მთავარი მენიუს გახსნა

მეფობის წლებირედაქტირება

თეიმურაზ ბატონიშვილი
 
„მირვან მეორემან მეფობა მიიღო წელთა დასაბამითგან სოფლისათ ბერძნულითა რიცხვითა 5434. ქართულსა ქრონიკონსა მეათერთმეტისა მოქცევისასა 210-სა, ქრისტეს შობადმდე 74 უწინარეს... ...იმეფა მირვან წელნი 16 და გარდაიცვალა.“
ვახუშტი ბატონიშვილი
 
„მეფე მირვან II (33-23 ქრ. წინ)... ...ხოლო ამან მირვან იმეფა კეთილად ჟამ რაოდენმე შემდგომად მოკვდა დასაბამიდგან 3927, ქართულსა 262.“

მეცნიერთა მოსაზრებანირედაქტირება

სერგი გორგაძე
კირილ თუმანოვი
 
„Meribanes/Mirvan II (30-20). L 31-33; RL I 49 (Mircan). — Son of P'arnajom, aged 1 at his father’s death (L 30), lie married the widow of Pharnabazus II/Bartom and reigned, traditionally, for 10 years.[23].“

ისტორიარედაქტირება

 
მითრიდატე VI-ს სამეფო

"ქართლის ცხოვრების" ცნობით, მირიან II აღიზარდა სპარსეთში, სადაც გახიზნეს მამამისის მოკვლის შემდეგ (ერთი წლისა). შემდეგ მირიანი სპარსელთა ლაშქრით ქართლს შემოესია, დაამარცხა ქართლის მეფე ბარტომი, დაეუფლა ტახტს, სამშვილდეში შეხიზნული ბარტომის ცოლი თავად დაისვა გვერდით რომლისაგანაც შეეძინა არშაკი. ბარტომთან შეტაკების დროს მირიანმა მოკლა ბარტომიც და მისი სიძეც ქართამიც, რომლის ორსული ცოლი სომხითში გადაიხვეწა.

თეიმურაზ ბატონიშვილის ცნობით მირიან II-ის დროს პონტოს მეფე მითრიდატე VI ევპატორმა ივერიას წაართვა სრულიად კოლხეთი.

ისტორიული წყაროებირედაქტირება

მოქცევაჲ ქართლისაჲ[24]
 
„და მეფობდა მირეან. და მან აღაშენა მცხეთაჲ ქალქი.“
მეფეთა ცხოვრება[25]
 
„ესე ქართამ, ძედ შვილებული ბარტომ მეფისაჲ, მასვე წყობასა შინა მოიკლა ბარტომის თანა, ხოლო ცოლი მისი, ასული ბარტომისი, უძლები დარჩა, ივლტოდა და წარვიდა სომხითს, და მუნ შვა ყრმაჲ, და უწოდა სახელად ადერკი, და იზარდებოდა იგი მუნ.

ხოლო ვითარ მოკლა მირვანმან ბარტომ და შემოვიდა ქართლად, დაიპყრა ყოველი ქართლი, და, რომელნი დაშთომილ იყვნეს ერისთავნი ქართლისანი ციხეთა და სიმაგრეთა შინა, მისცა მათ ფიცი და აღთქუმაჲ, და გამოიყვანნა ყოველნი, და მძლავრებით გამოიყვანა ცოლი ბარტომისი სამშჳლდით, და შეირთო ცოლად, რომელი შვილი იყო არშაკუნიანთაჲვე, და დაჯდა მცხეთას.

