საფოსტო მარკა: განსხვავება გადახედვებს შორის

ბოტის დამატება: qu:Chaski unanchana; cosmetic changes
(ბოტის დამატება: be:Паштовая марка)
(ბოტის დამატება: qu:Chaski unanchana; cosmetic changes)
{{მმ|მარკა|მარკა}}
[[სურათიფაილი:Hestur.jpg|thumb|ფარერის კუნძულების მარკა]]
'''საფოსტო მარკა''' — ნიშანი, რომელიც [[ფოსტა|საფოსტო]] მომსახურების (კორესპონდენციის გაგზავნისა და ადრესატთან მიტანის) გადახდას ამოწმებს. ტრადიციულად მარკას საფოსტო უწყება უშვებს ქაღალდის ნაჭრების სახით, რომლებიც გამიზნულია კონვერტებზე დასაწებებლად და მათზე ნებეჭდი ტექსტი და/ან ნახატია გამოსახული. მათი მიზანი საფოსტო მომსახურებისთვის გაწეული ხარჯების აკრეფის გამარტივებაა. საფოსტო მარკები კოლექციონირების საგანია ([[ფილატელია]]).
 
საფოსტო მარკის '''ძირითადი მახასიათებლებია''': გამომშვები ქვეყანა, ფასი, გრაფიკული გამოსახულება (თემა, ფერადოვნება), სახე (ცალი, ბლოკი, ფურცელი, რომელიც შეიძლება იყოს ყდით ან უყდოდ), ქაღალდის ხარისხი, ბეჭდვის ტიპი, დაკბილვის სახე, ზომები, ტირაჟი.
 
== ისტორია ==
[[ფაილი:Penny black.jpg|thumb|Penny Black, პირველი საფოსტო მარკა,1840.]]
საფოსტო მარკის გამოცემის იდეა ეკუთვნის ჯეიმს ჩალმერსა და ლოვრენც კოსირს. პირველი საფოსტო მარკის გამოცემის თარიღია [[1 მაისი]] [[1840]] წ. პირველი საფოსტო მარკა ”[[შავი პენი]]” (ინგ. ''Penny Black'') შავ-თეთრი ნახატითა და 1 პენსის ღირებულებით ცირკულაციაში შემოვიდა [[დიდი ბრიტანეთი]]ს გაერთიანებულ სამეფოსა და [[ირლანდია]]ში. რამდენიმე დღეში გამოვიდა მეორე მარკაც ”[[ლურჯი პენსი]]” (ინგ. ''Two Pence Blue'') ლურჯი ნახატითა და 2 პენისის ღირებულებით. ორივე მარკაზე გამოსახული იყო [[დედოფალი ვიქტორია]].
ბრიტანეთის შემდეგ საფოსტო მარკების გამოყენება დაიწყეს სხვა ქვეყნებმაც. [[1843]] წელს [[შვეიცარია]]ში ცირკულაციაში შემოვიდა ევროპის კონტინენტის პირველი მარკები ე.წ. ”[[ციურიხის მარკა|ციურხის მარკების]]” (ინგ. ''Zurich 4 & 6'')ორი დენომინაცია 4 და 6 რაპენის ღირებულბით . ერთი უშუალოდ ციურიხის და მეორე ციურიხის კანტონის ფარგლებში გასაგზავნი წერილებისათვის. იმავე წელს გამოვიდა [[პირველი ბრაზილიური მარკა]] ე.წ. ”[[ხარის თვალი]]” (ინგ. ''Bull's Eye'') სამი დენომინაციით, 30, 60 და 90 რეის ღირებულებით.
 
== ქართული მარკა ==
[[ფაილი:Tiflis stamp.jpg|thumb|[[ტფილისის უნიკა]], რუსეთის იმპერია, 20 ივნისი, 1857 .]]
 
[[XX საუკუნე|XX საუკუნის]] მიწურულს კი [[საქართველოს ფოსტა|საქართველოს ფოსტამ]] პირველად გამოსცა '''საფოსტო მარკების კატალოგი, [[1993]]-[[1999]] წწ.''', რომელიც საინტერესო ცნობარია ფილატელისტებისა (მარკების კოლექციონერების) და სხვა დაინტერესებული პირებისათვის.
 
== მნიშვნელოვანი თარიღები ==
* [[1840]], [[1 მაისი ]] - გამოიცა მსოფლიოში პირველი საფოსტო მარკა «[[შავი პენი]]», დიდი ბრიტანეთი
* [[1843]], [[1 მარტი]] - გამოიცა ევროპის კონტინენტის პირველი საფოსტო მარკა «[[ციურიხის მარკა]]», შვეიცარია
* [[1843]], [[1 აგვისტო]] - გამოიცა ამერიკის კონტინენტის პირველი მარკა «[[ხარის თვალი]]», ბრაზილია
* [[1857]], [[20 ივნისი]] - გამოიცა დღეისათვის უნიკალური მარკა «[[ტფილისის უნიკა]]»
* [[1919]], [[26 მაისი ]] - გამოიცა პირველი ქართული მარკა
 
== სქოლიო ==
<references />
 
== რესურსები ინტერნეტში ==
* (ქართული) [http://www.georgianpost.ge/index.php?page=38&lang=geo საქართველოს საფოსტო მარკების კატალოგი]
* (ინგლისური) [http://www.stamps.org/AP/Worldwide1008.pdf ბობ ლამბი, '''სამყარო კაკლის ნაჭუჭში: საქართველო''']
{{ლეგენდარული საფოსტო მარკები}}
{{ფილატელია}}
 
[[კატეგორია:ფილატელია]]
[[კატეგორია:საფოსტო მარკები|*]]
 
{{Link FA|af}}
{{Link FA|de}}
{{Link FA|it}}
{{Link FA|th}}
{{Link FA|uk}}
{{Link FA|zh}}
 
{{Link FA|de}}
 
[[af:Posseël]]
[[pms:Francobol]]
[[pt:Selo postal]]
[[qu:Chaski unanchana]]
[[ro:Marcă poștală]]
[[ru:Почтовая марка]]
77 580

რედაქტირება