მთავარი მენიუს გახსნა

რასულ რზა (აზერ. Rəsul Rza; ნამდვილი სახელი რასულ იბრაჰიმ ოღლი რზაევი, აზერ. Rəsul İbrahim oğlu Rzayev; დ. 19 მაისი [ ძვ. სტ. 6 მაისი] , 1910 — გ. 1 აპრილი, 1981) — საბჭოთა აზერბაიჯანელი მწერალი, აზერბაიჯანის სსრკ-ის დამსახურებული ხელოვნების მოღვაწე (1944), აზერბაიჯანის სსრკ-ის სახალხო პოეტი (1960); მესამე ხარისხის სტალინის პრემიის ლაურეატი (1951), საბჭოთა კავშირის შრომის გმირი (1980). იყო აზერბაიჯანის სსრკ-ის კინემატოგრაფიის მინისტრი (1945-1947), იყო 1, 3-7 მოწვევის აზერბაიჯანის სსრკ-ის უზენაესი საბჭოს დეპუტატი.

რასულ რზა
Stamps of Azerbaijan, 2000-576.jpg
დაბ. თარიღი 6 (19) მაისი 1910
დაბ. ადგილი გოქჩაი
გარდ. თარიღი 1 აპრილი 1981(1981-04-01) (70 წლის)
გარდ. ადგილი ბაქო
დასაფლავებულია საპატიო ხეივანი
საქმიანობა ენათმეცნიერი, პოეტი, მთარგმნელი, დრამატურგი და მწერალი
ენა აზერბაიჯანული ენა
მოქალაქეობა Flag of Russia.svg რუსეთის იმპერია
აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკა
Flag of the Soviet Union.svg სსრკ
ალმა-მატერი გერასიმოვის სახელობის კინემატოგრაფიის ინსტიტუტი
ჯილდოები ლენინის ორდენი, სოციალისტური შრომის გმირი, საპატიო ნიშნის ორდენი და სტალინური პრემია
მეუღლე Nigar Rafibeyli
შვილ(ებ)ი ანარ რზაევი
საიტი rasulrza.musigi-dunya.az

ბიოგრაფიარედაქტირება

რასულ რზა დაიბადა 1910 წლის 19 მაისს გეოკჩაიში მოსამსახურის ოჯახში, მაგრამ მისი დაბადების თარიღი სადავოა.[1] პოეტის დაბადების დრო და თარიღი ჩაწერილი იყო ყურანის ფურცლებზე, რომელიც შემდგომ უკვალოდ დაიკარგა. მამამისი - მირზა იბრაჰიმი, წარმოშობით იყო ჩიინის დასახლებიდან (დღევანდელი უჯარის რაიონი), გიოიჩაიდან რამდენიმე კილომეტრის მოშორებით, მუშაობდა სოფლის მწერლად და თარჯიმნად ადგილობრივ კანცელარიაში. იგი გარდაიცვალა მას შემდეგ, რაც შვილს ხუთი წელი შეუსრულდა.[1] ოჯახზე ზრუნვა გააგრძელა დედის ძმამ - მამედ ჰუსეინ რზაევმა, რომლის გვარიც აიღო შემდგომში რასულმა. ბიძია იყო ცნობისმოყვარე პიროვნება, უყვარდა ლიტერატურა და თვითონაც კი წერდა ლექსებს. რევოლუციის შემდგომ იგი მუშაობდა კომისარად, რაიკომის მდივნად. მოგვიანებით, რასულ რზა წერდა: „ბიძამ თავისი აუხდენელი ოცნება - გამხდარიყო პოეტი მე მიანდერძა“.[1]

რასულ რზამ მიიღო საშუალო განათლება რაიონულ სკოლაში. დაამთავრა „ვგიკი“. 1939 წლიდან კომუნისტური პარტიის წევრი იყო.

1937–1938 წლებში რასულ რზა მუშაობდა სასცენარო განყოფილების უფროსად, ხოლო 1942-1944 წლებში – ბაქოს კინოსტუდიის დირექტორად. 1944- 1946 წლებში აზერბაიჯანის სსრკ-ის ხელოვნების სამმართველოს უფროსად. 1948-1949 წლებში იგი იყო აზერბაიჯანის სსრკ-ის კინემატოგრაფიის მინისტრი.

1, 3-7 მოწვევის აზერბაიჯანის სსრკ-ის უზენაესი საბჭოს დეპუტატი. ასევე იყო აზერბაიჯანის საბჭოთა ენციკლოპედიის მთავარი რედაქტორი (1965 წლიდან), ხელმძღვანელობდა რიგ საზოგადო ორგანიზაციებს. 1938-1939 წლებში იყო აზერბაიჯანის სსრკ-ის მწერალთა კავშირის თავმჯდომარე.

გარდაიცვალა 1981 წლის 1 აპრილს. დაკრძალულია ბაქოს საპატიო დაკრძალვის ხეივანში.

ლიტერატურარედაქტირება

  • Алибекова Г. Всегда в пути... Жизнь и творчества Расула Рза. — Советский писатель, 1972.
  • Вэлијев М. вэ Хэлилов Г., Рэсул Рза, Бакы, 1960.

სქოლიორედაქტირება

  1. 1.0 1.1 1.2 Алибекова, 1972, с. 10.