და ნებიერად მეფობდა მცირედ ჟამ და მოკუდა. და დაჯდა მის წილ ძე მისი არშაკ, დედით არშაკუნიანი და მამით ნებროთიანი და ფარნავაზიანი..“
ივერიის ისტორია (თეიმურაზ ბატონიშვილი)[26]
 
„მიინდო ყოველნი ივერიელნი ფიცითა, გამოიყვანა ცოლი ბარტომ პირველისა, სამშვილდის ციხით და შეირთო იგი ცოლად, ხოლო ქართამ წარიყვანა რა ცოლი თჳსი ასული ბარტომისი სომხითად, შეიწყნარეს იგი მუნ და შვა მისმან ძეჲ უწოდა სახელი მამისა თჳსისა ბარტომ. ხოლო უწინარესს ამისა არა მრავლისა ჟამისა გამოჩენილ იყო მიტრიტად ეკპატორი, მეფე პონტოჲსა და დაიპყრა მან მცირე აზიაჲ და მოსწყვიტნა პონტოჲსა და აზიისა რომელთამე ადგილთა შინა მოსახლენი მხედრობათაგან რომალთასა ვიდრე ორმეოცი-ათასადმდე, შეიპყრა მხედართ მძღვანი მათი აკვილა და შთაასხა პირსა გამდნარი ოქრო და რქვა მას. ნუ აწცა არა განსძღე. ხოლო მიტრიდატმან დაიმორჩილნა ივერიისა რაოდენნიმე კერძონი და კოლხიდა სრულიად, დაუტევა კოლხიდას განმგედ ძეჲ თჳსი მახარე და კერძოთა ივერიისათა და ოდეს იძლია მიტრიდატ რომაელთა კონსულისა სილასგან, მაშინ განსდგეს მისგან სრულიად ივერილნი — ამერ-იმერნი, ხოლო მეფე მირვან მეორე სრულიად ივერიელთა იყო ზემოსა ივერიასა შინა სიმაგრეთა შინა მხედრობითა თჳსითა; მაშინ მოვიდა მიტრიდატ კოლხიდად მხედრობითა თჳსითა, შეიპყრა ძეჲ თჳსი მახარე, რომელიცა ბრალეულ ჰყო შფოთისა ამისთჳს და მოკლა იგი, და დასაჯნა ყოველნივე მეშფოთარნი და დაიმორჩილნა განდგომილნი, ვიდრე მოსლვამდე პომპეჲ დიდისა რომაელთა მხედართ-მძღვანისა. ხოლო მეფე მირვან იყო კეთილის-მოქმედი ყოველთა ერთა ზედა ივერიისათა და კეთილ-გონიერებისათჳს მისისა მორჩილებდენ მის უფროის მიტრიდატისა და ფრიად უყვარდათ იგი; იმეფა მირვან წელნი 16 და გარდაიცვალა.“
საქართველოს ისტორია (ვახუშტი ბატონიშვილი)[27]
 
„მაშინ მოვიდა მირვან და დაიპყრა საქართველო, მოინდო ყოველნი ქართველნი ფიცითა და მეფე იქმნა; კვალად გამოიყვანა ცოლი ბარტომისა სამშვილდისაგან და შეირთო ცოლად. (არამედ ცოლი ქართამისა წარიყვანეს უძლები მიდგომილი სომხითს და მუნ შვა ძე ადერკი). ხოლო ამან მირვან იმეფა კეთილად ჟამ რაოდენმე შემდგომად მოკვდა დასაბამიდგან 3927, ქართულსა 262.“
წინამორბედი:
ბარტომ I
ქართლის მეფე
ძვ. წ. 30ძვ. წ. 20 [28]
შემდეგი:
არშაკ II
წინამორბედი:
ბარტომ I
საქართველოს მეფე
ძვ. წ. 33ძვ. წ. 23 [29][30]
შემდეგი:
არშაკ II
წინამორბედი:
ბარტომ I
ივერიის მეფე
ძვ. წ. 74ძვ. წ. 58 [31]
შემდეგი:
არშაკ II
წინამორბედი:
ფარნავაზ II
არმაზ-მცხეთის მეფე
ძვ. წ. 32ძვ. წ. 22 [32][33]
შემდეგი:
არიკ
წინამორბედი:
ბარაცმან [ბარაცმან-ავაზ | | ფარსმან-ავაზ] = ფარნავაზ II
ბარტომ I
იბერიის მეფე
ძვ. წ. 36ძვ. წ. 27 წლებს შორის [34]
ძვ. წ. 30ძვ. წ. 20 [35]
შემდეგი:
არსუკ (არსოკ) II
არშაკ II

