Marvel-ის კინოსამყარო (ინგლ. Marvel Cinematic Universe) — ამერიკული მედია ფრენჩაიზი და გამოგონილი სამყარო მარველის კომიქსების სუპერგმირების შესახებ. სამყარო ძირითადად ასოცირდება Marvel Studios-ის მიერ დამოუკიდებლად გადაღებულ ფილმებთან, თუმცა ასევე მოიცავს კომიქსებს, მოკლემეტრაჟიან ფილმებსა და სატელევიზიო სერიალებს. ფიქციური სამყარო, ისევე როგორც მარველის სამყარო კომიქსებში, ჩამოყალიბდა სხვადასხვა ისტორიებისა და პერსონაჟების გადაკვეთით. კლარკ გრეგი ფილ კოლსონის როლში ფრენჩაიზის ყველაზე მეტ ნაწარმოებში გამოჩნდა.

Marvel-ის კინოსამყარო
Marvel Cinematic Universe logo.png
შემქმნელი Marvel Studios
ორიგინალური ნამუშევარი რკინის კაცი (2008)
გამოცემები
კომიქსები მარველის კინოსამყაროს კომიქსები
კინო და ტელევიზია
ფილმ(ებ)ი მარველის კინოსამყაროს ფილმები
ტელესერიალები მარველის კინოსამყაროს ტელესერიალები

სამყაროს პირველი ფილმი, რკინის კაცი, 2008 წელს გამოვიდა, რითაც დაიწყო ფილმების პირველი ფაზა, რომელიც 2012 წელს დასრულდა მისი პერსონაჟების გადამკვეთი ფილმით, შურისმაძიებლები. მეორე ფაზა დაიწყო 2013 წელს რკინის კაცი 3-ით და დასრულდა 2015 წელს ადამიანი-ჭიანჭველათი. მარველმა მესამე ფაზა დაიწყო 2016 წელს ფილმით კაპიტანი ამერიკა: სამოქალაქო ომი. Marvel Television-მა ასევე განავრცო ფრენჩაიზი „პატარა ეკრანზე“ ტელესერიალებით ABC-სა და Netflix-ზე. მარველის კინოსამყარო ასევე მოიცავს დაკავშირებულ კომიქსების სერიასა და Marvel One-Shots მოკლემეტრაჟიანი ფილმების სერიას.

ფრენჩაიზი გამოირჩევა სხვა და სხვა მედიის ნაწარმოებების წარმატებული გაერთიანებით საზიარო სამყაროში, თუმცა კრიტიკოსების აზრით ზოგიერთი ფილმი თუ სერიალი ამის გამო დაზარალდა. მისი გავლენით სხვა სტუდიებმა სცადეს კომიქსების პერსონაჟების საერთო სამყაროების შექმნა.

