ფოვიზმი: განსხვავება გადახედვებს შორის

5 662 ბაიტი წაიშალა ,  6 წლის წინ
არ არის რედაქტირების რეზიუმე
[შეუმოწმებელი ვერსია][შემოწმებული ვერსია]
(დავამატე ინფორმაცია ფოვიზმზე, მატისის როლზე ფოვიზმში და ჩავასწორე ტერმინი "ფოვისტი" რომელიც შ...)
იარლიყები: რედაქტირება მობილურით საიტის რედაქტირება მობილურით
No edit summary
[[ფაილი:Rousseau-Hungry-Lion.jpg|მინი|[[ანრი რუსო]], ''[[მშიერი ლომი თავს ესხმის ანტილოპას]]'', [[1905]]]]
'''ფოვიზმი''' ([[ფრანგ.]] Les Fauves - გარეული მხეცები) — მიმდინარეობა ფრანგულ [[ფერწერა]]ში [[XX საუკუნე|XX საუკუნის]] დასაწყისში. დამახასიათებელი იყო კაშკაშა ფერები და გამარტივებული ფორმები. მიმდინარეობამ მცირე ხანი იარსება — დაახლოებით [[1898]]-[[1908]] წლებში.
 
ფოვისტების შთაგონებად იქცნენ პოსტიმპრესიონისტი [[ვან გოგი]] და [[გოგენი]], რომლებიც უპირატესობას სუბიექტურ ინტენსიურ ფერს ანიჭებდნენ, [[იმპრესიონიზმი|იმპრესიონისტების]] რბილი და ბუნებრივი პალიტრის ნაცვლად. ამ სკოლის დამაარსებლად [[მატისი, ანრი|ანრი მატისი]] ითვლება, რომელიც სრულიად განუდგა ოპტიკურ ფერს. მის სურათზე ქალის ცხვირი სავსებით შესაძლებელი იყო მწვანე ფერის ყოფილიყო, თუ ეს მას გამომსახველობასა და კომპოზიციურობას შესძენდა. მატისი ამტკიცებდა: „მე ვხატავ არა ქალებს, მე ვხატავ ტილოებს“.
მატისმა თავისი ტილო "განცხრომა, სიმშვიდე და ტკბობა" (Luxe, calme et volupté) 1904 წელს დახატა სენ-ტროპეზში(საფრანგეთის სამხრეთით), პოლ სინიაკის თანხლებით. ამ ნახატით "დაიბადა" ნეოიმპრესიონიზმი. ტილოს ჰარმონიულობას ოქროსფერი აძლევს. სიუჟეტი მხატვარ პიუს დე შავანის ტილოებითაა შთაგონებული(Puvis de Chavannes), ფერთა გამა [[ჟორჟ სერას]] [[პუანტილიზმით]]. მატისსს არ სურს დაარღვიოს კლასიცისტური წესრიგი მხატვრობაში, თუმცა ამავდროულად ის გზას ხსნის ახალი ჰორიზონტებისკენ. ფერი აღარაა დამოკიდებული განათების თეორიასა ფსიქო-ფიზიოლოგიაზე. იგი გათავისუფლებულია ყოველგვარი კონვენციისგან. ასე იბადება ფოვიზმი, რომელიც საფრანგეთში თანამედროვე ხელოვნების საფუძვლად ითვლება. ის თავს უყრის არტისტებს, რომლებთაც საერთო თუ არა, პარალელური მისწრაფებები მაინც აქვთ. ფოვების(ასე უწოდებენ ფრანგულ ენაზე, ტერმინი "ფოვისტი" შეცდომადაა მიჩნეული) თანამედროვეობა გამომხატველობის სიმძაფრეშია. მხატვრობა აღარ არის იმის ზუსტად წარმოდგენა, რასაც ვხედავთ. ეს არის მხატვრის მიერ შეგრძნობილი გარეგანი რეალობის წარმოდგენა. ტილო თამაშობს ეკრანის როლს. ფოვიზმი ახლოსაა ექსპრესიონიზმთან, თუმცა ის მაინც გაზავებულია ფრანგული კლასიციზმით. ეს მიმდინარეობა მაინც ჰეტეროგენულად ითვლება, რადგან მისი წარმომადგენლები ყველა თავიანთ გზას მიჰყვებიან . მაგალითად, მატისი ახლოსაა აღმოსავლურ ორნემენტაციასთან, პრტყლად დადებული ფერების სტილთან და ნაბისტების მელოდიურ ხაზთან(ნაბი- ავან-გარდის პოსტიმპრესიონოსტული მიმდინარეობა ხელოვნებაში, რომელიც მკვეთრად გამოეყო მეცხრამეტე და მეოცე საუკუნის აკადემიურ მხატვრობას); ჟორჟ ბრაკი კი, თავის მხრივ, საგნებს სრულიად უკარგავს ფორმას,იმდენად რომ 1907 წლიდან უკვე განიცდის საჭიროებას დაუბრუნდეს მოცულობას, როგორც პლასტიკური ფორმის გამოხატვის საშუალებას
 
სახელი „ფოვები“ მათ მიმდევრებს შეარქვა კრიტიკოსმა ლუი ვოქსელმა(Louis Vauxcelles) 1905 წელს. თავად მხატვრებს ეს სახელი არასდროს უღიარებიათ.
131 390

რედაქტირება