მთავარი მენიუს გახსნა

ბერძნული დამწერლობაანბანური დამწერლობა, რომელსაც იყენებს ბერძნული ენა. პირველი წარწერები გვხვდება ქრისტეს შობამდე მე-9 საუკუნეში. იგი წარმოიშვა ძველი ფინიკიური დამწერლობისაგან. ფინიკიურიდან ბერძნულში გადმოსვლისას ყველა ასომ სახე შეიცვალა, ბერძნებმა ანბანში პირველებმა შემოიტანეს ხმოვნები. ბერძნულ ანბანში 24 ასოა, მათგან შვიდი ხმოვანია. ისევე როგორც ლათინურსა და კირილიცაში, ბერძნულშიც არის დიდი და პატარა ასოები.

ბერძნული დამწერლობა
ტიპი: ანბანი
ენები: ბერძნული ენა
დროის პერიოდი: ძვ. წ. 800 - დღემდე
წინამორბედი დამწერლობები: ქანაანური დამწერლობა
 ფინიკიური დამწერლობა
  ბერძნული დამწერლობა
წარმოებული დამწერლობები: გოტიკური,
გლაგოლიცა,
კირილიცა,
ძველი იტალიკური დამწერლობა,
ლათინური დამწერლობა,
კოპტური დამწერლობა,
სომხური დამწერლობა (სადავოა)
ISO 15924 კოდი: Grek
Greekalphabet.png

Greek alphabet alpha-omega.svg

ბერძნული ანბანი
Α α ალფა Ν ν ნიუ
Β β ბეტა Ξ ξ ქსი
Γ γ გამა Ο ο ომიკრონი
Δ δ დელტა Π π პი
Ε ε ეფსილონი Ρ ρ რო
Ζ ζ ძეტა Σ σ სიგმა
Η η ეტა Τ τ ტაუ
Θ θ თეტა Υ υ იფსილონი
Ι ι იოტა Φ φ ფი
Κ κ კაპა Χ χ ხი
Λ λ ლამბდა Ψ ψ ფსი
Μ μ მიუ Ω ω ომეგა
არქაული ასოები და სხვ.
Digamma uc lc.svg დიგამა Sho uc lc.svg შო
Stigma uc lc.svg სტიგმა Qoppa uc lc.svg ქოპა
Heta uc lc.svg ჰეტა Sampi uc lc T-shaped.svg სამპი
San uc lc.svg სანი

დიაკრიტიკული ნიშნები

სექციების სია

ასოთა სახელწოდებებირედაქტირება

ასოთა სახელწოდებები, ისევე როგორც მოხაზულობები, ბერძნებმა ფინიკიურისგან გადმოიღეს. მაგალითად ფინიკიურში პირველი ორი ასოს სახელწოდებაა „ალეფ“ და „ბეთ“, ბერძნულშიც იგივე ასოებს ჰქვიათ „ალფა“ და „ბეტა“.

ზოგიერთი ხმოვნის სახელი დამკვიდრდა ბიზანტიურ ხანაში. მაგალითად „ომიკრონ“ (ο) და „ომეგა“ (ω). ამ ასოთა სახელი მომდინარეობს სითყვებიდან მიკრონ (პატარა) და მეგა (დიდი), ხოლო თუ ამ ასოებს მივუწერთ „ო“-ს მივიღებთ: ო-პატარა (ო-მიკრონ) და ო-დიდი (ო-მეგა). ასევე „იფსილონ“ და „ეფსილონ“, ნიშნავს ი-მოკლე და ი-გრძელი.

ასოთა კომბინაციებირედაქტირება

არსებობს ასევე ასოთა ზოგიერთი კომბინაცია, რომლებიც ერთი ნიშნით გამოისახება. ბერძნულში ეს ნიშნებიც ბიზანტიურ ხანაში დამკვიდრდა. მათი ნაწილი კი დღესაც გამოიყენება:

ასო სახელწოდება ლათინური
ტრანსკრიფცია
ფონეტიკური
მნიშვნ.
რიცხვითი
მნიშვნ.
ქართული ბაქტრიული ბერძნული
    სტიგმა στίγμα st [st] 6
  • სტიგმა, სიგმა და ტაუ ერთად.
  • ამოტრიალებული ომიკრონი (Ȣ ȣ, ან Ʊ ʊ). იშვიათად გამოიყენება „ου“ კომბინაციის ნაცვლად.
  • კავშირი καὶ „და“ იწერება ხოლმე როგორც ϗ (კაი) (ლათინური „&“-ის მსგავსად).