ფილმებირედაქტირება

უსასრულობის საგარედაქტირება

ფილმი გამოსვლის თარიღი (აშშ) რეჟისორ(ებ)ი სცენარისტ(ებ)ი პროდიუსერ(ებ)ი
პირველი ფაზა
რკინის კაცი 2 მაისი 2008 (2008-05-02) ჯონ ფავრო[1] მარკ ფერგუსი და ჰოუკ ოსტბი და არტ მარკუმი და მეტ ჰოლოუეი[1][2] ავი არადი და კევინ ფაიგი
წარმოუდგენელი ჰალკი 13 ივნისი 2008 (2008-06-13) ლუი ლეტერიე[3] ზაკ პენი[4] ავი არადი, გეილ ენ ჰარდი და კევინ ფაიგი
რკინის კაცი 2 7 მაისი 2010 (2010-05-07) ჯონ ფავრო[5] ჯასტინ თერუ[6] კევინ ფაიგი
თორი 6 მაისი 2011 (2011-05-06) კენეთ ბრანა[7] ეშლი ედუარდ მილერი და ზაკ სტენცი და დონ პეინი[8]
კაპიტანი ამერიკა: პირველი შურისმაძიებელი 22 ივლისი 2011 (2011-07-22) ჯო ჯონსტონი[9] კრისტოფერ მარკუსი და სტივენ მაკ-ფილი[10]
შურისმაძიებლები 4 მაისი 2012 (2012-05-04) ჯოს უიდონი[11]
მეორე ფაზა
რკინის კაცი 3 3 მაისი 2013 (2013-05-03) შეინ ბლეკი[12] დრიუ პირსი და შეინ ბლეკი[12][13] კევინ ფაიგი
თორი: ბნელი სამყარო 8 ნოემბერი 2013 (2013-11-08) ალან ტეილორი[14] კრისტოფერი იოსტი და კრისტოფერ მარკუსი და სტივენ მაკ-ფილი[15]
კაპიტანი ამერიკა: ზამთრის ჯარისკაცი 4 აპრილი 2014 (2014-04-04) ენტონი და ჯო რუსოები[16] კრისტოფერ მარკუსი და სტივენ მაკ-ფილი[17]
გალაქტიკის მცველები 1 აგვისტო 2014 (2014-08-01) ჯეიმზ განი[18] ჯეიმზ განი და ნიკოლ პერლმანი[19]
შურისმაძიებლები: ულტრონის ეპოქა 1 მაისი 2015 (2015-05-01) ჯოს უიდონი[20]
ადამიანი-ჭიანჭველა 17 ივლისი 2015 (2015-07-17) პეიტონ რიდი[21] ედგარ რაიტი და ჯო კორნიში და ადამ მაკ-კეი და პოლ რადი[22]
მესამე ფაზა [23]
კაპიტანი ამერიკა: სამოქალაქო ომი 6 მაისი 2016 (2016-05-06) ენტონი და ჯო რუსოები[24] კრისტოფერ მარკუსი და სტივენ მაკ-ფილი[24] კევინ ფაიგი
დოქტორი სტრეინჯი 4 ნოემბერი 2016 (2016-11-04) სკოტ დერიკსონი[25] ჯონ სპეიტსი და კ. რობერტ კარგილი[26][27]
გალაქტიკის მცველები: ნაწილი 2 5 მაისი 2017 (2017-05-05) ჯეიმზ განი[19]
ადამიანი ობობა: დაბრუნება 7 ივლისი 2017 (2017-07-07) ჯონ უოტსი[28] ჯონათან მ. გოლდშტაინი & ჯონ ფრენსის დეილი და ჯონ უოტსი & კროსტოფერ ფორდი და კრის მაკკენა & ერიკ სომერსი [29] კევინ ფაიგი და ემი პასკალი
თორი: რაგნაროკი 3 ნოემბერი 2017 (2017-11-03) ტაიკა ვაიტიტი[30] ერიკ პირსონი, და კრეიგ კაილი & კრისტოფერ იოსტი კევინ ფაიგი
შავი ავაზა 16 თებერვალი 2018 (2018-02-16) რაიან კუგლერი[31] რაიან კუგლერი & ჯო რობერტ კოული
შურისმაძიებლები: უსასრულობის ომი 3 მაისი 2018 (2018-05-03) ენტონი და ჯო რუსოები[32] კრისტოფერ მარკუსი და სტივენ მაკ-ფილი[33]
ენთმენი და კრაზანა 6 ივლისი 2018 (2018-07-06) პეიტონ რიდი[34] კრის მაკკენა & ერიკ სომერსი და პოლ რადი & ენდრიუ ბარერი & გაბრიელ ფერარი კევინ ფაიგი და სტივენ ბრუსარი
კაპიტანი მარველი 8 მარტი 2019 (2019-03-08) ანა ბოდენი და რაიან ფლექი მეგ ლეფოვი და ნიკოლ პერლმანი და ჯენიევა რობერტსონ-დუორეტი და ლიზ ფლეჰეივი & კარლი მენჩი და ანა ბოდენი & რაიან ფლექი კევინ ფაიგი
შურისმაძიებლები: დასასრული 26 აპრილი 2019[35] ენტონი და ჯო რუსოები[32] კრისტოფერ მარკუსი და სტივენ მაკ-ფილი[33]
სპაიდერმენი: სახლიდან შორს 5 ივლისი 2019 ჯონ უოტსი კრის მაკკენა & ერიკ სომერსი კევინ ფაიგი და ემი პასკალი

მომავალი პროექტებირედაქტირება

ფილმი გამოსვლის თარიღი (აშშ) რეჟისორ(ებ)ი სცენარისტ(ებ)ი პროდიუსერ(ებ)ი სტატუსი
მეოთხე ფაზა [ა]
შავი ქვრივი 7 მაისი 2021}[36] კეიტ შორტლანდი[37] ერიკ პირსონი[38] კევინ ფაიგი პოსტწარმოება
შანგ-ჩი და ათი ბეჭედის ლეგენდა 9 ივლისი 2021[36] დესტინ დენიელ კრეტონი[39] დევიდ კალაჰემი[40] გადაღება
მარადიულები 11 ნოემბერი 2021[41] ქლოე ჩჟაო[42] მეთიუ კ. ფირპო და რაიან ფირპო[43] პოსტწარმოება
უსახელო ფილმი ადამიან-ობობაზე [44] 17 დეკემბერი 2021[45] ჯონ უოტსი[46] კრის მაკკენა & ერიკ სომერსი კევინ ფაიგი და ემი პასკალი პრეწარმოება
თორი: სიყვარული და ქუხილი 11 თებერვალი 2022[47] ტაიკა ვაიტიტი[48] ტაიკა ვაიტიტი და ჯენიფერ კაიტინ რობინსონი[49] კევინ ფაიგი
დოქტორი სტრეინჯი სიგიჟეს მულტისამყაროში 25 მარტი 2022[47] სემ რეიმი[50] ჯეიდ ბარტლეტი და მაიკლს ვალდრონი[51][52]
უცნობი ფაზა
შავი ავაზა II 6 მაისი 2022[53] რაიან კუგლერი[54] კევინ ფაიგი მუშავდება
უსახელო ფილმი კაპიტან მარველზე 8 ივლისი 2022[41] TBA მეგან მაკდონელი[55]
  1. მეოთხე ფაზა ასევე მოიცავს სტრიმინგ-სერვის,Disney+ -ის სერიალებს.


