ძველი ქართული ენა: განსხვავება გადახედვებს შორის

==ფონოლოგია==
===თანხმოვნები===
ძველ ქართულ ენაში 3129 თანხმოვანი იყო. მათ შორის ასოები, რომლებიც მე-19 საუკუნეში ქართული ენიდან ამოიღეს: [[ჳ]], [[ჴ]] და [[ჵ]].
 
'''ჳ''' (ვიე) გამოხატავს დიფთონგს, რომლის პირველი ნაწილი უმარცვლო [[უ]] არის, მეორე კი - მარცვლიანი [[ი]].ძველი ქართული ტექსტების დღევანდელი დღევანდელი ასოებით ბეჭვდის დროს, სხვა ნიშნის უქონლობის გამო, იგივე ასოა გამოყენებული უმარცვლო [[უ]]-სა და უფრო ხშირად [[უ]]-სა და [[ი]]-ს შუა მდებარე ხმოვნის გადმოსაცემად.
 
'''ჴ''' (ხარი, ჴარი) იყო ხახისმიერი (ფარინგალური) ყრუ ფშვინვიერი ბგერა, რომელიც ზოგიერთ კილოში კიდევაა შენახული, მაგალითად ფშაურში, ხევსურულში გრემ-საბუე-ენისელში და სხვაგანაც. ყველა სიტყვაში, სადაც [[ჴ]] იხმარებოდა, სალიტერატურო ენაში შეენაცვლა [[ხ]]; გვქონდა: '''ჴ'''ელი, მუ'''ჴ'''ლი, მ'''ჴ'''არი, '''ჴ'''ა'''ჴ'''ა, '''ჴ'''ორცი, ვენა'''ჴ'''ი და სხვა, ახლა კი გვაქვს: ხელი, მუხლი, მხარი, ხახა, ხორცი, ვენახი.
 
ძველი ქართულისა და ახალი ქართულის თანხმოვნების გამოთქმებს შორის მსგავსება დიდია. ენისთვის დამახასიათებელია ჰარმონიული ჯგუფების შექმნა. როდესაც ორი თანხმოვანი ხვდება ერთად, ხშირად ხდება ასიმილაცია და თანაბრდება მათი ჟღერადობა მაგალითად "'''ტეხ'''ავს ზმნის ფუძეში - '''ტეხ''', იკარგება ორ თანხმოვანს შორის მყოფი ხმოვანი და რჩება ''ტხ'', რომელიც ასიმილირდება და მიიღება '''ტყ''' (ტყდება).
'''ჵ''' (ოჰ, ჰოე) თავდაპირველად იყო დახურული [[ო]], დიფთონგისებრი ხასიათისა (დაახლოებით <span style="font-family: Arial Unicode MS, Lucida Sans Unicode, MS Mincho, Arial, sans-serif; text-decoration: none; font-size: 100%;">ოუ̌</span>). შემდგომში მას კითხულობდნენ როგორც ოჲ, ჰოჲ.
 
ძველი ქართულისა და ახალი ქართულის თანხმოვნების გამოთქმებს შორის მსგავსება დიდია. ენისთვის დამახასიათებელია ჰარმონიული ჯგუფების შექმნა. როდესაც ორი თანხმოვანი ხვდება ერთად, ხშირად ხდება ასიმილაცია და თანაბრდება მათი ჟღერადობა მაგალითად "'''ტეხ'''ავს ზმნის ფუძეში - '''ტეხ''', იკარგება ორ თანხმოვანს შორის მყოფი ხმოვანი და რჩება ''ტხ'', რომელიც ასიმილირდება და მიიღება '''ტყ''' (ტყდება).
 
=== ხმოვნები ===
ძველ ქართულ ენაში [[უ]] ბგერით დაბოლოებული დიფტონგიც ხშირად ერთ მარცვლად გამოითქმოდა და უ მოკლდებოდა. მაგალითად სიტყვაში ''ჩ'''უ'''ენი'' უ მოკლეა. ასეთი უ-სათვის ანბანში ასო არ მოიპოვებოდა. მისი აღნიშვნა მხოლოდ ერეკლე მეფის დროს ანტონ კათალიკოსის გავლენით შემოიღეს — {{უბრჯგუ}}, რომელსაც „უ-ბრჯგუთი“ ან უბრალოდ „უ-ბრჯგუ“ უწოდეს.
 
ასო '''[[ჱ]]''' (ჰე, ე-მერვე) ძველ ქართულ ენაში იხმარებოდა „ეჲ“ კომბინაციის ნაცვლად. მაგალითად:
: ქრისტ'''ეჲ''' — ქრისტ'''ჱ'''
: მთვარ'''ეჲ''' — მთვარ'''ჱ'''
 
'''[[]]''' (ვიე) გამოხატავსგამოხატავდა დიფთონგს, რომლის პირველი ნაწილი უმარცვლო [[უ]] არის, მეორე კი - მარცვლიანი [[ი]]. ძველი ქართული ტექსტების დღევანდელი დღევანდელი ასოებით ბეჭვდის დროს, სხვა ნიშნის უქონლობის გამო, იგივე ასოა გამოყენებული უმარცვლო [[უ]]-სა და უფრო ხშირად [[უ]]-სა და [[ი]]-ს შუა მდებარე ხმოვნის გადმოსაცემად.
 
'''[[]]''' (ოჰ, ჰოე) თავდაპირველად იყო დახურული [[ო]], დიფთონგისებრი ხასიათისა (დაახლოებით <span style="font-family: Arial Unicode MS, Lucida Sans Unicode, MS Mincho, Arial, sans-serif; text-decoration: none; font-size: 100%;">ოუ̌</span>ო{{უბრჯგუ}}). შემდგომში მას კითხულობდნენ როგორც ოჲ, ჰოჲ.
 
== ბრუნება ==