გენეალოგიარედაქტირება

 
 
აზო
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
მამა
 
მცხეთის
მამასახლისის
სამარას ძმა
 
დედა
 
დარიოს III-ის
ქალიშვილი
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ეგრისის
ერისთავი
ქუჯი
 
უმცროსი
და
დეიდა
 
დედა 
ფარნავაზ I
 
უფროსი
და
 
სარმატიის
მთავარი
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
წულიბარდაველის
ქალი
 
 
საურმაგ I
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
არტაშეს I 
მირიან I
 
 
 
ასული
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
არშაკ I
 
ასული 
ფარნაჯომი
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
არტაგ I
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ბარტომ I
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ქართამი
 
ასული
 
 
 
 
მირიან II
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ბარტომი 
არშაკ II
 
 
 
 
 
ავგაროზ
მეფის

ასული
 
 
ადერკი
 
არშაკ III
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ქართამ I
 
ბარტომ II
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
მითრიდატე
ივერი
 
ფარსმან I
 
კაოსი
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
რადამისტი 
აზორკ
 
არმაზელ
 
 
 
 
სპარსეთის
მეფე
ფიროზი
 
ამაზასპ I
 
დეროკი
სომხეთის
მეფე
არტავაზდი
 
 
 
 
 
 
 
 
ასული
 
 
მითრიდატე I
 
ფარსმან II
 
ასული
 
ღადამი
 
 
 
 
 
 
ადამ I
 
 
 
ფარსმან III
 
 
 
ამაზასპ II
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
მირიანი
27-ე მეფე
 
ნანა
დედოფალი
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
სალომე
 
რევი
 
 
 
 
ბაქარი
28-ე მეფე
 
ასული
 
ფეროზი
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ასული
 
ბაკური
 
 
თრდატი
31-ე მეფე
 
 
მირდატი
29-ე მეფე
 
 
 
 
ძე
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ფარსმანი
 
ბაკური
 
ასული
 
 
ვარაზ-ბაქარი
30-ე მეფე
 
 
 
 
ასული
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
თრდატი
 
 
მირდატი
33-ე მეფე
 
 
ფარსმანი
32-ე მეფე
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
არჩილი
34-ე მეფე
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
მირდატ
35-ე მეფე
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ვახტანგი
36-ე მეფე

