მთავარი მენიუს გახსნა
ნილო-საჰარული ენების გავრცელების არეალი (ყვითლად).

ნილო-საჰარული ენებიაფრიკის ენების ოჯახი, რომელზეც დაახლოებით 50 მილიონი ადამიანი საუბრობს. მათგან უმეტესობა მდინარეების ნილოსის და შარის ზემოწელში, ისტორიული ნუბიის ტერიტორიაზე ცხოვრობს. ენათა ოჯახი გავრცელებულია 17 ერში.

ნილო-საჰარული ენების ზოგიერთი ჯგუფი თარიღდება ნეოლითის ხანით. აღმოსავლეთსუდანური ენების სავარაუდო ასაკი ჩვენს წელთაღრიცხვამდე V საუკუნეა.[1]

ოჯახში შემავალი მსხვილი ენებირედაქტირება

2009 წლის მონაცემებით ნილო-საჰარული ენების ოჯახის ყველაზე ხალხმრავალი წევრებია:

გრენბერგის კლასიფიკაცი (1963)რედაქტირება

 
ნილო-საჰარული ენების ჯგუფები.

ენათა ოჯახს დასახელება ჯოსეფ გრინბერგმა მისცა, მან 1963 წელს გამოსცა წიგნი აფრიკის ენები სადაც ის ამ ენების ნათესაობას ამტკიცებდა. გრინბერგის მიხედვით ნილო-საჰარული ენების სქემა შემდეგნაირად გამოიყურება:

 ნილო-საჰარული 

კომანური



საჰარული



სონგაი



ფური



მაბანი


 ჩარი–ნილი 

ცენტრალურ-სუდანური ენები



კუნამა



ბერტა



აღმოსავლეთ-სუდანური ენები





სტრუქტურის ცვლილება და კიდევ უფრო დაკონკრეტება მოხდა ჯერ 2000 წელს ბენდერის, ხოლო 2010 წელს ბლენჩის მიერ.

ლიტერატურარედაქტირება

  • Lionel Bender, 1996. The Nilo-Saharan languages: a comparative essay. Munich: Lincom Europa.
  • Lionel Bender, 2000. "Nilo-Saharan". In Bernd Heine and Derek Nurse, eds., African Languages: An Introduction. Cambridge University Press.
  • Roger Blench and Colleen Ahland, 2010. "The Classification of Gumuz and Koman Languages",[1] presented at the Language Isolates in Africa workshop, Lyons, December 4
  • Gerrit Dimmendaal, 2008. "Language Ecology and Linguistic Diversity on the African Continent", Language and Linguistics Compass 2/5:842.
  • Christopher Ehret, 2001. A Historical-Comparative Reconstruction of Nilo-Saharan. Köln.
  • Joseph Greenberg, 1963. The Languages of Africa (International Journal of American Linguistics 29.1). Bloomington, IN: Indiana University Press.
  • Pertti Mikkola, 1999. "Nilo-Saharan revisited: some observations concerning the best etymologies". Nordic Journal of African Studies, 8(2):108–138.

რესურსები ინტერნეტშირედაქტირება

სქოლიორედაქტირება

  1. John Desmond Clark, From Hunters to Farmers: The Causes and Consequences of Food Production in Africa, University of California Press, 1984, p. 31
  2. (2009) "Maasai: A language of Kenya", Ethnologue: Languages of the World, Sixteenth, Dallas, TX: SIL International. .