ანბანირედაქტირება

ასო ფინიკიური
შესატყვისი
ქართული
სახელწოდება
ბერძნული
სახელწოდება
ლათინური
ტრანსკრიფცია
ფონეტიკური
მნიშვნ.
რიცხვითი
მნიშვნ.
ძვ. საშუალო ახ. ძვ. ახ. ძვ. ახ.
Α α   ალფა ἄλφα άλφα a [a] [aː] [a] 1
Β β   ბეტა βῆτα βήτα b v [b] [v] 2
Γ γ   გამა γάμμα γάμμα
γάμα
g gh, g, j [g] [ɣ], [ʝ] 3
Δ δ   დელტა δέλτα δέλτα d d, dh [d] [ð] 4
Ε ε   ეფსილონი ε ψιλόν έψιλον e [e] 5
Ζ ζ   ძეტა ζήτα ζήτα z [zd]
(ან [dz])
მერე [zː]
[z] 7
Η η   ეტა ἦτα ήτα e, ē i [ɛː] [i] 8
Θ θ   თეტა θῆτα θήτα th [tʰ] [θ] 9
Ι ι   იოტა ἰῶτα ιώτα
γιώτα
i [i] [iː] [i], [ʝ] 10
Κ κ   კაპა κάππα κάππα
κάπα
k [k] [k], [c] 20
Λ λ   ლამბდა λάβδα λάμβδα λάμδα
λάμβδα
l [l] 30
Μ μ   მიუ μῦ μι
μυ
m [m] 40
Ν ν   ნიუ νῦ νι
νυ
n [n] 50
Ξ ξ   ქსი ξεῖ ξῖ ξι x x, ks [ks] 60
Ο ο   ომიკრონი οὖ ὂ μικρόν όμικρον o [o] 70
Π π   პი πεῖ πῖ πι p [p] 80
Ρ ρ   რო ῥῶ ρω r (: rh) r [r], [r̥] [r] 100
Σ σ ς   სიგმა σῖγμα σίγμα s [s] 200
Τ τ   ტაუ ταῦ ταυ t [t] 300
Υ υ   იფსილონი ὓ ψιλόν ύψιλον u, y y, v, f [y] [yː]
(ძველად [ʉ] [ʉː])
[i] 400
Φ φ (სადაოა) ფი φεῖ φῖ φι ph f [pʰ] [f] 500
Χ χ ხი χεῖ χῖ χι ch ch, kh [kʰ] [x], [ç] 600
Ψ ψ ფსი ψεῖ ψῖ ψι ps [ps] 700
Ω ω   ომეგა ὦ μέγα ωμέγα o, ō o [ɔː] [o] 800
ასო შესაბამისი
ფინიკიური ანბანი
ქართული
სახელწოდება
ძვ. საშუალო ახ. ძვ. ახ. ძვ. ახ. რიცხვითი
მნიშვნ.
ბერძნული
სახელწოდება
ლათინური
ტრანსკრიფცია
ფონეტიკური
მნიშვნ.

არქაული ასოებირედაქტირება

ასო ალტერნატიული ფინიკიური
შესატყვისი
სახელწოდება ბერძნული
სახელწოდება
ლათინური
ტრანსკრიფცია
ფონეტიკური
მნიშვნ.
რიცხვითი
მნიშვნ.
არქაური გვიანდელი
      დიგამა ϝαῦ δίγαμμα w [w] 6
  ჰეტა ἧτα h [h]
   ,   სანი ϻάν σάν s [s]
      ქოპა ϙόππα κόππα q [q] 90
    ( ) სამპი σαμπῖ ss სადაოა
([sː], [ks], [ts])
900

სხვარედაქტირება

ასო სახელწოდება ლათინური
ტრანსკრიფცია
ფონეტიკური
მნიშვნ.
რიცხვითი
მნიშვნ.
ქართული ბაქტრიული ბერძნული
  შო (უცნობია) sh [ʃ]

რესურსები ინტერნეტშირედაქტირება

ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე: