ხერსონი

ქალაქი უკრაინაში

ხერსონი (უკრ. Херсон) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში და წარმოადგენს ხერსონის ოლქის ადმინისტრაციულ ცენტრს. არის უკრაინის ერთ-ერთი მთავარი ეკონომიკური ცენტრი. ხერსონში განთავსებულია დნეპრისა და შავი ზღვის მნიშვნელოვანი პორტი, ასევე მთავარი გემთმშენებელი საწარმო. 2020 წლის 17 ივლისიდან ქალაქი არის ხერსონის რაიონის ცენტრი და განთავსებულია ხერსონის თემის ადმინისტრაცია.[2] წარმოადგენს მნიშვნელოვანი სარკინიგზო კვანძის (მიკოლაივი-სნიჰურივკა-ჯანკოი) ნაწილს. დედაქალაქ კიევიდან სარკინიგზო ხაზით დაშორებულია 648 კილომეტრით.

ქალაქი
ხერსონი
უკრ. Херсон
Будинок колишньої Херсонської міської думи (мур.).jpg
Катерининський собор (Херсон) 1.jpgМорехідне училище (мур.).jpg
Херсонський окружний суд 1.jpg

(ზემოდან-ქვემოთ და მარცხნიდან-მარჯვნივ):
    • ხერსონის სამხატვრო მუზეუმი
    • წმინდა ეკატერინეს ტაძარი
    • საზღვაო სკოლა
    • ხერსონის რაიონული სასამართლო
დროშა გერბი
Flag of Kherson.svg Coat of arms of Kherson.svg

ქვეყანა უკრაინის დროშა უკრაინა
ოლქი ხერსონის ოლქი
კოორდინატები 46°38′33″ ჩ. გ. 32°37′30″ ა. გ. / 46.64250° ჩ. გ. 32.62500° ა. გ. / 46.64250; 32.62500
მმართველი იჰორ კოლიხაევი
დაარსდა 1778
ფართობი 68.7 კმ²
ცენტრის სიმაღლე 25 მეტრი
მოსახლეობა 283 649 (1 იანვარი, 2021)[1]
სიმჭიდროვე 2,651 კაცი/კმ²
სასაათო სარტყელი UTC+2 და UTC+3
საფოსტო ინდექსი 73000
საავტომობილო კოდი BT და НТ / 22
ოფიციალური საიტი http://www.city.kherson.ua/
ხერსონი — უკრაინა
ხერსონი
ხერსონი — ხერსონის ოლქი
ხერსონი

რუსეთის უკრაინაში შეჭრის შემდეგ, 2022 წლის მარტიდან ქალაქი რუსეთის საოკუპაციო ძალების კონტროლქვეშ იმყოფება.[3] პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკის განკარგულებით ხერსონს უკრაინის გმირი-ქალაქის წოდება მიენიჭა.[4][5]

2021 წლის მდგომარეობით ქალაქის მოსახლეობა 283 649 კაცს შეადგენდა, რომელთა უდიდესი ნაწილი ეთნიკური უკრაინელია.[6] უკრაინის ხელისუფლების შეფასებით, ოკუპანტების შეჭრის შემდეგ მოსახლეობის 45%-მა ქალაქი დატოვა.[7]

ისტორიარედაქტირება

ხერსონესირედაქტირება

სიტყვა ხერსონესი ბერძნულად ნახევარკუნძულს ნიშნავს. ბერძნული ქალაქ-სახელმწიფო აქ ძვ. წ. V საუკუნეში დაარსდა დორიული ქალაქ ჰერაკლეადან გადმოსახლებული კოლონისტების მიერ. ის ერთადერთი დორიული კოლონია იყო შავი ზღვის სანაპიროზე. იგი შევიდა მითრიდატე ევპატორის მფარველობაში, როდესაც მან ბოსფორის სამეფო დააარსა, შემდეგ კი აქ ბატონობდნენ რომაელები. ბიზანტიის ბატონობის ეპოქაში ხერსონი იქცა იმპერატორის მიერ გადასახლებულთა თავშესაფრად. ასეთი იყო მარტინ I, იუსტინიანე II.