ტელესერიალებირედაქტირება

Marvel Television-ის სერიალებირედაქტირება

სერიალი სეზონი ეპიზოდები საპრემიერო ჩვენება აღმასრულებელი პროდიუსერ(ებ)ი
პირველად ბოლოს ქსელი
Marvel-ის გმირები
S.H.I.E.L.D.-ის აგენტები 1 22 24 სექტემბერი 2013 (2013-09-24) 13 მაისი 2014 (2014-05-13) ABC ჯედ უიდონი, მორისა ტანჩაროენი და ჯეფრი ბელი[56]
2 22 23 სექტემბერი 2014 (2014-09-23) 12 მაისი 2015 (2015-05-12)
3 22 29 სექტემბერი 2015 (2015-09-29) 1 მარტი 2016 (2016-03-01)
4 22 20 სექტემბერი 2016 (2016-09-20) 16 მაისი 2017
5 22 1 დეკემბერი 2017 18 მაისი 2018
6 13 10 მაისი 2019 2 აგვისტო 2019
7 13 27 მაისი 2020 12 აგვისტო 2020
აგენტი კარტერი 1 8 6 იანვარი 2015 (2015-01-06) 24 თებერვალი 2015 (2015-02-24) ტარა ბატერსი, მიშელ ფაზეკასი და კრის დინგესი[57]
2 10 19 იანვარი 2016 (2016-01-19) 1 მარტი 2016 (2016-03-01)
არაადამიანები 1 8 29 სექტემბერი 2017 10 ნოემბერი 2017 სკოტ ბაკი
Marvel-ის რაინდები
თავზეხელაღებული 1 13 10 აპრილი 2015 (2015-04-10) Netflix სტივენ ს. დენაითი[58]
2 13 18 მარტი 2016 (2016-03-18) დაგ პეტრი და მარკო რამირესი[59]
3 13 19 ოქტომბერი 2018 ერიკ ოლესონი
ჯესიკა ჯონსი 1 13 20 ნოემბერი 2015 (2015-11-20) მელისა როსენბერგი[60]
2 13 8 მარტი 2018
3 13 14 ივნისი 2019
ლუკ კეიჯი 1 13 30 სექტემბერი 2016 ჩეო ჰოდარი კოკერი[61]
2 13 22 ივნისი 2018
რკინის მუშტი 1 13 17 მარტი 2017 სკოტ ბაკი[62]
2 10 7 სექტემბერი 2018 რეივენ მეცნერი
მცველები 1 8 18 აგვისტო 2017 დაგ პეტრი და მარკო რამირესი
დამსჯელი 1 13 17 ნოემბერი 2017 სტივ ლაითფუტი
2 13 18 იანვარი 2019
ახალგაზრდული სერიალები
გაქცეულები 1 10 21 ნოებმერი 2017 9 იანვარი 2018 HULU ჯო შვარცი და სტეფანი სევაჯი
2 13 21 დეკემბერი 2018
3 10 13 დეკემბერი 2019
მოსასხამი და სატევარი 1 10 7 ივნისი 2018 2 აგვისტო Freeform ჯო პოკასკი
2 10 4 აპრილი 2019 30 მაისი 2019
თავგადასავალი შიშში
ჰელსტრომი[ა] 1[64] 10[65] 16 ოქტომბერი 2020 HULU პოლ ზბიშევსკი[64]
  1. Marvel Television დახურვის შემდეგ «ჰელსტრომის» წარმოება გადავიდა Marvel Studios-თან, მაგრამ მას აკონტროლებს Marvel Television-ის ხელმძვანელობა[63].

Marvel Studios-ს სერიალებირედაქტირება

სერიალი სეზონი ეპიზოდები საპრემიერო ჩვენება აღმასრულებელი პროდიუსერ(ებ)ი სტატუსი
პირველად ბოლოს ქსელი
მეოთხე ფაზა
ვანდავიჟენი 1[66] 6[67] დეკემბერი 2020[68] ცნობილი გახდება ჟაკ შეფერი[69] გამოშვების მოლოდინში
შავარდენი და ზამთრის ჯარისკაცი 1[66] 6[70] 2021[71] ცნობილი გახდება Disney+ მალკოლმ სპელმანი[72] გადაღება
ლოკი 1[73] 6[74] 2021-ის დასაწყისი[75] ცნობილი გახდება მაიკლ ვალდრონი[76]
რა იქნებოდა თუ...? 1[77] 10[78] შუა 2021[75] ცნობილი გახდება ეი. სი. ბრედლი[79] წარმოება
2[78] 10[78] ცნობილი გახდება ცნობილი გახდება ცნობილი გახდება პრეწარმოება
ქორისთვალა 1[80] ცნობილი გახდება 2022 (2022)[81] ცნობილი გახდება ჯონატანი იგლა[82] შეკვეთილი
მის მარველი 1[83] ცნობილი გახდება ცნობილი გახდება ბიშა კ. ალი[84]
მთვარის რაინდი 1[83] ცნობილი გახდება ცნობილი გახდება ჯერემი სლეიტერი[85]
ქალი-ჰალკი 1[83] ცნობილი გახდება ცნობილი გახდება ჯესიკა გაო[86]

