ღაზაროს აღაიანი (დ. 16 აპრილი[ ძვ. სტ. 4 აპრილი], 1840, სოფ. ბოლნისი, ახლანდელი ბოლნისის რაიონი — გ. 3 ივლისი [ ძვ. სტ. 20 ივნისი], 1911, თბილისი) — სომეხი მწერალი, პედაგოგი, საზოგადო მოღვაწე.

ღაზაროს აღაიანი
Ghazaros Aghayan.jpg
დაბადების თარიღი 4 (16) აპრილი 1840
დაბადების ადგილი ბოლნისი (ბოლნისის მუნიციპალიტეტი)
გარდაცვალების თარიღი 20 ივნისი (3 ივლისი) 1911 (71 წლის) ან 3 ივლისი 1911(1911-07-03)[1] (71 წლის)
გარდაცვალების ადგილი თბილისი
დასაფლავებულია თბილისის სომხური პანთეონი
საქმიანობა მწერალი, მასწავლებელი, პროზაიკოსი და პოეტი
ენა სომხური ენა[2]
ეროვნება სომხები
მოქალაქეობა რუსეთის იმპერია
ალმა-მატერი ნერსისიანის სკოლა
შვილ(ებ)ი მუშეგ აღაიანი

სწავლობდა თბილისში, ნერსესის სემინარიაში. 1867 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ და ლიტერატურულ მოღვაწეობასსაქართველოსა და სომხეთში. ავტორია ლირიკული ლექსებისა, პოემებისა („ტორქ ანგეღი“, 1888 და სხვა). საბავშვო ზღაპრებისა („ბებია გულნაზის ზღაპრები“, 1904) და სხვა. რომანში „ორი და“ (1872) ასახა XIX საუკუნის 60-70-იანი წლების სომხური სოფლის ცხოვრება, ძველი მეურნეობის რღვევა, გლეხობის გაღატაკება და ბობოლების მომძლავრება. მემუარულ თხზულებებში „ჩემი ცხოვრების მთავარი ამბები“ (ცალკე გამოცემა 1893) და „არათუნი და მანველი“ (1867) გამოხატულია მწერლის მოწინავე შეხედულებანი. თარგმნიდა ა. პუშკინისა და ი. კრილოვის ნაწარმოებებს. იბრძოდა განათლების დემოკრატიზაციისათვის, მოითხოვდა სკოლის განთავისუფლებას სამღვდელოების გავლენისაგან. იყო კ. უშინსკის მიმდევარი, იცავდა აღზრდის ხალხურობის პრინციპს. ავტორია სომხური ენის სახელმძღვანელოებისა („დედაენა“) და პედაგოგიური სტატიებისა.

ლიტერატურარედაქტირება

რესურსები ინტერნეტშირედაქტირება

სქოლიორედაქტირება

  1. Czech National Authority Database
  2. Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.