არშუშა (ქართლის ერისმთავარი)

(გადამისამართდა გვერდიდან არშუშა VI)
Disambig-dark.svg სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ არშუშა (მრავალმნიშვნელოვანი).

არშუშა, არშუშა VI[1] — ქართლის პიტიახში ფეროზიანთა სახლიდან[1] და ქართლის ერისმთავარი 687–700 წლებში. ვარაზ-ბაკურის შესაძლო ძმა.[2]

არშუშა
ქართლის ერისმთავარი
მმართ. დასაწყისი: 687
მმართ. დასასრული: 700
წინამორბედი: ნერსე I
მემკვიდრე: ვარაზ-ბაკური
გოგარენეს პიტიახში
მმართ. დასაწყისი: ?
მმართ. დასასრული: 748
გარდ. თარიღი: 748
მეუღლე: მირის უცნობი ასული
დინასტია: ფეროზიანები

ბიოგრაფიარედაქტირება

„მოქცევაჲ ქართლისაჲ“-ში შესულ "დიდ ერისთავთა" სიაში მოხსენიებულია კურაპალატის[3] ტიტულით და აგრეთვე აბასთუმნის ეკლესიის ჯვრის კვარცხლბეკის წარწერაში ბიზანტიის იმპერატორის იუსტინინე II-ის (685–695; 705–711) მმართველობის პირველ პერიოდში "ქართველთა ერისთავად", "მამფალის" და "პატრიკოსის" ტიტულებით.[4] არშუშას ბიზანტიური ტიტულები მოწმობენ, რომ ქართლი ამ პერიოდში ბიზანტიის პოლიტიკის გავლენის ქვეშ იმყოფებოდა, რაც 689 წელს ბიზანტია-სახალიფოს ზავის პირობებიდან უნდა გამომდინარეობდეს.

მის სამფლობელოში შედიოდა თრიალეთი, ტაშირი და აბოცი.

დაახლ. 748 წელს ცოლად შეირთო მირის ასული.[1]

ლიტერატურარედაქტირება

  • მ.ლორთქიფანიძე, რ.მეტრეველი, საქართველოს მეფეები, თბ., 2007

სქოლიორედაქტირება

  1. 1.0 1.1 1.2 კირილ თუმანოვი (1963). Studies in Christian Caucasian History ("კვლევები ქრისტიანული კავკასიის ისტორიაში").. Georgetown University Press, გვ. 262. OCLC 716309476. 
  2. ვარაზ-ბაკური (VII-VIII სს. მიჯნის მოღვაწე) qim.ge
  3. "მოქცევაჲ ქართლისაჲ"
  4.  
    „„შეწევნითა ქრისტჱსითა, ჲვსტინაე მეფისა ზე, მე ........ ვიქმენ ღმრთისაგან განდიდებული ნათესავთა ყოველთა ჩემთა: ბრძანებითა ღმრთივ-დაცულისა მამფლისა არშუშა პატრიკიოსისა და ნებითა ღმრთისაჲთა ქართველთა ერისთავისა, ქრისეპულის ციხისათა ბოძებითა, მოწუეულ ვიყავ და აღვმართე პატიოსანი ჯუარი, წმიდისა ღმრთის-მშობელისა სახელსა, სალოცველად ჩემდა და ძმათა ჩემთა მეოხებისათჳს ყოველსა ჭირსა ამას საწუთროსა და საუკუნესა. და ვინ აღმოიკითხოს ლოცვასა მომიჴსენეთ.“.“