მოკლემეტრაჟიანი ფილმებირედაქტირება

ფილმი გამოსვლის თარიღი (აშშ) რეჟისორი სცენარისტი პროდიუსერი DVD/Blu-ray გამოცემა
კონსულტანტი 13 სექტემბერი 2011 (2011-09-13) ლეითუმი[87] ერიკ პერსონი[88][89] კევინ ფაიგი თორი
სახალისო ამბავი თორის უროსკენ მიმავალ გზაზე 25 ოქტომბერი 2011 (2011-10-25) კაპიტანი ამერიკა: პირველი შურისმაძიებელი
ობიექტი 47 25 სექტემბერი 2012 (2012-09-25) ლუი დ’ესპოზიტო[88][89] შურისმაძიებლები
აგენტი კარტერი 3 სექტემბერი 2013 (2013-09-03) (ციფრული)
24 სექტემბერი 2013 (2013-09-24) (ფიზიკური)
რკინის კაცი 3
დიდება მეფეს 4 თებერვალი 2014 (ციფრული)
25 თებერვალი 2014 (ფიზიკური)
დრიუ პირსი[90] თორი: ბნელი სამყარო

ვებ-სერიალებირედაქტირება

სერიალი სეზონი ეპიზოდები საპრემიერო ჩვენება სტატუსი
პირველად ბოლოს ქსელი
WHIH Newsfront 1 5 2 ივლისი 2015 16 ივლისი 2015 YouTube გამოვიდა
2 5 22 აპრილი 2016 3 მაისი 2016
S.H.I.E.L.D.-ის აგენტები: იო-იო 1 6 13 დეკემბერი 2016 ABC.com

