მთავარი მენიუს გახსნა

ვენკატრამან „ვენკი“ რამაკრიშნანი (დ. 1952)[13] — ინდური წარმოშობის ამერიკელი და ბრიტანელი სტრუქტურული ბიოლოგი. 2009 წელს ტომას სტეიცთან და ადა იონათთან ერთად ქიმიის დარგში ნობელის პრემია მიენიჭა „რიბოსომის სტრუქტურული და ფუნქციური შესწავლისათვის“.[14][15] 2015 წელს აირჩიეს სამეფო საზოგადოების პრეზიდენტად.[16].

ვენკატრამან რამაკრიშნანი
ტამილ. வெங்கடராமன் ராமகிருஷ்ணன்
Venki Ramakrishnan.jpg
დაბ. თარიღი 5 აპრილი 1952(1952-04-05)[1] [2] (67 წლის)
დაბ. ადგილი Chidambaram[3]
მოქალაქეობა Flag of the United States.svg აშშ[4]
Flag of India.svg ინდოეთი
ეროვნება ინდოეთი
სამეცნიერო სფერო ბიოქიმია და computational biology
მუშაობის ადგილი University of Utah[5] და კემბრიჯის უნივერსიტეტი[6]
ალმა-მატერი Maharaja Sayajirao University of Baroda[7] , Ohio University და კალიფორნიის უნივერსიტეტი[8]
დედა R. Rajalakshmi
ჯილდოები გუგენჰაიმის სტიპენდია[9] , სამეფო საზოგადოების წევრი, ნობელის პრემიის ლაურეატები ქიმიის დარგში[10] [11], Padma Vibhushan in science & engineering[12] , სერ ჰანს კრებსის მედალი, Shitsan Pai International Award და EMBO-ს წევრობა
საიტი mrc-lmb.cam.ac.uk/ribo/homepage/ramak/index.html

1999 წლიდან მუშაობს კემბრიჯის ბიოსამედიცინო კამპუსის მოლეკულური ბიოლოგიის ლაბორატორიის სამედიცინო კვლევითი საბჭოს ჯგუფის ხელმძღვანელად.[17][18][19][20]

განათლება და ადრეული წლებირედაქტირება

რამაკრიშნანი ინდოეთში, ტამილნადუს შტატში, კუდალორის რაიონში, ჩიდამბარამში დაიბადა. მისი ორივე მშობელი მეცნიერი იყო. მამამისი ბაროდას მაჰარაჯა საიაჯირაოს უნივერსიტეტის ბიოქიმიის დეპარტამენტს ხელმძღვანელობდა.[21][22] ვენკატრამანის დაბადებისას მამამისი აშშ-ში, უისკონსინ-მედისონის უნივერსიტეტში პოსდოქტორანტ მკვლევრად მუშაობდა.

რამაკრიშნანის დედამ მაკგილის უნივერსიტეტში ფსიქოლოგიაში ფილოსოფიის დოქტორის წოდება 1959 წელს მიიღო. მან ეს კურსი 18 თვეში დაასრულა დონალ ჰიბის ხელმძღვანელობით. მისი უმცროსი და, ლალია რამაკრიშნანი კემბრიჯის უნივერსიტეტის მედიცინის დეპარტამენტის იმუნოლოგიისა და ინფექციური დაავადებების პროფესორი და მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრია.[23]

3 წლის ასაკში რამაკრიშნანის ოჯახი გუჯარათის რაიონში, ვადოდარაში გადავიდა საცხოვრებლად. ბაკალავრიატისა და მაგისტრატურის დასრულების შემდეგ რამაკრიშნანი აშშ-ში გადავიდა და ფიზიკაში ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი 1976 წელს ოჰაიოს უნივერსიტეტისგან მიიღო „მონოკალიუმის ფოსფატის ფეროელექტრული ფაზური გადასვლის“ კვლევისთვის. რამაკრიშნანის ხელმძღვანელი ტომოიასუ ტანაკა იყო.[24][25][26] შემდეგ რამაკრიშნანი 2 წელი სან-დიეგოს კალიფორნიის უნივერსიტეტში ბიოლოგიაზე სწავლობდა და თეორიული ფიზიკიდან ბიოლოგიაზე გადაერთო.[27]

კარიერარედაქტირება

რამაკრიშნანმა რიბოსომებზე მუშაობა იელის უნივერსიტეტში დაიწყო. 1983-1995 წლებში ქიმიკოსმა რიბოსომებზე მუშაობა ბრუკჰევენის ეროვნულ ლაბორატორიაში გააგრძელა.[28]}} 1995 წელს ის იუტას უნივერსიტეტში ბიოქიმიის პროფესორად დაინიშნა, ხოლო 1999 წელს ინგლისში,კემბრიჯის უნივერსიტეტის მოლეკულური ბიოლოგიის ლაბორატორიის სამედიცინო კვლევის საბჭოს წევრი გახდა.

