კილოგრამი — მასის ერთეული, ერთეულთა საერთაშორისო სისტემის (SI) ერთ-ერთი ძირითადი ერთეული. უდრის საერთაშორისო პროტოტიპის მასას, რომელიც ინახება ზომებისა და წონების საერთაშორისო ბიუროში (ქ. სერვი, პარიზთან) და წარმოადგენს პლატინა-ირიდიუმის შენადნობის (90% პლატინა, 10% ირიდიუმი) ცილინდრს, რომლის დიამეტრი და სიმაღლეა 39 მმ.

კილოგრამი
CGKilogram.jpg
პლატინა-ირიდიუმის შენადნობისგან დამზადებული კილოგრამის ეტალონი.
სტანდარტი: SI სისტემის საბაზისო ერთეული.
სიდიდე: მასა.
სიმბოლო (ქართ): კგ
სიმბოლო (საერთ): kg
ეკვივალენტი: 1 კგ =
გაუსის ერთეულებში 1000
ენერგეტიკულ ერთ. 1.3563927 1050 ჰც
  8.9875 1016
იმპერიულ ერთეულებში 2.204622622 გირვანქა

შემოკლებითი აღნიშვნებია:

  • ქართული — კგ;
  • საერთაშორისო — kg.

ისტორიარედაქტირება

საზომთა მეტრული სისტემის შექმნისას, XVIII საუკუნეში კილოგრამს განსაზღვრავდნენ, როგორც 1 დმ³ გამოხდილი წყლის მასას უდიდესი სიმკვრივის ტემპერატურაზე (4°C), ხოლო 1799 წელს კილოგრამის პროტოტიპი დაამზადეს პლატინისაგან საწონის სახით. კილოგრამის პროტოტიპის მასა ~0,028 გრამით მეტი აღმოჩნდა 1 დმ³ წყლის მასაზე. 1889 წელს მიიღეს კილოგრამის არსებული განსაზღვრა და კილოგრამის საერთაშორისო პროტოტიპად დაამტკიცეს პლატინა-ირიდიუმის შენადნობისაგან (10% Ir) დამზადებული R-ნიშნიანი (გოთიკური მთავრული „კ“) საწონი, რომელსაც 39 მმ სიმაღლისა და დიამეტრის მქონე ცილინდრის ფორმა აქვს. პროტოტიპიდან დამზადებული 40 ასლიდან ორი (№12 და №26) გადაეცა რუსეთს. №12 ეტალონი სსრკ-ში მიღებული იყო მასის სახელმწიფო პირველად ეტალონად, ხოლო №26 — ეტალონ ასლად.

კილოგრამის ჯერადი და წილობითი ერთეულების დასახელების მისაღებად „გრამს“ უმატებენ თავსართებს: მეგაგრამი (მეგგ, Mg), მილიგრამი (მგ, mg) და სხვა.

ლიტერატურარედაქტირება

რესურსები ინტერნეტშირედაქტირება