რესურსები ინტერნეტშირედაქტირება

სქოლიორედაქტირება

  1. 1.0 1.1 McClintock, Pamela. “Marvel Making Deals for Title Wave“, Variety, April 27, 2006. ციტირების თარიღი: March 1, 2008. დაარქივებულია ორიგინალიდან - მაისი 1, 2011. 
  2. Jensen, Jeff. “Iron Man: Summer's first Marvel?“, Entertainment Weekly, April 17, 2008. ციტირების თარიღი: April 21, 2008. დაარქივებულია ორიგინალიდან - მარტი 28, 2013. 
  3. Cairns, Bryan. “Director Louis Leterrier Talks Incredible Hulk“, Newsarama.com, October 3, 2011. ციტირების თარიღი: February 23, 2013. დაარქივებულია ორიგინალიდან - თებერვალი 23, 2013. 
  4. Juarez, Vanessa. “Comic-Con: 'Incredible Hulk' screenwriter Zak Penn discusses strife with Edward Norton“, Entertainment Weekly, July 26, 2008. ციტირების თარიღი: იანვარი 31, 2016. დაარქივებულია ორიგინალიდან - თებერვალი 21, 2013. 
  5. Finke, Nikki. “So What Was All The Fuss About? Marvel Locks In Jon Favreau For 'Iron Man 2′“, Deadline.com, July 9, 2008. ციტირების თარიღი: August 3, 2012. დაარქივებულია ორიგინალიდან - აგვისტო 21, 2012. 
  6. Graser, Marc. “Theroux to write 'Iron Man' sequel“, Variety, July 15, 2008. ციტირების თარიღი: July 16, 2008. დაარქივებულია ორიგინალიდან - აგვისტო 24, 2012. 
  7. Fleming, Michael. “Branagh in talks to direct 'Thor'“, Variety, September 28, 2008. ციტირების თარიღი: September 29, 2008. დაარქივებულია ორიგინალიდან - July 5, 2011. 
  8. Thor Movie: New Release Date! May 6, 2011. Marvel.com (January 7, 2010). დაარქივებულია ორიგინალიდან — მარტი 10, 2014. ციტირების თარიღი: February 6, 2014.
  9. Kit, Borys. “'Captain America' recruits director“, The Hollywood Reporter, November 9, 2008. ციტირების თარიღი: November 10, 2008. დაარქივებულია ორიგინალიდან - ივლისი 2, 2011. 
  10. 'Captain America' enlists two scribes“, The Hollywood Reporter, November 18, 2008. ციტირების თარიღი: November 19, 2008. დაარქივებულია ორიგინალიდან - ივლისი 6, 2011. . (First paragraph; subscription required for full story.)
  11. Graser, Marc. “Whedon to head 'Avengers'“, Variety, April 13, 2010. ციტირების თარიღი: April 14, 2010. დაარქივებულია ორიგინალიდან - აპრილი 25, 2011. 
  12. 12.0 12.1 Shane Black talks direction of Iron Man 3 and whether or not to expect more Marvel cameos!. Ain't It Cool News (March 7, 2011). დაარქივებულია ორიგინალიდან — სექტემბერი 3, 2012. ციტირების თარიღი: September 3, 2012.
  13. Fleming, Mike. (March 31, 2011) Marvel Taps Its 'Runaways' Scribe Drew Pearce To Write 'Iron Man 3′ Script. Deadline.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — სექტემბერი 3, 2012. ციტირების თარიღი: September 3, 2012.
  14. Fleming Jr., Mike. (December 24, 2011) 'Thor 2′ Director Will Be 'Game Of Thrones' Helmer Alan Taylor. Deadline.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — მარტი 27, 2013. ციტირების თარიღი: March 27, 2013.
  15. ‘Thor: The Dark World’ Official Synopsis Released. StitchKingdom.com (October 12, 2012). დაარქივებულია ორიგინალიდან — სექტემბერი 19, 2013. ციტირების თარიღი: October 12, 2012.
  16. Sneider, Jeff. (June 6, 2012) Russo brothers tapped for 'Captain America 2': Disney and Marvel in final negotiations with 'Community' producers to helm pic. Variety. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ივლისი 16, 2012. ციტირების თარიღი: July 3, 2012.
  17. Marshall, Rick. (April 14, 2011) 'Captain America' Writers Talk Sequel, Post-'Avengers' Plans, And The Marvel Movie-Verse. MTV News. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ივლისი 6, 2011. ციტირების თარიღი: April 14, 2011.
  18. Marvel Studios Begins Production on Guardians of the Galaxy. Marvel.com (July 20, 2013). დაარქივებულია ორიგინალიდან — ივლისი 21, 2013. ციტირების თარიღი: July 20, 2013.
  19. 19.0 19.1 Graser, Marc. (July 25, 2014) James Gunn to Write, Direct ‘Guardians of the Galaxy’ Sequel. Variety. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ივლისი 26, 2014. ციტირების თარიღი: July 26, 2014.
  20. Graser, Marc. (August 7, 2012) Joss Whedon will return for 'The Avengers 2'. Variety. დაარქივებულია ორიგინალიდან — აგვისტო 7, 2012. ციტირების თარიღი: August 7, 2012.
  21. Director Peyton Reed and Writer Adam McKay Join Marvel's Ant-Man. Marvel.com (June 7, 2014). დაარქივებულია ორიგინალიდან — იანვარი 9, 2014. ციტირების თარიღი: June 7, 2014.
  22. Sneider, Jeff. (April 22, 2015) Marvel’s ‘Ant-Man’ Resolves Writing Credit Dispute (Exclusive). The Wrap. დაარქივებულია ორიგინალიდან — აპრილი 23, 2015. ციტირების თარიღი: April 22, 2015.
  23. Strom, Marc. (October 28, 2014) Marvel Studios Announces Full Phase 3 Slate at Special Event. Marvel.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ოქტომბერი 29, 2014. ციტირების თარიღი: October 28, 2014.