დემოგრაფიარედაქტირება

2001 წლის აღწერით, ხერსონში ცხოვრობს შემდეგი ეთნიკური ჯგუფები:

წელი მოსახლეობა
1790 24 000
1926 58 000
1939 97 000
1959 158 000
1981 361 000
2004 354 000
2007 329 000

კლიმატირედაქტირება

კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციით, ხერსონში მშრალი კონტინენტური კლიმატია.[8]

ჰავის მონაცემები — ხერსონი (1991–2020, ექსტრემალური პერიოდები 1955–დან)
თვე იან თებ მარ აპრ მაი ივნ ივლ აგვ სექ ოქტ ნოე დეკ წლიური
რეკორდულად მაღალი °C 15.2 18.6 22.7 32.0 37.7 39.5 40.5 40.7 36.4 32.0 21.8 17.2 40.7
საშუალო მაღალი °C 1.4 3.1 8.8 16.5 22.9 27.5 30.3 30.1 23.7 16.1 8.4 3.3 16.0
საშუალო დღიური °C −1.6 −0.6 4.1 10.6 16.7 21.2 23.8 23.3 17.5 10.9 4.7 0.4 10.9
საშუალო დაბალი °C −4.4 −3.8 0.0 5.0 10.6 15.3 17.5 16.7 11.8 6.3 1.6 −2.2 6.2
რეკორდულად დაბალი °C −26.3 −24.4 −20.2 −7.9 −1.5 5.5 9.2 6.6 −5.0 −7.6 −16.2 −22.2 −26.3
საშუალო ნალექი (მმ) 33 28 30 32 43 59 44 29 38 36 34 38 444
წვიმიანი დღეები საშუალოდ 9 7 9 12 11 11 9 6 9 9 12 10 114
თოვლიანი დღეები საშუალოდ 11 10 6 0 0 0 0 0 0 0.3 4 8 39
საშუალო ფარდობითი ტენიანობა (%) 85.5 82.1 77.1 68.5 64.8 65.3 62.1 60.7 68.4 76.4 84.9 86.8 73.6
საშუალო თვიური მზიანი საათები 63.7 82.7 134.2 193.3 275.8 294.7 318.5 301.5 228.4 153.8 77.6 50.1 2 174,3
წყარო 1: Pogoda.ru.net[9]
წყარო 2: მსოფლიო მეტეოროლოგიური ორგანიზაცია (ნალექები და მზე 1981–2010)[10]


რესურსები ინტერნეტშირედაქტირება

სქოლიორედაქტირება

  1. https://www.citypopulation.de/en/ukraine/cherson/
  2. Херсонская громада ru. Портал об'єднаних громад України. ციტირების თარიღი: 26 September 2021
  3. Kherson regional administration captured by Russia (3 March 2022).
  4. Зеленский присвоил звания города-героя шести городам Украины. Report (2022-03-07).
  5. В Україні з’явилися нові міста-герої (2022-03-06).
  6. 2001|English version|Results|General results of the census|National composition of population:. ციტირების თარიღი: 2022-07-25
  7. Locals 'apprehensive' in Moscow-run Ukraine region (25 May 2022). ციტირების თარიღი: 25 May 2022
  8. Peel, M. C. and Finlayson, B. L. and McMahon, T. A. (2007). „Updated world map of the Köppen–Geiger climate classification“ (PDF). Hydrol. Earth Syst. Sci. 11 (5): 1633–1644. Bibcode:2007HESS...11.1633P. doi:10.5194/hess-11-1633-2007. ISSN 1027-5606. დაარქივებულია (PDF) ორიგინალიდან — 3 თებერვალი 2012.CS1-ის მხარდაჭერა: მრავალი სახელი: ავტორების სია (link)
  9. Pogoda.ru.net ru (May 2011). ციტირების თარიღი: 8 November 2021
  10. World Meteorological Organization Climate Normals for 1981–2010. World Meteorological Organization. ციტირების თარიღი: 17 July 2021