დუელი (მოთხრობა)

ანტონ ჩეხოვის მოთხრობა

დუელი (რუს. Дуэль) — ანტონ ჩეხოვის ერთ-ერთი უდიდესი მოთხრობა ზომის მიხედვით. პირველად 1891 წელს გაზეთ „Новое время“-ში გამოქვეყნდა. მოთხრობის მოქმედება კავკასიაში, შავი ზღვის სანაპიროზე ხდება.

დუელი
ჟანრი მოთხრობა
ავტორი ანტონ ჩეხოვი
მშობლიური ენა რუსული
დაწერილია 1891
გამოცემულია 1891

მოთხრობაზე მუშაობარედაქტირება

ჩანაფიქრის პირველი ხსენება, რომელიც „დუელის“ სიუჟეტს მოგვაგონებს, ჯერ კიდევ ჩეხოვის 1888 წლის წერილშია. კავკასიაში მოგზაურობიდან რამდენიმე თვის შემდეგ, 1888 წლის ნოემბერში ჩეხოვმა ალექსეი სუვორინს მიწერა: „ოჰ, როგორი მოთხრობა დავიწყე! ... სიყვარულის თემაზე ვწერ. ფელიეტონურ-ბელეტრისტიკური ფორმა ავირჩიე. პატიოსანმა ადამიანმა პატიოსან ადამიანისგან ცოლი წაიყვანა და ამის შესახებ თავის მოსაზრებას წერს; მასთან ცხოვრობს — მოსაზრება; შორდება — ისევ მოსაზრება. ცოტას ვსაუბრობ თეატრზე, საქართველოს სამხედრო გზაზე, ოჯახურ ცხოვრებაზე, თანამედროვე ინტელიგენტის ამ ცხოვრებასთსან შეუთავსებლობაზე, პეჩორინზე, ონეგინზე, ყაზბეგზე“. მოთხრობაზე მუშაობა 1890 წლის ბოლოს, ჩეხოვის სახალინიდან მოსკოვში დაბრუნებისთანავე დაიწყო[1].

პერსონაჟებირედაქტირება

  • მთავარი გმირები:
    • ივან ანდრეევიჩ ლაევსკი — 28 წლის ახალგაზრდა მამაკაცი, რომლისთვისაც დამახასიათებელია გაუთვითცნობიერებელი ტყუილი[2]. როგორც ალექსანდრე სკაბიჩევსკი წერს, ის არის „ზნეობრივად აღვირახსნილი, ზარმაცი და მექალთანე, … ბატონყმობის სამწუხარო მემკვიდრეობა“[3]. მოთხრობის ბოლოს ის მეტამორფოზას განიცდის და ის „სამაგალითო მოქალაქე“ ხდება.
    • ნადეჟდა ფედოროვნა — ლაევსკის საყვარელი. აკიმ ვოლინსკის აზრით ის არის „დაბალი ხარისხის ცოდვილი“, წარმოდგენილია „ფაქიზად, ჭკვიანურად და ოსტატურად“[4].
    • ფონ კორენი — ახალგაზრდა ზოოლოგი. მტკიცე ნატურის, მაგრამ ცოტა დესპოტური იდეალებით[2]. პოზიტივისტი, რომელიც ჰერბერტ სპენსერის ბუნებრივი გადარჩევის ხედვების ტრანსლირებას ახდენს[5].
  • „დუელის“ მეორეხარისხოვანმა გმირებმა კრიტიკოსთა განსაკუთრებული ყურადღება არ დაიმსახურეს. თუმცა ზოგიერთები აღნიშნავდნენ, რომ ავტორმა „ოსტატურად“, „ცოცხლად“, „შესანიშნავად“ ასახა მოთხრობის მეორეხარისხოვანი პერსონაჟები, მათი „ნათელი“ სულიერი ცხოვრებით“[1].
    • სამოილენკო — სამხედრო ექიმი, კაფეს მეპატრონე.
    • დიაკვანი პობედოვი — ახლახან სემინარია დამთავრებული ახალგაზრდა.
    • კირილინი — პოლიციის ზედამხედველი, ნადეჟდა ფედოროვნას საყვარელი.

ეკრანიზაციარედაქტირება

რესურსები ინეტრნეტშირედაქტირება

სქოლიორედაქტირება

  1. 1.0 1.1 Дуэль. Примечания.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-09-25. ციტირების თარიღი: 2012-06-15.
  2. 2.0 2.1 დოლჟენკოვი Предположительный характер знаний человека о мире и о себе в творчестве Чехова. Принцип неопределенности // Чехов и позитивизм / Пётр Долженков. 2-е изд., испр. и доп. М., 2003. С. 24—31.
  3. ალექსანდრე სკაბიჩევსკი ლიტერატურული ქრონიკა. ანტონ ჩეხოვი — „დუელი“, მოთხრობა <…> // Господа критики и господин Чехов: антология / сост. С. ле Флемминг. СПб. ; М., 2006. С. 505—506. 1-я публ.: Новости и Биржевая газета. 1892. 13 февр.
  4. აკიმ ვოლინსკი ლიტერატურული შენიშვნები // Господа критики и господин Чехов: антология / сост. С. ле Флемминг. — СПб. ; М., 2006. С. 130—131. 1-я публ.: Северный вестник. 1892. № 1.
  5. ФЭБ: Гришунин и др. Примечания: Чехов. ПСС. Т. 7. — 1977 (текст)