  24. 24.0 24.1 Weintraub, Steve. (March 11, 2014) Directors Joe & Anthony Russo Confirm They'll Direct Captain America 3; Say They're Breaking the Story Now with Screenwriters Christopher Markus & Stephen McFeely. Collider.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — მარტი 11, 2014. ციტირების თარიღი: March 14, 2014.
  25. Siegel, Tatiana; Kit, Borys. Scott Derrickson to Direct Marvel's 'Doctor Strange'. The Hollywood Reporter (June 3, 2014). დაარქივებულია ორიგინალიდან — ივნისი 3, 2014. ციტირების თარიღი: June 3, 2014.
  26. Strom, Marc. (December 4, 2014) Benedict Cumberbatch to play Doctor Strange. Marvel.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — December 4, 2014. ციტირების თარიღი: December 4, 2014.
  27. Romano, Nick. (December 14, 2015) ‘Doctor Strange’ Re-Teams Director Scott Derrickson With ‘Sinister’ Writer C. Robert Cargill. Collider.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — დეკემბერი 15, 2015. ციტირების თარიღი: December 14, 2015.
  28. Marvel.com (June 23, 2015). „Sony Pictures and Marvel Studios Find Their 'Spider-Man' Star and Director“. პრეს-რელიზი. დაარქივებულია ორიგინალიდან July 9, 2015-ში. https://web.archive.org/web/20150709052438/http://marvel.com/news/movies/24758/sony_pictures_and_marvel_studios_find_their_spider-man_star_and_director. წაკითხვის თარიღი: June 23, 2015.
  29. Back To Walley World: The Griswolds Go On 'Vacation' Again. NPR (July 25, 2015). დაარქივებულია ორიგინალიდან — ივლისი 26, 2015. ციტირების თარიღი: July 26, 2015.
  30. Fleming, Mike. (October 15, 2015) Mark Ruffalo Bringing Hulk Into ‘Thor: Ragnarok’. Deadline.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ოქტომბერი 16, 2015. ციტირების თარიღი: October 16, 2015.
  31. Strom, Marc. (January 11, 2016) Ryan Coogler to Direct Marvel's 'Black Panther'. Marvel.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — იანვარი 12, 2016. ციტირების თარიღი: January 11, 2016.
  32. 32.0 32.1 Strom, Marc. (April 7, 2015) Joe & Anthony Russo to Direct 2-Part Marvel's 'Avengers: Infinity War' Event. Marvel.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — აპრილი 7, 2015. ციტირების თარიღი: April 7, 2015.
  33. 33.0 33.1 Strom, Mark. (May 7, 2015) Christopher Markus & Stephen McFeely to Write Marvel's 2-Part 'Avengers: Infinity War' Event. Marvel.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — მაისი 8, 2015. ციტირების თარიღი: May 7, 2015.
  34. Cabin, Chris. (November 13, 2015) ‘Ant-Man and the Wasp': Michael Douglas Eyeing Return for Sequel. Collider. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ნოემბერი 13, 2015. ციტირების თარიღი: November 13, 2015.
  35. Truitt, Brian. (December 7, 2018) It's finally here! Watch the first trailer for Marvel's newly titled 'Avengers: Endgame'. USA Today. დაარქივებულია ორიგინალიდან — დეკემბერი 7, 2018. ციტირების თარიღი: December 7, 2018.
  36. 36.0 36.1 Gonzalez, Umberto; Welk, Brian. (September 23, 2020) Disney Pushes 'Black Widow' Back to 2021. ციტირების თარიღი: September 23, 2020
  37. Kit, Borys. (July 12, 2018) 'Black Widow' Movie Finds Director in Cate Shortland (Exclusive). The Hollywood Reporter. დაარქივებულია ორიგინალიდან — July 12, 2018. ციტირების თარიღი: July 12, 2018.
  38. Barnhardt, Andrew. (January 14, 2020) Thor: Ragnarok Writer Gets Sole Screenwriting Credit on Black Widow. ComicBook.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — January 15, 2020. ციტირების თარიღი: January 16, 2020.
  39. Couch, Aaron; Kit, Borys. Marvel's 'Shang-Chi' Sets Director Destin Daniel Cretton (March 13, 2019). დაარქივებულია ორიგინალიდან — March 14, 2019. ციტირების თარიღი: March 13, 2019.
  40. Fleming Jr., Mike. (December 3, 2018) 'Shang-Chi' Marvel's First Asian Film Superhero Franchise; Dave Callaham Scripting, Search on For Director of Asian Descent. დაარქივებულია ორიგინალიდან — December 3, 2018. ციტირების თარიღი: December 3, 2018.
  41. 41.0 41.1 შეცდომა ციტირებაში არასწორი ტეგი <ref>; სქოლიოსათვის Phase4Delay არ არის მითითებული ტექსტი; $2
  42. Kit, Borys. (September 21, 2018) Marvel Studios' 'The Eternals' Finds Its Director With Chloe Zhao. დაარქივებულია ორიგინალიდან — September 21, 2018. ციტირების თარიღი: September 21, 2018.
  43. Kit, Borys. (May 15, 2018) Marvel Sets Black List Writers for 'Eternals' Movie (Exclusive). დაარქივებულია ორიგინალიდან — May 16, 2018. ციტირების თარიღი: May 15, 2018.
  44. Lang, Brent. (September 27, 2019) Sony, Marvel Make Up: Companies Will Produce Third ‘Spider-Man’ Film. Variety. დაარქივებულია ორიგინალიდან — September 27, 2019. ციტირების თარიღი: September 27, 2019.
