Т-54/55: განსხვავება გადახედვებს შორის

39 ბაიტი დაემატა ,  5 წლის წინ
clean up, replaced: პირველ რიგში → უპირველეს ყოვლისა (3) using AWB
(CommonsDelinker-ის რედაქტირებები გაუქმდა; აღდგა MIKHEIL-ის მიერ რედაქტირებული ვერსია)
(clean up, replaced: პირველ რიგში → უპირველეს ყოვლისა (3) using AWB)
T-54A-ის ბაზაზე შეიქმნა T-54B ვერსია,ახალ მოდიფიკაციას 100მმიანი D-10T2S ტიპის ქვემეხი ეყენა,ასევე დაუყენდა ციკლონის ტიპის ცეცხლის მართვის სისტემა.წარმოების ბოლო 2 თვეში ტანკებს დაუმონტაჯეს ლუნას ტიპის ინფრაწითელი განათება და TPN-1-22-11 ტიპის სამიზნე.
== T-55 ==
[[ფაილი:Amna Sur 06.JPG|thumb|250px|ერაყული T-55 ]]
გამოცდებმა ცხადყო რომ T-54-ს მხოლოდ შეეძლო გაეძლო 15 კილოტონა ატომურ ბომბის აფეთქებას 300 მეტრიდან შორს ხოლო ეკიპაჟს კი 700მ დან დაშორებით,ამიტომაც გადაწყდა დაყენებულიყო ნბს თავდაცვა რაც ყველანირი ქიმიური,ბოილოგიურ და რადიაცულ ჰაერისგან იცავს.სპეციალური თავდაცვა 0.3 წამის შემდეგ იწყებს მუშაობს მას შემდეგ რაც ის დააფიქსირებს რადიაციულ ფონს.
 
 
===დადებითი და უარყოფითი მხარეები===
[[ფაილი:Disabled Iraqi T-55 tank at the Jalibah Airfield.JPEG|thumb|250px|left|ერაყული განადგურებული T-55 ]]
T-54/55 - მექანიკურად ძალიან ადვილი და ძალიან გამძლე იყო დასავლურ ტანკებთან შედარებით.T-54/55 ზომებითაც საკმაოდ მცირეა და შესაბამისად უფრო რთული არის მისი აღმოჩენა,გარდა ამისა მისი მცირე ზომა და მცირე წონა საშუალებას აძლევდა გადაეტანათ რკინიგზის მეშვეობით და გადასულიყო მსუბუქი მტვირთაომწეობის ხიდზე,ტანკი ძალიან მანევრული გამოდგა ის კარგად გადაადგილდებოდა გზებზე,ამის მიზეზი კი მისი განიერი მუხლუხები იყო,ტანკი ძრავა ადვილად ირთვებოდა ძალიან ცივ ამინდში და გარდა ამისა შეეძლო წყლისქვეშაც ემოძრავა სპეციალური სასუნთქებით.
 
T-54/55 მსოფლიო ყველაზე დიდი რაოდენობით ნაწარმოები ტანკია და დღემდე რჩება 50მდე ქვეყნის არმიაში,მას უმეტესად იყენებენ ჩამორჩენილი ქვეყნები ამის მიზეზი კი მისი ადვილად მოსავლელობაა.ტანკი დღემდე განიცდის მოდერნიზაციებს,პირველუპირველეს რიგშიყოვლისა ეს ამუნიციის საწყობს ეხება ხოლო შემდეგ კი ჯავშანს.
თუმცა T-54/55-ს ბევრად მეტი უარყოფითი მხარე ჰქონდა ვიდრე დადებითი.პირველუპირველეს რიგშიყოვლისა არის მისი პატარა ინტერიერი და არაკომფორტულობა რომელიც ზოგადად ყველა საბჭოთა ტანკს ახასიათებს,გარდა ამისა ტანკის მართვა დიდ ფიზიკურ ენერგიას მოითხოვს.ებრაელმა სამხედროებმა 1967 და 1973 წლის ომების შემდეგ ერთხმად განაცხადეს რომ T-54/55-ში ისინი არ ჩაჯდებოდნენ.საბჭოთა კავშირში ტანკისტებს მისი სიმაღლისდა მიხედვით არჩევდნენ,ის უნდა ყოფილიყო საშუალო ან დაბალი სიმაღლის რომ ტანკში ჩამჯდარიყო.
[[ფაილი:T-54A and T-55 at Bagram Air Base.jpg|thumb|250px|[[სსრკ|საბჭოთა კავშირის]] კუთვნილი განადგურებული T-54A ავღანეთში]]
ტანკს ეკეთა სტაბილიზატორი თუმცა ის ვერ ახერხებდა მოძრაობისას ან მოძრავი სამიზნის განადგურებას.
პრობლემა მისი ჯავშანიც იყო,ტანკს ვერ ხვრიტავდა ვერცერთი მეორე მსოფლიო ომის დროინდელი ტანკსაწინააღმდეგო რაკეტა, თუმცა ვიეტნამის ომში იმის გამო რომ T-54/55 კლასიკურად იყო შეჯავშნული,კერძოთ ფრონტალური ჯავშანი ძლიერი ჰქონდა ხოლო ბორტები კი სუსტი ის ადვილად იხვრიტებოდა [[LAW]] რაკეტებისგან, TOW რაკეტისგან და მსუბუქი ტანკის მიერაც კი [[M41 Walker Bulldog]],გარდა ამ ყველაფრისა მისი ამუნიცია არ არის დაცული რაც ტანკში მეორე და სრულიად გამანადგურებელ აფეთქებას იწვევს,ზოგადად T-54/55 წარუმატებლად იბრძოდა მოწინააღმდეგის ტანკების წინააღმდეგ.
 
