ჟან ბატისტ ჟოზეფ ფურიე

ფრანგი მათემატიკოსი

ჟან ბატისტ ჟოზეფ ფურიე (ფრანგ. Jean Baptiste Joseph Fourier; დ. 21 მარტი 1768 — გ. 16 მაისი 1830) — ფრანგი მათემატიკოსი. პარიზის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1817). ოსერში დაამთავრა სამხედრო სკოლა, იქვე მუშაობდა მასწავლებლად. 1736-1798 წლებში პოლიტექნიკურ სკოლაში ასწავლიდა. ფურიეს პირველი შრომები ეძღვნება ალგებრას. უკვე 1796 წელს წაკითხულ ლექციებში გადმოსცა თეორემა ალგებრული განტოლების იმ ნამდვილი ფესვების შესახებ, რომელიც მოცემულ საზღვრებს შორისაა (გამოაქვეყნა 1820 წელს). ფურიე ძირითადად მუშაობდა მათემატიკური ფიზიკის საკითხებზე. 1822 წელს გამოაქვეყნა ცნობილი ნაშრომი „სითბოს ანალიზური თეორია“, რომელმაც დიდი როლი ითამაშა მათემატიკის ისტორიაში. ამ ნაშრომში ფურიემ გამოიყვანა თბოგამტარობის დიფერენციალური განტოლება და განავითარა მისი ამოხსნის მეთოდები, რომელთა საფუძველია ფუნქციის წარმოდგენა ტრიგონომეტრიული მწკრივებით. „სითბოს ანალიზური თეორია“ საწყისი წერტილი იყო ტრიგონომეტრიულ მწკრივთა თეორიისა და მათემატიკური ანალიზის ზოგიერთი მნიშვნელოვანი პრობლემისათვის. ფურიეს სახელს ატარებს მათემატიკის მრავალი თეორემა და ცნება.

ჟან ბატისტ ჟოზეფ ფურიე
ფრანგ. Jean-Baptiste Joseph Fourier
Fourier2.jpg
დაბ. თარიღი 21 მარტი 1768(1768-03-21)[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7]
დაბ. ადგილი ოსერი, საფრანგეთის სამეფო[8]
გარდ. თარიღი 16 მაისი 1830(1830-05-16)[1] [2] [3] [4] [5] [6] (62 წლის)
გარდ. ადგილი პარიზი[8]
დასაფლავებულია პერ-ლაშეზის სასაფლაო[9]
მოქალაქეობა საფრანგეთი
ეროვნება ფრანგები
სამეცნიერო სფერო მათემატიკური ანალიზი, მათემატიკა, ფიზიკა, აფრიკანისტიკა, study of history, არქეოლოგია და მათემატიკური ფიზიკა
მუშაობის ადგილი პარიზის უმაღლესი ნორმალური სკოლა, პოლიტექნიკური სკოლა[10] და გრენობლის უნივერსიტეტი
ალმა-მატერი École normale[10]
განთქმული მოსწავლეები პეტერ გუსტავ ლეჟენ დირიხლე
ჯილდოები საპატიო ლეგიონის ორდენის ოფიცერი და Grand prix des sciences mathématiques
ხელმოწერა Signature de Joseph Fourier.jpg[11]

თხზულებებირედაქტირება

  • CEuvres..., publiées par les soins de m. G. Darboux, t. 1—2, P., 1888—90;
  • Analyse des équations déterminées, pt 1, P., 1831.

რესურსები ინტერნეტშირედაქტირება

ლიტერატურარედაქტირება

სქოლიორედაქტირება

  1. 1.0 1.1 გერმანიის ეროვნული ბიბლიოთეკა, ბერლინის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა, ბავარიის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა და სხვ. Record #118684310 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.
  2. 2.0 2.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  3. 3.0 3.1 MacTutor History of Mathematics archive
  4. 4.0 4.1 SNAC — 2010.
  5. 5.0 5.1 მედიცინის ეროვნული აკადემია — 1820.
  6. 6.0 6.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია
  7. Bargeton R., Bougard P., Clère B. L. და სხვ. Les Préfets du 11 ventôse an VIII au 4 septembre 1870: Répertoires nominatif et territorialISBN 2-86000-064-X
  8. 8.0 8.1 Фурье Жан Батист Жозеф // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.
  9. Moiroux J. Le cimetière du Père-LachaiseParis: 1908. — P. 162.
  10. 10.0 10.1 MacTutor History of Mathematics archive
  11. საფრანგეთის აკადემია — 1635.