ქიმიურ ელემენტთა პერიოდული სისტემა

ქიმიურ ელემენტთა რიგი ატომური მასის მიხედვით
(გადამისამართდა გვერდიდან პერიოდული სისტემა)

ქიმიურ ელემენტთა პერიოდული სისტემა მენდელეევის მიერ 1869 წლის 1 მარტს აღმოჩენილი პერიოდულობის კანონის გრაფიკული ასახვაა.

ცხრილი

სისტემას არაფორმალურად „მენდელეევის ცხრილს“, „პერიოდულობის სისტემას“ ან უბრალოდ „პერიოდულ სისტემას“ უწოდებენ, მაგრამ უნდა აღინიშნოს რომ სახელი „პერიოდულობის სისტემა“ გაუმართლებელია როგორც ქიმიური, ასევე გრამატიკული თვალსაზრისითაც. არსებობს ქიმიურ ელემენტთა პერიოდული სისტემის წარმოსახვის რამდენიმე სახე. მათ შორის ყველაზე უფრო გამოყენებულია გაშლილი და შემჭიდროებული ცხრილები (იხ. სურათი ქვემოთ).

ქიმიურ ელემენტთა ნომენკლატურა 100-ზე მეტით ატომური რიცხვით:

ატომური ნომერი სახელი სიმბოლო ძვ. სახელი IUPAC ოფიციალური სახელი IUPAC სიმბოლო
101 Unnilinium Unu eka-thulium Mendelevium Md
102 Unnilbium Unb eka-ytterbium Nobelium No
103 Unniltrium Unt eka-lutetium Lawrencium Lr
104 Unnilquadrium Unq eka-hafnium Rutherfordium Rf
105 Unnilpentium Unp eka-tantalum Dubnium Db
106 Unnilhexium Unh eka-tungsten Seaborgium Sg
107 Unnilseptium Uns eka-rhenium Bohrium Bh
108 Unniloctium Uno eka-osmium Hassium Hs
109 Unnilennium Une eka-iridium Meinterium Mt
110 Ununnilium Uun eka-platinum Darmstadtium Ds
111 Unununnium Uuu eka-gold Roentgenium Rg
112 Ununbium Uub eka-mercury Copernicium Cn
113 Ununtrium Uut eka-thallium Nihonium Nh
114 Ununquadium Uuq eka-lead Flerovium Fl
115 Ununpentium Uup eka-bismuth Moscovium Mc
116 Ununhexium Uuh eka-polonium Livermorium Lv
117 Ununseptium Uus eka-astatine Tennessine Ts
118 Ununoctium Uuo eka-radon Oganesson Og
119 Ununennium Uue eka-francium
120 Unbinilium Ubn eka-radium
121 Unbiunium Ubu eka-actinium
122 Unbibium Ubb eka-thorium
123 Unbitrium Ubt eka-Protactinium
124 Unbiquadium Ubq eka-uranium
125 Unbipentium Ubp eka-neptunium
126 Unbihexium Ubh eka-plutonium
127 Unbiseptium Ubs eka-americium
128 Unbioctium Ubo eka-curium
129 Unbiennium Ube eka-berkelium
130 Untrinilium Utn eka-californium

ცხრილირედაქტირება

ელემენტთა პერიოდული სისტემა
ჯგუფი 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18
IA IIA IIIB IVB VB VIB VIIB ---- VIIIB ---- IB IIB IIIA IVA VA VIA VIIA VIIIA
პერიოდი
1 1

H

2

He

2 3

Li

4

Be

5

B

6

C

7

N

8

O

9

F

10

Ne

3 11

Na

12

Mg

13

Al

14

Si

15

P

16

S

17

Cl

18

Ar

4 19

K

20

Ca

21

Sc

22

Ti

23

V

24

Cr

25

Mn

26

Fe

27

Co

28

Ni

29

Cu

30

Zn

31

Ga

32

Ge

33

As

34

Se

35

Br

36

Kr

5 37

Rb

38

Sr

39

Y

40

Zr

41

Nb

42

Mo

(43)

Tc

44

Ru

45

Rh

46

Pd

47

Ag

48

Cd

49

In

50

Sn

51

Sb

52

Te

53

I

54

Xe

6 55

Cs

56

Ba

* 72

Hf

73

Ta

74

W

75

Re

76

Os

77

Ir

78

Pt

79

Au

80

Hg

81

Tl

82

Pb

83

Bi

84

Po

(85)

At

86

Rn

7 (87)

Fr

88

Ra

** (104)

Rf

(105)

Db

(106)

Sg

(107)

Bh

(108)

Hs

(109)

Mt

(110)

Ds

(111)

Rg

(112)

Cn

(113)

Uut

(114)

Fl

(115)

Uup

(116)

Lv

(117)

Uus

(118)

Uuo

 
ლანთანოიდები * 57

La

58

Ce

59

Pr

60

Nd

(61)

Pm

62

Sm

63

Eu

64

Gd

65

Tb

66

Dy

67

Ho

68

Er

69

Tm

70

Yb

71

Lu

აქტინოიდები ** 89

Ac

90

Th

91

Pa

92

U

(93)

Np

(94)

Pu

(95)

Am

(96)

Cm

(97)

Bk

(98)

Cf

(99)

Es

(100)

Fm

(101)

Md

(102)

No

(103)

Lr

ქიმიური ჯგუფების პერიოდული ცხრილი
ტუტე ლითონები ტუტე-მიწათა ლითონები ლანთანოიდები აქტინოიდები გარდამავალი ლითონები
მსუბუქი ლითონები მეტალოიდები არალითონები ჰალოგენები ინერტული აირები

ლიტერატურარედაქტირება

  • Ball, Philip (2002). The Ingredients: A Guided Tour of the Elements. Oxford University Press. ISBN 0-19-284100-9. 
  • Bouma, J. (1989). „An Application-Oriented Periodic Table of the Elements“. J. Chem. Ed. 66 (9): 741. Bibcode:1989JChEd..66..741B. doi:10.1021/ed066p741.
  • Hjørland, Birger (2011). „The periodic table and the philosophy of classification“. Knowledge Organization. 38 (1): 9–21. ციტირების თარიღი: 2011-03-13.
  • Kean, Sam (2010). The Disappearing Spoon - and other true tales from the Periodic Table. London: Black Swan. ISBN 978-0-552-77750-6. 
  • Primo Levi, Primo (1984). The Periodic Table [1975]. London: Penguin Books. ISBN 978-0-141-39944-7. 
  • Mazurs, E.G (1974). Graphical Representations of the Periodic System During One Hundred Years. Alabama: University of Alabama Press. 
  • Moore, John (2003). Chemistry For Dummies. New York: Wiley Publications, გვ. 111. ISBN 978-0-7645-5430-8. OCLC 51168057. 
  • Scerri, Eric (2007). The periodic table: its story and its significance. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-530573-6.