ართურ მილერი (ინგლ. Arthur Asher Miller; დ. 17 ოქტომბერი, 1915 — გ. 10 თებერვალი, 2005) — ამერიკელი დრამატურგი, ესსეისტი, მწერალი. წამყვანი ფიგურა ამერიკულ ლიტერატურაში და კინემატოგრაფიაში თითქმის 60 წლის განმავლობაში; დაწერილი აქვს დიდი რაოდენობით პიესა, რომლებიც დღემდე ისწავლება და სრულდება მსოფლიოს მრავალ სცენაზე. გახმაურებული საზოგადო ფიგურა იყო ასევე თემთა პალატის არაამერიკული საქმიანობების გამოძიების კომიტეტისთვის ჩვენების მიცემაზე უარის გამო, შემდეგ კი მერილინ მონროზე ქორწინებით 1956 წელს. სიცოცხლის ბოლოს ყველა დროის უდიდეს ამერიკელ დრამატურგად მიიჩნეოდა.

ართურ მილერი
Arthur-miller.jpg
დაბადების თარიღი 17 ოქტომბერი, 1915(1915-10-17)[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12] [13] [14]
დაბადების ადგილი ნიუ-იორკი[15]
გარდაცვალების თარიღი 10 თებერვალი, 2005(2005-02-10)[2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12] [13] [14] (89 წლის)
გარდაცვალების ადგილი Roxbury
დასაფლავებულია კონექტიკუტი
ფსევდონიმი Jonathan Lovelett
საქმიანობა დრამატურგი[13] , ესეისტი, სცენარისტი[13] , ჟურნალისტი, ავტორი, რომანისტი, მწერალი[13] და პროზაიკოსი
ენა ინგლისური ენა[1]
მოქალაქეობა Flag of the United States.svg აშშ
ალმა-მატერი აბრაამ ლინკოლნის უმაღლესი სკოლა და მიჩიგანის უნივერსიტეტი
Magnum opus გამყიდველის სიკვდილი, The Crucible, ხედი ხიდიდან, ყველა ჩემი შვილი და After the Fall
ჯილდოები ასტურიის პრინცის ლიტერატურული პრემია, Four Freedoms Award - Freedom of Speech, იმპერატორის პრემია[16], ტონის პრემია საუკეთესო მწერალს, ტონის პრემია საუკეთესო მწერალს, პულიცერის პრემია საუკეთესო დრამისთვის, ტონის ჯილდო საუკეთესო პიესისთვის, ტონის ჯილდო საუკეთესო პიესისთვის, სენტ-ლუისის ლიტერატურული პრემია, Primetime Emmy Award for Outstanding Writing for a Miniseries, Movie or a Dramatic Special, კენედის ცენტრის პრემია, ლორენს ოლივიეს პრემია საუეკთესო ახალი დრამისთვის, ჯეფერსონის ლექცია, იერუსალიმის პრემია, მადრიდის კომპლუტენსეს უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი, ბერლინის პრემია[17] , ხელოვნების ეროვნული მედალი და PEN/Laura Pels International Foundation for Theater Award
მეუღლე მერილინ მონრო, ინგე მორათი და Mary Slattery
შვილ(ებ)ი რებეკა მილერი და Jane Ellen Miller
ნათესავ(ებ)ი დენიელ დეი-ლიუისი[18]
ხელმოწერა Arthur Miller signature.svg
საიტი ibiblio.org/miller/

მილერის პირველი წარმატებული პიესა იყო „ბალახი კვლავ იზრდება“. 1944 წელს გამოქვეყნდა მისი ნარკვევების კრებული „ნორმალური ვითარება“ და პირველად დაიდგა პიესა „ყოვლად იღბლიანი კაცი“. მისი აღიარებული პიესებია „ყველა ჩემი ვაჟიშვილი“(1948) და „კომივოიაჟორის სიკვდილი“ (1949, პულიცერის პრემია), „ხედი ხიდიდან“, „ორი ორშაბათის გახსენება“ (ორივე 1954), „ფასი“ (1967) მილერის მოთხრობებია მიუსაფარნი (1961), დაცემის შემდეგ (1964), „შემთხვევა ვიშიში“ (1965).

1967 წელს ჩავიდა თბილისში, სადაც დაესწრო საკუთარი პიესის „სეილემის პროცესის“ დადგმას რუსთაველის თეატრში. მისი სხვა პიესა, „ხედი ხიდიდან“ დადგა გორის თეატრმა 1968 წელს.

ლიტერატურარედაქტირება

  • ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 695.
  • Bigsby, Christopher (ed.), The Cambridge Companion to Arthur Miller, Cambridge 1997 ISBN 0-521-55992-8
  • Gottfried, Martin, Arthur Miller, A Life, Da Capo Press (US)/Faber and Faber (UK), 2003 ISBN 0-571-21946-2
  • Koorey, Stefani, Arthur Miller's Life and Literature, Scarecrow, 2000 ISBN 978-0810838697
  • Moss, Leonard. Arthur Miller, Boston: Twayne Publishers, 1980.

რესურსები ინტერნეტშირედაქტირება

ვიკიციტატაში არის გვერდი თემაზე:

სქოლიორედაქტირება

  1. 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  2. 2.0 2.1 Encyclopædia Britannica
  3. 3.0 3.1 SNAC — 2010.
  4. 4.0 4.1 ბროდვეის ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა — 2000.
  5. 5.0 5.1 Itaú Cultural Enciclopédia Itaú CulturalSão Paulo: Itaú Cultural, 2001. — ISBN 978-85-7979-060-7
  6. 6.0 6.1 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  7. 7.0 7.1 Discogs — 2000.
  8. 8.0 8.1 filmportal.de — 2005.
  9. 9.0 9.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
  10. 10.0 10.1 Gran Enciclopèdia CatalanaGrup Enciclopèdia, 1968.
  11. 11.0 11.1 Roglo — 1997. — 8549233 ეგზ.
  12. 12.0 12.1 Babelio — 2007.
  13. 13.0 13.1 13.2 13.3 13.4 The Fine Art Archive — 2003.
  14. 14.0 14.1 Munzinger Personen
  15. Миллер Артур // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.
  16. https://www.praemiumimperiale.org/en/laureate-en/laureates-en
  17. https://www.americanacademy.de/person/arthur-miller-1915-2005/
  18. https://www.republica.com/2017/06/21/el-actor-daniel-day-lewis-sorprende-con-el-anuncio-de-su-retirada-del-cine/