  45. Moreau, Jordan. (July 23, 2020) 'Spider-Man: Far From Home' Sequel Delayed to December 2021. ციტირების თარიღი: July 23, 2020
  46. Labonte, Rachel. (June 10, 2020) MCU's Spider-Man 3: Marisa Tomei Teases What To Expect Of Aunt May. ციტირების თარიღი: June 12, 2020
  47. 47.0 47.1 შეცდომა ციტირებაში არასწორი ტეგი <ref>; სქოლიოსათვის SonyPhase4Delay არ არის მითითებული ტექსტი; $2
  48. Kit, Borys. (July 16, 2019) Taika Waititi to Direct 'Thor 4' (Exclusive). დაარქივებულია ორიგინალიდან — July 18, 2019. ციტირების თარიღი: July 21, 2019.
  49. Kroll, Justin. (February 10, 2020) 'Thor' Sequel Writing Staff Recruits 'Someone Great's' Jennifer Kaytin Robinson (Exclusive). დაარქივებულია ორიგინალიდან — February 11, 2020. ციტირების თარიღი: February 11, 2020
  50. Evangelista, Chris. (April 15, 2020) Sam Raimi Confirms He’s Directing ‘Doctor Strange in the Multiverse of Madness’. /Film. დაარქივებულია ორიგინალიდან — April 15, 2020. ციტირების თარიღი: April 15, 2020.
  51. Sneider, Jeff. (October 17, 2019) Exclusive: Marvel Taps Jade Bartlett to Write 'Doctor Strange in the Multiverse of Madness'. ციტირების თარიღი: October 17, 2019
  52. Sneider, Jeff. (February 7, 2020) 'Doctor Strange 2' Taps 'Loki' Scribe Michael Waldron to Rewrite Script. Collider. დაარქივებულია ორიგინალიდან — February 8, 2020. ციტირების თარიღი: February 7, 2020.
  53. Couch, Aaron. (August 24, 2019) Marvel Confirms Kit Harington for 'Eternals,' Sets 'Black Panther II' Date. The Hollywood Reporter. დაარქივებულია ორიგინალიდან — August 24, 2019. ციტირების თარიღი: August 24, 2019.
  54. Kit, Borys. (October 11, 2018) Ryan Coogler Signs on to Write and Direct 'Black Panther' Sequel (Exclusive). დაარქივებულია ორიგინალიდან — October 12, 2018. ციტირების თარიღი: October 11, 2018.
  55. Kit, Borys. (January 22, 2020) 'Captain Marvel 2' in the Works With 'WandaVision' Writer. ციტირების თარიღი: January 22, 2020
  56. Littleton, Cynthia. (August 28, 2012) ABC orders Marvel 'S.H.I.E.L.D' pilot. Variety. დაარქივებულია ორიგინალიდან — აგვისტო 29, 2012. ციტირების თარიღი: August 29, 2012.
  57. McIntrye, Gina. (January 2, 2015) ‘Agent Carter': Hayley Atwell reprises capable 1940s spy for Marvel TV show. Los Angeles Times. დაარქივებულია ორიგინალიდან — იანვარი 3, 2015. ციტირების თარიღი: January 3, 2015.
  58. Steven S. DeKnight Joins 'Marvel's Daredevil'. Marvel.com (May 24, 2014). დაარქივებულია ორიგინალიდან — მაისი 24, 2014. ციტირების თარიღი: May 24, 2014.
  59. Cavanaugh, Patrick. (April 21, 2015) Netflix Orders a Second Season of 'Marvel's Daredevil'. Marvel.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — აპრილი 22, 2015. ციტირების თარიღი: April 21, 2015.
  60. Couch, Aaron. (November 12, 2013) Melissa Rosenberg to Oversee Marvel's Jessica Jones Series for Netflix. The Hollywood Reporter. დაარქივებულია ორიგინალიდან — ივნისი 28, 2014. ციტირების თარიღი: February 6, 2014.
  61. Spangler, Todd. (March 31, 2015) Netflix, Marvel Pick ‘Luke Cage’ Showrunner, Cheo Hodari Coker. Variety. დაარქივებულია ორიგინალიდან — მარტი 31, 2015. ციტირების თარიღი: March 31, 2015.
  62. Strom, Marc. (December 7, 2015) Scott Buck to Showrun the Netflix Original Series 'Marvel's Iron Fist'. Marvel.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — დეკემბერი 7, 2015. ციტირების თარიღი: December 7, 2015.
  63. Goldberg, Lesley. (December 8, 2019) Marvel TV Division Folded Into Studio Unit, Layoffs Expected. The Hollywood Reporter. ციტირების თარიღი: December 11, 2019
  64. 64.0 64.1 შეცდომა ციტირებაში არასწორი ტეგი <ref>; სქოლიოსათვის HuluGRH არ არის მითითებული ტექსტი; $2
  65. Patten, Dominic. (October 8, 2019) 'Marvel's Helstrom' Cast Revealed With 'Homeland', 'Fear The Walking Dead' & 'The Royals' Alums For Fiery Hulu Series. ციტირების თარიღი: October 9, 2019
  66. 66.0 66.1 Pedersen, Eric. (April 11, 2019) Disney+ Full List Of Programming: Streaming Service’s Series, Movies, Specials & More. Deadline Hollywood. დაარქივებულია ორიგინალიდან — აპრილი 12, 2019. ციტირების თარიღი: April 12, 2019.
  67. Gemmill, Allie. (August 4, 2019) Everything We Know About Marvel's WandaVision TV Series. Screenrant. ციტირების თარიღი: August 24, 2019.
  68. Mitovitch, Matt Webb. (February 4, 2020) The Mandalorian Set for Early Return, Disney+ Marvel Slate Starts in August. TV Line. დაარქივებულია ორიგინალიდან — February 5, 2020. ციტირების თარიღი: February 4, 2020.
  69. Kit, Borys. (January 9, 2019) Marvel's 'Vision and Scarlet Witch' Series Lands 'Captain Marvel' Writer (Exclusive). The Hollywood Reporter. დაარქივებულია ორიგინალიდან — იანვარი 10, 2019. ციტირების თარიღი: January 10, 2019.
