ვესელ პრეტორიუსი (გერმ. Marthinus Wessel Pretorius ; დ. 17 სექტემბერი, 1819, გრააფ-რეინეტი — გ. 19 მაისი, 1901, პოტჩეფსტრუმი) — სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტი.

ვესელ პრეტორიუსი

ისტორიარედაქტირება

XIX საუკუნეში ინგლისელებმა შეავიწროვეს ბურები, მათმა ერთმა ნაწილმა დატოვა კაპსკი და პრეტორიუსის მეთაურობით გადავიდნენ მდინარე ვაალის გაღმა, სადაც დააარსეს ტრანსვაალის რესპუბლიკა და პირველ პრეზიდენტად აირჩიეს პრეტორიუსი. ბურების მეორე ნაწილმა დააარსა მეორე რესპუბლიკა ორანჟის თავისუფალი სახელმწიფო. ინგლისელებმა მოინდომეს ხელში ჩაეგდოთ ტრანსვაალში აღმოჩენილი მდიდარი საბადოებიც. რასაც ბურები წინ აღუდგნენ, მაშინ ინგლისელებმა მიმართეს ძალადობას, მაგრამ აჯანყებულმა ბურებმა სასტიკად დაამარცხეს ისინი. ამ გამარჯვების გამო ბურებმა თავიანთ მთავარ ქალაქს პირველი პრეზიდენტის პრეტორიუსის პატივსაცემად პრეტორია დაარქვეს.

ლიტერატურარედაქტირება

  • ნიკო ბაგრატიონი, ბურებთან, თბ., 1952

რესურსები ინტერენტშირედაქტირება