უილიამ ფორდ გიბსონი (ინგლ. William Ford Gibson; დ. 17 მარტი, 1948) — ამერიკული წარმოშობის კანადელი ფანტასტი მწერალი, ესეისტი, რომელიც ფართოდ არის აღიარებული სამეცნიერო ფანტასტიკის ქვეჟანრ კიბერპანკის პიონერად.

უილიამ გიბსონი
William Gibson 60th birthday portrait.jpg
დაბადების თარიღი 17 მარტი 1948(1948-03-17)[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [7] [10] (72 წლის)
დაბადების ადგილი კონუეი
საქმიანობა მწერალი, რომანისტი, სცენარისტი და სამეცნიერო ფანტასტი მწერალი
ენა ინგლისური ენა[11]
მოქალაქეობა Flag of the United States.svg აშშ
Flag of Canada.svg კანადა
ალმა-მატერი ბრიტანეთის კოლუმბიის უნივერსიტეტი
ჟანრი სამეცნიერო ფანტასტიკა, კიბერპანკი, სტიმპანკი და პოსტკიბერპანკი
Magnum opus ნეირომანსერი
ჯილდოები ნებულას პრემია საუკეთესო რომანისთვის[12] , ჰიუგოს პრემია საუკეთესო რომანისათვის, ფილიპ დიკის პრემია, სეიუნის პრემია საუკეთესო რომანისთვის უცხოურ ენაზე, Prix Aurora-ს ჯილდო, Prix Aurora-ს ჯილდო, Science Fiction Chronicle Award, დიტმარის პრემია, ლოკუს პოლის პრემია, სამეცნიერო ფანტასტიკის და ფენტეზის დიდების დარბაზი და დეიმონ ნაიტის სამახსოვრო დიდი ოსტატის პრემია[13]
საიტი williamgibsonbooks.com

უილიამ ფორდ გიბსონი დაიბადა 1948 წლის 17 მარტს, ზღვისპირა ქალაქ კონუეიში, სამხრეთ კაროლინაში. 18 წლის იყო როდესაც დედა გარდაეცვალა,[14] რის შემდეგაც გიბსონმა სკოლა მიატოვა და მოგზაურობა დაიწყო კალიფორნიასა და ევროპაში. 1967 წელს გადავიდა კანადის ქალაქ ტორონტოში.[15] 1972 წელს დაქორწინდა და დასახლდა ვანკუვერში. სწორედ აქ დაიწყო მისი ლიტერატურული მოღვაწეობა 1970-იანი წლების ბოლოს. მისი ნამუშევრები მოიცავდა ნუარულ ფიქციას, მომავლის ისტორიებს, რომლებშიც განიხილებოდა ტექნოლოგიების, კიბერნეტიკისა და კომპიუტერული ქსელების ზეგავლენა კაცობრიობაზე. სწორედ გიბსონმა იხმარა პირველად ტერმინი „კიბერსივრცე“ თავის მოკლე მოთხრობაში „აალებული ქრომი“, ხოლო მოაგვიანებით ამ კონცეფციების პოპულარიზაცია მოახდინა თავის განთქმულ რომანში „ნეირომანსერი“. ამ ადრეულ ნამუშევრებს მიეწერება სამეცნიერო ფანტასტიკური ლიტერატურის განახლება, რომელიც 1970-იან წლებამდე შესამჩნევად მივიწყებული იყო.[16]

კიბერსივრცის ტრილოგიის დასრულების შემდეგ, 1990 წელს გიბსონმა, ბრიუს სტერლინგთან თანამშრომლობით გამოსცა ალტერნატიული ისტორიული რომანი „The Difference Engine“, რომელიც სტიმპანკის უმნიშვნელოვანეს ნიმუშადაა მიჩნეული. 1990-იან წლებში მუშაობა დაასრულა „ხიდის ტრილოგიაზე“, სადაც განხილულია პოსტინდუსტრიული საზოგადოების, გვიანი კაპიტალიზმისა და უახლოესი მომავლის ურბანული გარემოს სოციოლოგიური განვითარება. XXI საუკუნის დასაწყისში შექმნა სამი რეალისტური რომანი: „გამოსახულებათა ამოცნობა“, „მოჩვენებათა ქალაქი“ და „Zero History“, სადაც მოვლენები დაახლოებით თანამედროვე დროში ვითარდება.[17] ეს რომანები იქცა ბესტსელერებად.[18]

1999 წელს გაზეთმა „The Guardian“ გიბსონი დაახასიათა როგორც „გასული ორი ათწლეულის ყველაზე მნიშვნელოვანი რომანისტი“.[19] კარიერის განმავლობაში გიბსონმა შექმნა ოცზე მეტი მოთხრობა, თორმეტი რომანი, (ერთი ბრიუს სტერლინგთან თანამშრომლობით), გამოაქვეყნა სტატიები სხვადასხვა წამყვან ჟურნალ-გაზეთებში. ის ასევე ინტენსიურად თანამშრომლობდა კინო და მუსიკალური ინდუსტრიის წარმომადგენლებთან. მისმა ნამუშევრებმა გავლენა მოახდინა სხვადასხვა ლიეტერატურა, კენემატოფრაფია, მუსიკა, კიბერკულტურასა და ტექნლოგიებზე.

ლიტერატურარედაქტირება

რესურსები ინტერნეტშირედაქტირება

სქოლიორედაქტირება

  1. Person Profile // კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა — 1990.
  2. SNAC — 2010.
  3. Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  4. Discogs — 2000.
  5. Babelio — 2007.
  6. Encyclopædia Britannica
  7. 7.0 7.1 NooSFere — 1999.
  8. BD Gest'
  9. Munzinger-Archiv — 1913.
  10. ბროკჰაუზის ენციკლოპედია
  11. Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  12. https://nebulas.sfwa.org/award-year/1984/
  13. https://nebulas.sfwa.org/grand-masters/william-gibson/
  14. Sale, Jonathan (19 ივნისი, 2003). „Passed/Failed: William Gibson, novelist and scriptwriter“. The Independent. London: Independent News & Media. ციტირების თარიღი: 12 მარტი, 2009. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |date=-ში (დახმარება)
  15. Mark Neale (director), William Gibson (subject). (2000). No Maps for These Territories. [Documentary]. Docurama.
  16. Rapatzikou, Tatiani. (June 17, 2003) William Gibson.. The Literary Encyclopedia. The Literary Dictionary Company. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 10 ოქტომბერი, 2007. ციტირების თარიღი: August 27, 2007.
  17. Chang, Angela (10 იანვარი, 2007). "Q&A: William Gibson". PC Magazine 26 (3): 19. https://www.pcmag.com/article2/0,1759,2080922,00.asp.
  18. Hirst, Christopher (10 მაისი, 2003). „Books: Hardbacks“. The Independent. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |date=-ში (დახმარება)
  19. Poole, Steven (30 ოქტომბერი, 1999). „Nearing the nodal“. Books by genre. London: The Guardian. ციტირების თარიღი: 3 ნოემბერი, 2007. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი |accessdate= და |date=-ში (დახმარება)