ყანიშ სათფაევი

ყაზახი გეოლოგი

ყანიშ იმანთაის ძე სათფაევი (ყაზახ. Қаныш Имантайұлы Сәтбаев; რუს. Каны́ш Иманта́евич Сатпа́ев; დ. 12 აპრილი [ ძვ. სტ. 31 მარტი], 1899, ყოფ. აკელის თემის აული ახლანდელი პავლოდარის ოლქში — გ. 31 იანვარი, 1964, მოსკოვი) — ყაზახი გეოლოგი. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1946). სკკპ წევრი 1944 წლიდან. საბჭოთა მეტალოგენიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი.

ყანიშ სათფაევი
Stamp of Kazakhstan 249.jpg
დაბ. თარიღი 31 მარტი (12 აპრილი), 1899
დაბ. ადგილი Qarashi
გარდ. თარიღი 31 იანვარი, 1964(1964-01-31) (64 წლის)
გარდ. ადგილი მოსკოვი
დასაფლავებულია ალმათი
მოქალაქეობა რუსეთის იმპერია
Flag of Russia.svg რუსეთის რესპუბლიკა
საბჭოთა რუსეთი
Flag of the Soviet Union (1923-1955).svg სსრკ
საქმიანობა გეოლოგია
მუშაობის ადგილი ყაზახეთის მეცნიერებათა აკადემია
ალმა-მატერი ტომსკის პოლიტექნიკური უნივერსიტეტი
განთქმული მოსწავლეები Q25530957?
სამეცნიერო ხარისხი გეოლოგია-მინერალოგიის მეცნიერებათა დოქტორი
შვილ(ებ)ი Khanisa Satpayeva
ჯილდოები სტალინური პრემია, ლენინის ორდენი, სამამულო ომის მე-2 ხარისხის ორდენი, ლენინური პრემია, ლენინის ორდენი, ლენინის ორდენი, ლენინის ორდენი, მედალი „1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში გმირული შრომისათვის“ და Q112670018?

1926 წელს დაამთავრა ტომსკის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი. 1941–1964 წლებში იყო ახლანდელი ყაზახეთის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის გეოლოგიის ინსტიტუტის დირექტორი (ახლა ეს ინსტიტუტი სათფაევის სახელს ატარებს), 1942 წლიდან — სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ყაზახეთის ფილიალის პრეზიდიუმის თავმჯდომარე, 1946–1952 და 1955–1964 — ყაზახეთის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტი. სათფაევის შრომები ძირითადად ეხება ყაზახეთის წიაღისეულის პროგნოზირების პრობლემებს. სათფაევი იყო სსრკ უმაღლესი საბჭოს II, III, V და VI მოწვევის დეპუტატი. ლენინური (1958) და სსრკ სახელმწიფო (1942) პრემიები.

დაჯილდოებულია 4 ლენინის ორდენით, სამამულო ომის 2 ხარისხის ორდენით, აგრეთვე მედლებით. სათფაევის სახელი ეწოდა მინერალს სათფაევიტი. დაკრძალულია ალმა-ათაში.

თხზულებებირედაქტირება

  • Избр. труды, т. 1-5, А.-А., 1967-70.

ლიტერატურარედაქტირება

  • ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 660.
  • Академик К. И. Сатпаев, Сб., посвященный памяти выдающегося советского ученого, А.-А., 1965.

რესურსები ინტერნეტშირედაქტირება