აღწ. 1979 წ. აღწ. 1989 წ. აღწ. 1991' 2002 წ. აღწ.
გალის 59,619   73,256   75,538   79,440   79,600   ოკ. რუს. ფ.

მმართველობა რედაქტირება

ეკონომიკა რედაქტირება

კულტურა რედაქტირება

ცნობილი ადამიანები რედაქტირება

ღირსშესანიშნაობანი რედაქტირება

სქოლიო რედაქტირება

  1. газ. «Трудовая Абхазия», №74 (1105), 4 апрель, 1925
  2. Georgia division