ლიტერატურარედაქტირება

სქოლიორედაქტირება

  1. „ქართლის ცხოვრება“ სიმონ ყაუხჩიშვილის რედაქციით (ტომი I, 1955.)
  2. ვახუშტის ბატონიშვილი „საქართველოს ისტორია“
  3. საქართველოს ძველი ისტორია
  4. თეიმურაზ ბატონიშვილი „ისტორია დაწყებითგან ივერიისა, ესე იგი გიორგიისა, რომელ არს სრულიად საქართველოჲსა“
  5. ს. რ. გორგაძე „საქართველოს ისტორია“. ჟურნალ "ჯეჯილის" გამოცემა. ტფილისი. ელექტრომბეჭდავი ამხ. "შრომა", მუხრანის ქ. №12. 1911
  6. ს. რ. გორგაძე „საქართველოს ისტორია“. მეორე გამოცემა. ქუთაისი. ქ. შ. წ.-კ. გ. ს. ქუთ. განყ. სტამბა. 1915
  7. პავლე ინგოროყვა „ძველი ქართული მატიანე "მოქცევაჲ ქართლისაჲ" და ანტიკური ხანის იბერიის მეფეთა სია“
  8. CYRIL TOUMANOFF: „Chronology of the Early Kings of Iberia“
  9. მოქცევაჲ ქართლისაჲ (შატბერდის კრებულის 1979 წლის გამოცემიდან)
  10. პავლე ინგოროყვა „ძველი ქართული მატიანე "მოქცევაჲ ქართლისაჲ" და ანტიკური ხანის იბერიის მეფეთა სია“
  11. ლეონტი მროველი „ცხოვრება ქართველთა მეფეთა“
  12. „ქართლის ცხოვრება“ სიმონ ყაუხჩიშვილის რედაქციით (ტომი I, 1955.)
  13. ვახუშტის ბატონიშვილი „საქართველოს ისტორია“
  14. საქართველოს ძველი ისტორია
  15. თეიმურაზ ბატონიშვილი „ისტორია დაწყებითგან ივერიისა, ესე იგი გიორგიისა, რომელ არს სრულიად საქართველოჲსა“
  16. ს. რ. გორგაძე „საქართველოს ისტორია“. ჟურნალ "ჯეჯილის" გამოცემა. ტფილისი. ელექტრომბეჭდავი ამხ. "შრომა", მუხრანის ქ. №12. 1911
  17. ს. რ. გორგაძე „საქართველოს ისტორია“. მეორე გამოცემა. ქუთაისი. ქ. შ. წ.-კ. გ. ს. ქუთ. განყ. სტამბა. 1915
  18. CYRIL TOUMANOFF: „Chronology of the Early Kings of Iberia“
  19. ხოლო ვითარ მოკლა მირვანმან ბარტომ და შემოვიდა ქართლად. (ლ. მროველი „ქართლის ცხოვრება“).
  20. მერვე მეფე მირვან მეორე ძე ფარნაჯამ პირველისა. (თ. ბატონიშვილი „ისტორია დაწყებითგან ივერიისა, ესე იგი გიორგისა, რომელ არს სრულიად საქართველოისა“).
  21. მაშინ მოვიდა მირვან და დაიპყრა საქართველო. (ვ. ბატონიშვილი „საქართველოს ისტორია“).
  22. ს. გორგაძე, „მეფე ადერკი და, ეგრეთ წოდებული ორ-მეფობა ძველ ივერიაში“, წერილები საქართველოს ისტორიიდან, ძველი საქართველო I, ე. თაყაიშვილის რედაქტორობით, 1909, ნაწ. II გვ. 45
  23. Cyril Tumanoff, «Chronology of the early kings of Iberia», Traditio, Vol. 25, page 11, (1969)
  24. მოქცევაჲ ქართლისაჲ
  25. მეფეთა ცხოვრება
  26. ისტორია დაწყებითგან ივერიისა, ესე იგი გიორგისა, რომელ არს სრულიად საქართველოისა
  27. ვახუშტი ბატონიშვილი საქართველოს ისტორია გამოცემული დ. ბაქრაძის მიერ, თბ., 1885 წ.
  28. „ქართლის ცხოვრება“ სიმონ ყაუხჩიშვილის რედაქციით (ტომი I, 1955.)
  29. ვახუშტის ბატონიშვილი „საქართველოს ისტორია“
  30. საქართველოს ძველი ისტორია
  31. თეიმურაზ ბატონიშვილი „ისტორია დაწყებითგან ივერიისა, ესე იგი გიორგიისა, რომელ არს სრულიად საქართველოჲსა“
  32. ს. რ. გორგაძე „საქართველოს ისტორია“. ჟურნალ "ჯეჯილის" გამოცემა. ტფილისი. ელექტრომბეჭდავი ამხ. "შრომა", მუხრანის ქ. №12. 1911
  33. ს. რ. გორგაძე „საქართველოს ისტორია“. მეორე გამოცემა. ქუთაისი. ქ. შ. წ.-კ. გ. ს. ქუთ. განყ. სტამბა. 1915
  34. პავლე ინგოროყვა „ძველი ქართული მატიანე "მოქცევაჲ ქართლისაჲ" და ანტიკური ხანის იბერიის მეფეთა სია“
  35. CYRIL TOUMANOFF: „Chronology of the Early Kings of Iberia“