მთავარი მენიუს გახსნა

გრაუბიუნდენი (გერმ. Graubünden; იტალ. Grisons; რეტორ. Grischun) — შვეიცარიის უდიდესი კანტონი. მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში. ესაზღვრება ტიჩინოს, ურის, გლარუსისა და სანქტ-გალენის კანტონები, ასევე იტალია, ავსტრია და ლიხტენშტაინი. გრაუბიუნდენში სახლობს შვეიცარიის სამი განსხვავებული ეთნიკური ჯგუფი და შესაბამისად გავრცელებულია სამი ენა — შვეიცარიული გერმანული, იტალიური და რეტორომანული. ასევე, ის ერთადერთი კანტონია, სადაც უძველესი რეტორომანული ენის დიალექტებზე დღემდე საუბრობენ. ადმინისტრაციულად კანტონი 11 რაიონადაა დაყოფილი.

გრაუბიუნდენი
Graubünden
Chur.jpg
დროშა გერბი
Flag of Canton of Graubünden.svg Wappen Graubünden matt.svg

ქვეყანა შვეიცარიის დროშა შვეიცარია
ადმ. ცენტრი კური
შიდა დაყოფა Albula District, Bernina District, Hinterrhein District, Imboden District, Inn District, Landquart District, Maloja District, Moesa District, Plessur District, Prättigau/Davos District და Surselva District
კოორდინატები 46°45′00″ ჩ. გ. 9°30′00″ ა. გ. / 46.75000° ჩ. გ. 9.50000° ა. გ. / 46.75000; 9.50000
დაარსდა 1496
ფართობი 7 105,44 კმ²
ცენტრის სიმაღლე 585 მეტრი
ოფიციალური ენა გერმანული ენა, რეტორომანული ენა და იტალიური ენა
სალაპარაკო ენები გერმანული,
იტალიური,
რეტორომანული
მოსახლეობა 192 621 კაცი (2010)
სიმჭიდროვე 27 კაცი/კმ²
სასაათო სარტყელი UTC+1 და UTC+2
საავტომობილო კოდი GR
ISO 3166 კოდი CH-GR
ოფიციალური საიტი gr.ch
Karte Kanton Graubünden 2010.png

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 192 621 ადამიანს შეადგენს, საიდანაც 28 008 (14,84%) უცხოელია.[1] 47% კათოლიკეა, 41% პროტესტანტი.[2]

გრაუბიუნდენის ფართობი 7 105,2 კმ²-ია და ამ მხრივ უდიდესია შვეიცარიის კანტონებს შორის. პროდუქტიულად ტერიტორიის მხოლოდ 1/3 მიიჩნევა, მეხუთედი კი ტყითაა დაფარული. კანტონი მთლიანად მთიანია, მოიცავს მდინარე რაინისა და ინის ხეობებს. მის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს შვეიცარიის ერთადერთი ეროვნული პარკი. მისი ჩრდილოეთ ნაწილის მთები იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაშია შესული სახელით სარდონის ტექტონიკური ზონა.

კანტონის ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი ერთ დროს ძველი რომის რეტიის პროვინციას მიეკუთვნებოდა, რომელიც ძვ. წ. XV საუკუნეში შეიქმნა. თანამედროვე დედაქალაქი კური რომაელების დროს კურიას სახელით იყო ცნობილი.

შვეიცარიის კონფედერაციაში კანტონი 1803 წელს შევიდა.

სოფლის მეურნეობა დღემდე რჩება იმ დარგად, რომელიც კანტონის დაშორებულ ხეობებს კვლავ დასახლებულად ტოვებს, ამიტომ, მის სუბსიდირებას აქტიურად ახდენს როგორც რეგიონული, ისე ცენტრალური ხელისუფლება.

გალერეარედაქტირება

რესურსები ინტერნეტშირედაქტირება

სქოლიორედაქტირება

  1. Federal Department of Statistics. (2008)Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeit, Geschlecht und Kantonen (Microsoft Excel). წაკითხვის თარიღი: November 5, 2008.
  2. Federal Department of Statistics. (2008)Wohnbevölkerung nach Religion, nach Kantonen und Städten (Microsoft Excel). წაკითხვის თარიღი: 2008-10-06.