მთავარი მენიუს გახსნა

ბიშარა ელ-ხური (არაბ. بشارة الخوري; დ. 10 აგვისტო, 1890 — გ. 11 იანვარი, 1964) — ლიბანის პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. ლიბანის პირველი პრეზიდენტი 1943-1952 წლებში.

ბიშარა ელ-ხური
ბიშარა ელ-ხური
ლიბანის პრეზიდენტი
თანამდებობაზე ყოფნის დრო
22 ნოემბერი, 1943 – 18 სექტემბერი, 1952
წინამორბედითანამდებობა დაარსდა
მემკვიდრეფუად შეჰაბი

დაბადებული10 აგვისტო, 1890
რეშმაია, ოსმალეთის იმპერია
გარდაცვლილი11 იანვარი, 1964
ბეირუთი, ლიბანი
რელიგიამარონიტი

ბიოგრაფიარედაქტირება

დაიბადა რეშმაიაში 1890 წელს მთიან ლიბანში, მარონიტი ქრისტიანის ოჯახში[1]. განათლებით და პროფესიით იურისტია. როგორც ადვოკატი ცნობილი გახდა 1935 წლის სასამართლო პროცესიდან, როდესაც მან მოახერხა ლიბანის მომავალი პრემიერ-მინისტრის აბდულ ჰამიდ ქარამეს უდანაშაულობის დამტკიცება, რომელსაც ბრალად სდებდნენ მვლელობაში მონაწილეობას[2].

1920-იანი წლების შემდეგ დაკავებული იყო პოლიტიკური საქმიანობით. 1927 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ აირჩიეს ლიბანის პარლამენტის წევრად. საფრანგეთის მანდატის დროს ორჯერ ეკავა ლიბანის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა, 1927 წლის 5 მაისიდან 1928 წლის 10 აგვისტომდე და 1929 წლის 9 მაისიდან 11 ოქტომბრამდე. იყო ლიბანის დამოუკიდებლობის აქტიური მომხრე და პარტია ად-დუსტურის პარტიის დამაარსებელი.

1943 წლის 23 სექტემბერს აირჩიეს ქვეყნის პრეზიდენტად. 8 ნოემბერს ლიბანის პარლამენტმა ქვეყნის კონსტიტუციიდან ამოიღო მუხლი შეზღუდული სუვერენიტეტის შესახებ, ამის საპასუხოდ საფრანგეთის ხელისუფლებამ 11 ნოემბერს ბიშარა ელ-ხური ლიბანის დამოუკიდებლობის სხვა მომხრეებთან ერთად დააპატიმრეს (პრემიერ-მინისტრი რიად ალ-სოლხი, პიერ ჟმაიელი, ქამილ შამუნი და სხვ.), დაშალეს პარლამენტი და შეაჩერეს კონსტიტუციის მოქმედება[3]. საფრანგეთის ხელისუფლების მოქმედებამ აღშფოთება გამოიწვია ქვეყანაშიც და არაბულ სამყაროშიც. ლიბანში დაიწყო მასობრივი საპროტესტო აქციები. ამან აიძულა საფრანგეთის ხელისუფლება 1943 წლის 22 ნოემბერს გაეთავისუფლებინა პატიმრები, მათ შორის ბიშარა ელ-ხური. აქედან მოყოლებული აღნიშნული თარიღი ითვლება ლიბანის დამოუკიდებლობის დღედ და აღინიშნება როგორც ეროვნული დღესასწაული.

ბიშარა ელ-ხური დაუბრუნდა პრეზიდენტის თანამდებობას 1943 წლის 22 ნოემბერს და იგი ეკავა 1952 წლის 18 დეკემბერს. მისი პრეზიდენტობის ერთ-ერთი ძირითადი მიღწევა იყო ეროვნული პაქტის შემუშავება, ლიბანის ქრისტიანი და მუსულმანი ლიდერების შეთანხმება, რომელიც დე-ფაქტო ქვეყნის კონსტიტუციური მოწყობის საფუძველი გახდა.

ბიშარა ელ-ხურის პრეზიდენტობა ქვეყანაში აღინიშნა მნიშვნელოვანი ეკონომიკური ზრდით, მაგრამ ლიბანის მონაწილეობამ 1947-1949 წლების არაბეთ-ისრაელის პირველ ომში, რომლის შედეგადაც ქვეყნის ტერიტორიაზე შევიდა 100 000 პალესტინელი ლტოლვილი, მნიშვნელოვნად შეარყია ქვეყნის ეკონომიკა. ამ ფაქტორმა და კიდევ ბიშარა ელ-ხურის ადმინისტრაციის წევრების კორუფციაში დადანაშაულებამ, ქვეყანაში მასობრივი დემონსტრაციების პროვოცირება გამოიწვია, რამაც აიძულა ბიშარა ალ-ხური გადამდგარიყო ქვეყნის მეთაურის თანამდებობიდან 1952 წლის 18 სექტემბერს.

თანამდებობიდან გადადგომის შემდეგ, გარდაცვალებამდე იყო პარტია ად-დუსტურის ლიდერი. გარდაიცვალა 1964 წლის 11 იანვარს.

ბიშარა ელ-ხურის შვილი მიშელ ელ-ხური ასევე ლიბანელი პოლიტიკოსი იყო და 1960-იან წლებში ეკავა რიგი მინისტრების თანამდებობა.

სქოლიორედაქტირება

  1. Khoury, (Cheikh) Béchara (Khalil) El-. Rulers.org. წაკითხვის თარიღი: 24 July 2012.
  2. Barak, Oren (2002). "Conflict and Peace in Lebanon". Int. J. Middle East Studies: 619-644. დაარქივებულია ორიგინალიდან 14 August 2007-ში. http://web.archive.org/web/20070814155356/http://politics.huji.ac.il/OrenBarak/ijmes.pdf. წაკითხვის თარიღი: 18 March 2013.
  3. David S. Sorenson (12 November 2009). Global Security Watch—Lebanon: A Reference Handbook: A Reference Handbook. ABC-CLIO, გვ. 7–. ISBN 978-0-313-36579-9. წაკითხვის თარიღი: 16 October 2012.