=== წარმოების ისტორია ===
 
=== წარმოების ისტორია ===
 
'''საბჭოთა კავშირი'''
 
1970 წლის 30 აპრილს Type 59 ნორმით 390 შეანგრია სამხრეთ ვიეტნამური საპრეზიდენტო სასახლის ჭიშკარი რის შემდეგადაც ომი დამთავრდა.
[[ფაილი:PikiWiki Israel 4223 Israel Defense Forces.jpg|thumb|250px|left|არაბული განადგურებული T-55 ]]
 
==ისრაელ არაბების ომები==
 
ისრაელთან ომისას არაბული მხარე Т-54/55-ს [[ექვსდღიანი ომი|ექვსდღიან ომშიც]] იყენებდა თუმცა პირველივე დღეებში ჰაერის დაკარგვამ ომზე დიდი ზეგავლენა იქონია და ტანკების უმრავლესობა ჰაერიდან განადგურდა.
 
ექვს დღიან ომში დამარცხების შემდეგ ეგვიპტის არმია დიდი რაოდნეობით შეივსო 1260 ტანკი,მათ შორის 450 [[Т-62]]-ით ხოლო დანარჩენი კი Т-54/55-ით,გარდა ამისა გადაეცა იმ დროისთვის უახლესი ბმპ-1.
[[აფხაზეთის ომი|აფხაზეთის ომში]] Т-54/55 წარმოადგენდა ძირითად ტანკ ორივე მხრიდან,ტანკების დიდი ნაწილი იყო მოდიფიკაცია Т-55AM,საბაზისო ვერსიისგან განსხვავებით კოშკურაზე ლულის მარჯვნიდან და მარხნიდან ჯავშნის დამატებითი ორი ბლოკი აქვს, რომელშიც 5მმიანი ლითონის ფურცლებია ჩალაგებული,გარდა ამისა გაძლიერებული აქვს ფსკერი და შუბლი ხოლო ბორტებზე რეზინის ეკრანები აქვს დაყენებული.
 
სიტუაციის დაძაბვის თანავე აფხაზეთში გაიგზავნა ჯავშანტექნიკის პირველი ეშელონი,სულ 31 Т-55 და 10 ბმპ-1.კოლონას გზადაგზა ტანკები აკლდებოდნენ,პირველუპირველეს რიგშიყოვლისა აღსანიშნავია ფაქტი რომ ტანკების ძირითადი ნაწილი ავღანეთ გამოვლილი იყო და 2-3 ჯერ მაინც ჰქონდათ კაპიტალური რემონტი ჩატარებული,ეს კი ძალზედ ამცირებს ტანკის რესურს,გარდა ამის ტანკისტების უმეტესობამ არც იცოდა როგორ ემართა ტანკი,მაგალითად არ იცოდნენ რომ Т-55AM-ს საწვავის რამდენიმე ავზი აქ და თითოეული ცალ ცალკე უნდა გადაირთოს,ასევე იყო ძრავების გადახურება და ა.შ.სულ სოხუმამდე მხოლოდ 18 ტანკმა მიაღწია,დანარჩენები კი გზაზე მიატოვეს და შემდეგ დღეებში აღადგინეს.გარდა ამისა აფხაზეთში გაიგზავნა პირველი ქართული სამხედრო ფორმირება შინაგანი ჯარის ერთი Т-55AM და 9 ბრდმ-2,ამ დროს ახალციხეში მიიღეს 36 ტანკი საიდანაც კიდევ 20 Т-55AM გაიგზავნა აფხაზეთში,ოქტომბრის დამდეგს თბილისიდან კომისიარიატებმა რეზერვიდან 20 ტანკის ეკიპაჟი გაგზავნეს ახალციხეში,სიტუაციის დაძაბვის შემდეგ სახელდახელოდ ჩამოყალიბდა და ეროვნულ გვარდიას გადაეცა.
 
აგვისტო ოქტომბერში ქართულ ჯარებში რომელიც აფხაზეთში იყო ირიცხებოდა 80 მდე Т-55AM,მალევე დაიწყო ომი,მოწინააღმდეგის მხარეს 4 [[BMP-1]],3 [[BTR-60]] და 3 BRDM-2 იყო პირველი ტანკი კი 1992 წლის 14 აგვისტოს დაიმატეს რა დროსაც დაზიანებული და მიტოვებული ტანკი ალაფად წაიღეს (ტანკი ნომერი 150),შეაკეთეს და მწყობრში 01 ნომრით შეიყვანეს,გაგრაზე შეტევისას მოწინააღმდეგე 2-3 Т-55 გამოიყენა (და 2 BMP-1),ბრძოლების შემდეგ კი აფხაზებმა კიდევ 2 ქართული Т-55AM დარჩათ ალაფად.
49 737

რედაქტირება