ჯილდოები და წოდებებირედაქტირება

2002 წელს რამაკრიშნანი ევროპის მოლეკულური ბიოლოგიის ორგანიზაციის წევრად აირჩიეს, 2003 წელს კი სამეფო საზოგადოების წევრად.2004 წელს მეცნიერი აშშ-ის მეცნიერების ეროვნული აკადემიის წევრი გახდა. 2007 წელს ლუის ჟანეტის პრიზით, ხოლო ევროპის ბიოქიმიური საზოგადოებების ფედერაციისგან მედლით დაჯილდოვდა. 2008 წელს ბრიტანეთის ბიოქიმიის საზოგადოებისგან ჰითლის მედალი მიიღო. იმავე წელს კემბრიჯის ტრინიტის კოლეჯის წევრად აირჩიეს, მოგიანებით კი ინდოეთის ეროვნული სამეცნიერო აკადემიის უცხოელ წევრად. 2010 წელს სამედიცინო მეცნიერებების აკადემიის საპატიო წევრად აირჩიეს და ბაროდასმაჰარაჯა საიაჯირაოს უნივრსიტეტის, იუტის უნივერსიტეტისა და კემბრიჯის უნივერსიტეტის საპატიო ხარისხი მიენიჭა. არის ოქსფორდის სამერვილის კოლეჯის საპატიო წევრიც.[29]

პირადი ცხოვრებარედაქტირება

რამაკრიშნანი 1975 წელს საბავშვო წიგნების ავტორსა და ილუსტრატორ ვერა როზენბერიზე დაქორწინდა. მისი შვილიშვილი, ტანია კაპკა ორეგონში მეცნიერია, ხოლო მისი ვაჟი, რამან რამაკრიშნანი ნიუ-იორკში მოღვაწეობს და ჩელოისტია.[30]

სქოლიორედაქტირება

  1. Encyclopædia Britannica
  2. Nationalencyklopedin — 1999.
  3. http://articles.latimes.com/2009/oct/08/science/sci-nobel8
  4. http://www.telegraph.co.uk/science/science-news/6269841/Cambridge-scientist-scoops-Nobel-Prize-for-Chemistry.html
  5. http://archive.sltrib.com/story.php?ref=/ci_13530930
  6. https://www.hindustantimes.com/world-news/cambridge-honours-nobel-laureate-venkatraman-ramakrishnan-for-contributions-to-medical-research/story-uWPrEjfCMfys3lCY73QseO.html
  7. https://indianexpress.com/article/india/msu-diary-with-sadhus-as-inventors-brings-disrepute-to-india-ex-student-nobel-laureate-venkatraman-ramakrishnan-4583018/
  8. https://indianexpress.com/article/education/nobel-prize-2017-know-where-indias-nobel-laureates-studied-4872456/
  9. https://www.gf.org/fellows/all-fellows/venkatraman-ramakrishnan/
  10. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/2009/
  11. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
  12. https://www.thehindu.com/news/national/Padma-Vibhushan-for-P.C.-Reddy-Ramakrishnan-and-four-others/article16839963.ece
  13. Ramakrishnan, Sir Venkatraman, online Oxford University Press, Who's Who, A & C Black an imprint of Bloomsbury Publishing plc.  (ფასიანი რეგისტრაცია)
  14. 2009 Chemistry Nobel Laureates. Nobel Foundation (2009). წაკითხვის თარიღი: 2009-10-14.
  15. Rodnina, Marina V.; Wintermeyer, Wolfgang (2010). "The ribosome goes Nobel". Trends in Biochemical Sciences 35 (1): 1–5. . PMID 19962317.
  16. Peplow, M. (2015). "Structural biologist named president of UK Royal Society". Nature. .
  17. Nair, Prashant (2011). "Profile of Venkatraman Ramakrishnan". Proceedings of the National Academy of Sciences 108 (38): 15676–15678. . PMC 3179092. PMID 21914843. //www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3179092/.
  18. Biologist Venki Ramakrishnan to lead Royal Society. BBC News (2015-03-18). დაარქივებულია ორიგინალიდან - 2015-10-10.
  19. Venki Ramakrishnan
    • [http:// ოფიციალური საიტი]
  20. Ramakrishnan, Venki (2018). Gene machine. The race to decipher the secrets of the ribosome. London: Oneworld. ISBN 9781786074362. OCLC 1080631601. 
  21. http://www.asianwindow.com/tag/venkatraman-venki-ramakrishnan/
  22. Ramakrishnan, C. V.; Banerjee, B. N. (1951). "Mould Lipase: Effect of Addition of Vitamins and Sterol to the Cake Medium on the Growth and the Activity of the Lipolytic Mould". Nature 168 (4282): 917–918. . PMID 14899529.
  23. Lalita Ramakrishnan elected to the U.S. National Academy of Sciences“, University of Cambridge. წაკითხვის თარიღი: 30 January 2016. 
  24. Ramakrishnan, Venkatraman; Tanaka, Tomoyasu (1977). "Green's-function theory of the ferroelectric phase transition in potassium dihydrogen phosphate (KDP)". Physical Review B 16 (1): 422–426. .
  25. Venkatraman Ramakrishnan: a profile“, Times of India, 2009-10-07. წაკითხვის თარიღი: 2009-10-07. 
  26. FACTBOX: Nobel chemistry prize – Who are the winners?“, 2009-10-07. წაკითხვის თარიღი: 2009-10-07. 
  27. Profile: Dr Venkatraman Ramakrishnan“, Indian Express, 7 October 2009. წაკითხვის თარიღი: 2009-10-07. 
  28. Cerf, Corinne; Lippens, Guy; Muyldermans, Serge; Segers, Alain; Ramakrishnan, V.; Wodak, Shoshana J.; Hallenga, Klaas; Wyns, Lode (1993). "Homo- and heteronuclear two-dimensional NMR". Biochemistry 32 (42): 11345–11351. .
  29. Emeritus and Honorary Fellows. Somerville College, Oxford. წაკითხვის თარიღი: 26 August 2018
  30. Amit Roy. “'Venki' makes light of India link – Winner says not to treat science like cricket; league of misses grows“, The Telegraph (Kolkata), 17 Oct 2009. წაკითხვის თარიღი: 2009-10-17.