ჰეტეროციკლური ნაერთები — ციკლური ორგანული ნაერთები, რომლებიც ორზე მეტ განსხვავებულ ელემენტის ატომს შეიცავენ ციკლში.[1] ჰეტეროციკლური ქიმია არის ორგანული ქიმიის უმნიშვნელოვანესი დარგი, რადგან ასეთი ორგანული ნაერთების გავრცელება ბინარულ ორგანულ ნაერთებზე ბევრად მეტია. ჰეტეროციკლური ქიმია შეისწავლის ჰეტეროციკლური ნაერთების სინთეზს, თვისებებს და მათ გამოყენებას. FDA-ის მონაცემებით წამლების 59% შეიცავს აზოტის რომელიმე ჰეტეროციკლს.[2] ჰეტეროციკლურ ნაერთებში (გარდა ნახშირბადისა და წყალადისა) შეიძლება შედიოდეს ბორი, აზოტი, გოგირდი, ჟანგბადი, ფოსფორი და სხვა ელემენტები.

სხვადასხვა ჰეტეროციკლებირედაქტირება

ნეჯერი უჯერი
ჰეტეროატომი აზოტი ჟანგბადი გოგირდი აზოტი ჟანგბადი გოგირდი
3-ატომიანი აზირიდინი ოქსირანი თიირანი აზირინი ოქსირენი თიირენი
           
4-ატომიანი აზეტიდინი ოქსეთანი თიეთანი აზეტი ოქსეტი თიეტი
           
5-ატომიანი პიროლიდინი ოქსოლანი თიოლანი პიროლი ფურანი თიოფენი
           
6-ატომიანი პიპერიდინი ოქსანი თიანი პირიდინი პირანი თიოპირანი
           
7-ატომიანი აზეპანი ოქსეფანი თიეფანი აზეპინი ოქსეფინი თიეფინი
           
8-ატომიანი აზოკანი ოქსოკანი თიოკანი აზოცინი ოქსოცინი თიოცინი
           
9-ატომიანი აზონანი ოქსონანი თიონანი აზონინი ოქსონინი თიონინი
           

სქოლიორედაქტირება

  1. IUPAC Gold Book heterocyclic compounds
  2. Edon Vitaku, David T. Smith, Jon T. Njardarson (2014). "Analysis of the Structural Diversity, Substitution Patterns, and Frequency of Nitrogen Heterocycles among U.S. FDA Approved Pharmaceuticals". J. Med. Chem. 57: 10257-10274. .