მთავარი მენიუს გახსნა

პეტრიანთ საყდარი, ცნობილია აგრეთვე, როგორც კუხის ეკლესიაეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი ქვემო ქართლის მხარეში, დმანისის მუნიციპალიტეტში, სოფელ გომარეთში. აგებულია 1014-1022 წლებში. ნაგებია რუხი-მოშავო ქვით, მაგრამ აღმოსავლეთის სარკმელი სურინჯისფერი ქვებითაა აწყობილი.

ღვთისმშობლის სახელობის პეტრიანთ საყდარი ერთნავიანი აფსიდიანი ეკლესიაა გარეთა სწორკუთხედის ფარგლებში. შიგნით გრძივ კედლებზე თითი ერთსაფეხურიანი კედლის სვეტია, მათზე დაბჯენილი საყრდენი თაღით. აფსიდი არასრული ნახევრწრის მოყვანილობისაა. შესასვლელი ერთია სამხრეთის მხრიდან. ტაძრის პერანგის წყობა ჩვეულებრივი ზომის, არც ისე სუფთად გათლილი კვადრებისგან შედგება. კუთხეებში ჩართულია უფრო სუფთად გათლილი დიდი ლოდები. ინტერიერში სუფტად გათლილია მხოლოდ საბჯენი თაღები, კედლის სვეტები, კამარა და კონქი. იმპოსტებს მარტივი პროფილები აქვთ.

პეტრიანთ საყდარს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა 2006 წლის 30 მარტს საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტროს მიერ, ხოლო ამავე წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის № 665 ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია[1].

წარწერებირედაქტირება

ტაძრის სამი ასომთავრული წარწერიდან ორი უფრო მნიშვნელოვანია. ისინი ასე იკითხება:

 
„ქრისტე, ადიდე ლიპარიტ ერისთავი და შვილნი მისნი, ამინ.“

მეორე წარწერა ასე იკითხება:

 
„სახელითა ხმრთისათა მას ჟამსა ოდეს ძრიელმან და უძლეველმან გიორგი აფხაზთა მეფემან შეიპყრა ზვიად მარუშიანი, მაშინ ესე ბალავარი დვა ჴელითა ცოდვილისა მიქელ ხუცეს გალატოზისაჲთა.“

ამ წარწერებით ხდება ტაძრის მშენებლობის პერიოდის დადგენა. გიორგი მეფე არის საქართველოს მეფე გიორგი I, ზვიად მარუშიანი — ძლიერი ფეოდალური საგვარეულოს წარმომადგენელია, რომელსაც მეფესთან კონფლიქტი მოსვლია, ხოლო ლიპარიტი არის ლიპარიტ III, რომელიც გარდაიცვალა 1022 წელს. პირთა და თარიღების შეჯერებით დგინდება ტაძრის აგების პერიოდი.

იხილეთ აგრეთვერედაქტირება

ლიტერატურარედაქტირება

  • ბერიძე ვ. ქართული ხუროთმოძღვრების ისტორია, თბ., 2014, გვ., 25-26

სქოლიორედაქტირება