ფრიც ჰაბერი

გერმანელი ქიმიკოსი

ფრიც ჰაბერი (ინგლ. Fritz Haber; დ. 9 დეკემბერი, 1868 — გ. 19 იანვარი, 1934) — გერმანელი[13] ქიმიკოსი. ჰაბერის პროცესის გამოგონებისთვის 1918 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიის დარგში. ეს პროცესი აზოტს წყალბადთან რეაქციით გადრაქმნის ამიაკად.

ფრიც ჰაბერი
გერმ. Fritz Haber
Fritz Haber.png
დაბ. თარიღი 9 დეკემბერი, 1868(1868-12-09)[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8]
დაბ. ადგილი ვროცლავი[9]
გარდ. თარიღი 29 იანვარი, 1934(1934-01-29)[10] [1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] (65 წლის)
გარდ. ადგილი ბაზელი[10]
დასაფლავებულია cemetery at Hörnli with crematorium
მოქალაქეობა Flag of the German Empire.svg გერმანიის იმპერია
Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg ვაიმარის რესპუბლიკა
საქმიანობა ფიზიკური ქიმია
მუშაობის ადგილი კარლსრუეს ტექნოლოგიური უნსტიტუტი, ჰუმბოლდტის უნივერსიტეტი და ციურიხის შვეიცარიის უმაღლესი ტექნოლოგიური სკოლა
ალმა-მატერი ციურიხის შვეიცარიის უმაღლესი ტექნოლოგიური სკოლა, ბერლინის ტექნიკური უნივერსიტეტი, ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტი, ჰუმბოლდტის უნივერსიტეტი, Johanneum Breslau და Elisabet-Gymnasium
მეუღლე Clara Immerwahr და Charlotte Haber
შვილ(ებ)ი Hermann Haber
ჯილდოები ნობელის პრემია ქიმიაში[11] [12], ჰარნაკის მედალი, ვილჰელმ ექსნერის მედალი, რუმფორდის მედალი, ეროვნულ გამომგონებელთა დიდების დარბაზი, ბუნზენის მედალი, ლიბიხის მედალი, ამერიკის ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიის წევრი და Goethe-Medaille für Kunst und Wissenschaft

ბიოგრაფიარედაქტირება

ჰაბერი 1868 წლის 9 დეკემბერს დაიბადა ვროცლავში, პოლონეთში. იყო ზიგფრიდ და პაულა ჰაბერების ვაჟი.

სწავლობდა წმინდა ელისაბედის კლასიკურ სკოლაში, სწავლის პერიოდში ატარებდა ბევრ ქიმიურ ექსპერიმენტს. 1886 წლიდან 1891 წლამდე ქიმიას სწავლობდა ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტში, მოგვიანებით სასწავლებლად გადავიდა ბერლინის ტექნიკურ სკოლაში.

ჰაბერი მის მომავალ მეუღლეს, კლარა იმერვაჰრს ვროცლავში შეხვდა. კლარა პირველი ქალი იყო, რომელსაც ვროცლავის უნივერსიტეტმა დოქტორანტის წოდება მიანიჭა. წყვილი დაქორწინდა 1901 წლის 3 აგვისტოს, მათი ვაჟი ჰერმენი დაიბადა 1902 წლის 1 ივნისს.

რესურსები ინტერნეტშირედაქტირება

სქოლიორედაქტირება

  1. 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  2. 2.0 2.1 Encyclopædia Britannica
  3. 3.0 3.1 SNAC — 2010.
  4. 4.0 4.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია
  5. 5.0 5.1 Gran Enciclopèdia CatalanaGrup Enciclopèdia Catalana, 1968.
  6. 6.0 6.1 Proleksis enciklopedija — 2009.
  7. 7.0 7.1 Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedijaLZMK, 1999. — 9272 გვრ. — ISBN 978-953-6036-31-8
  8. 8.0 8.1 Munzinger Personen
  9. გერმანიის ეროვნული ბიბლიოთეკა, ბერლინის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა, ბავარიის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა და სხვ. Record #118699814 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.
  10. 10.0 10.1 Габер Фриц // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.
  11. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1918/
  12. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
  13. „Fritz Haber | Biography & Facts“ (ინგლისური). ციტირების თარიღი: 19 March 2018. უცნობი პარამეტრი |encyclopedia= იგნორირებულია (დახმარება)