  70. Fleming Jr, Mike. (May 20, 2019) Kari Skogland To Direct 6-Part ‘The Falcon And The Winter Soldier’ Miniseries With Anthony Mackie, Sebastian Stan, Daniel Bruhl & Emily Van Camp. დაარქივებულია ორიგინალიდან — მაისი 21, 2019. ციტირების თარიღი: May 20, 2019.
  71. Bonomolo, Cameron. (September 20, 2020) The Falcon and the Winter Soldier: Disney+ Page Confirms Marvel Series Will Release in 2021. ციტირების თარიღი: September 21, 2020
  72. Kroll, Justin; Otterson, Joe. Falcon-Winter Soldier Limited Series in the Works With ‘Empire’ Writer (EXCLUSIVE). Variety (October 30, 2018). დაარქივებულია ორიგინალიდან — October 31, 2018. ციტირების თარიღი: October 31, 2018.
  73. Chmielewski, Dawn C.; Hipes, Patrick. ‘Rogue One’ Prequel Series In Works For Disney’s Streaming Service, Now Named Disney+. Deadline Hollywood (November 8, 2018). დაარქივებულია ორიგინალიდან — November 8, 2018. ციტირების თარიღი: November 9, 2018.
  74. Bonomolo, Cameron. (August 23, 2019) Loki to Get Six 1-Hour Episodes Directed by Kate Herron. დაარქივებულია ორიგინალიდან — August 23, 2019. ციტირების თარიღი: August 23, 2019.
  75. 75.0 75.1 შეცდომა ციტირებაში არასწორი ტეგი <ref>; სქოლიოსათვის THRPhase4SDCC არ არის მითითებული ტექსტი; $2
  76. Kit, Borys. (February 15, 2019) Marvel's 'Loki' Series Lands 'Rick and Morty' Writer (Exclusive). Hollywood Reporter. ციტირების თარიღი: February 16, 2019.
  77. Sciretta, Peter. (March 12, 2019) Exclusive: Marvel Studios Producing ‘What If’ TV Series For Disney+. /Film. დაარქივებულია ორიგინალიდან — March 30, 2019. ციტირების თარიღი: April 13, 2019.
  78. 78.0 78.1 78.2 Bonomolo, Cameron. (December 19, 2019) Kevin Feige Reveals What If…? Has More Episodes Than Marvel Studios’ Other Disney+ Series. დაარქივებულია ორიგინალიდან — December 20, 2019. ციტირების თარიღი: December 20, 2019.
  79. Radulovic, Petrana. (August 24, 2019) Everything we learned at D23’s Disney Plus presentation. Polygon. დაარქივებულია ორიგინალიდან — August 24, 2019. ციტირების თარიღი: August 24, 2019.
  80. Otterson, Joe; Otterson, Joe. (2019-04-10) Hawkeye Series Starring Jeremy Renner in the Works at Disney+ (EXCLUSIVE) en. ციტირების თარიღი: 2019-04-10
  81. Jennings, Collier. (April 7, 2020) Disney+ France Reveals Hawkeye, Loki & More Marvel Shows' Release Dates. ციტირების თარიღი: April 7, 2020 – via Dossier de Presse Disney+ fr (PDF). The Walt Disney Company France (April 1, 2020). ციტირების თარიღი: April 7, 2020
  82. Kit, Borys. (September 6, 2019) Marvel's 'Hawkeye' Series Finds Its Writer With 'Mad Men' Scribe (Exclusive). დაარქივებულია ორიგინალიდან — September 6, 2019. ციტირების თარიღი: September 6, 2019.
  83. 83.0 83.1 83.2 Couch, Aaron. (August 23, 2019) Marvel Unveils 3 New Disney+ Shows Including 'She-Hulk' and 'Moon Knight'. The Hollywood Reporter. დაარქივებულია ორიგინალიდან — August 23, 2019. ციტირების თარიღი: August 23, 2019.
  84. Kit, Borys; Goldberg, Lesley. 'Ms. Marvel' Series in the Works for Disney+ (Exclusive). The Hollywood Reporter (August 23, 2019). დაარქივებულია ორიგინალიდან — აგვისტო 23, 2019. ციტირების თარიღი: August 23, 2019.
  85. Kit, Borys; Goldberg, Lesley. Marvel's 'Moon Knight' Series Finds Its Head Writer With 'Umbrella Academy' Series Creator (Exclusive). The Hollywood Reporter (November 8, 2019). დაარქივებულია ორიგინალიდან — November 8, 2019. ციტირების თარიღი: November 8, 2019.
  86. Kit, Borys. (November 8, 2019) Marvel's 'She-Hulk' Finds Its Head Writer With 'Rick and Morty' Scribe (Exclusive). დაარქივებულია ორიგინალიდან — November 8, 2019. ციტირების თარიღი: November 8, 2019.
  87. Strom, Marc. (August 2, 2011) Marvel One-Shots: Expanding the Cinematic Universe. Marvel.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — აპრილი 29, 2014. ციტირების თარიღი: September 26, 2011.
  88. 88.0 88.1 Breznican, Anthony. (July 3, 2012) First Look: Marvel unveils top-secret 'Avengers' short film 'Item 47' – Exclusive. Entertainment Weekly. დაარქივებულია ორიგინალიდან — აპრილი 29, 2014. ციტირების თარიღი: January 13, 2014.
  89. 89.0 89.1 Manning, Shaun. (July 22, 2013) SDCC: Marvel Debuts Atwell's "Agent Carter One-Shot". Comic Book Resources. დაარქივებულია ორიგინალიდან — April 19, 2014. ციტირების თარიღი: January 11, 2014.
  90. Breznican, Anthony. (January 9, 2014) Marvel One-Shot: First Look at Ben Kingsley's Mandarin encore in 'All Hail the King' short film -- Exclusive. Entertainment Weekly. დაარქივებულია ორიგინალიდან — იანვარი 9, 2014. ციტირების თარიღი: January 9, 2014.